IV SA/Wa 2432/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-08
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo, może zostać wydalony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nawet jeśli posiada rodzinę w Polsce?Ratio decidendi
Cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w Rzeczypospolitej Polskiej za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Przepis ten ma charakter wiążący, co oznacza, że organ nie ma swobody w jego stosowaniu, gdy stan faktyczny odpowiada jego treści. Posiadanie rodziny w Polsce nie jest bezwzględną przesłanką do zaniechania wydalenia, zwłaszcza w sytuacji konfliktu z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cudzoziemca, I. O., który został skazany za prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu, a następnie odbywał karę pozbawienia wolności. Po zakończeniu odbywania kary, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję o wydaleniu go z Polski i zakazie wjazdu na okres 3 lat. Cudzoziemiec wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uwzględnienia jego sytuacji rodzinnej (matka i brat mieszkają w Polsce) oraz toczącego się postępowania w sprawie wizy repatriacyjnej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi I. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia i zakazu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - oddala skargę -
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela Republiki [...] I. O. (J. O.) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. orzekającej o wydaleniu go z terytorium Polski i zakazie wjazdu przez okres 5 lat licząc od dnia wykonania decyzji o wydaleniu, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia zakazu wjazdu i orzekł o zakazie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 3 lat licząc od dnia wykonania decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że I. O. wjechał do Polski w dniu [..]. czerwca 2004 r. na podstawie wizy wydanej przez konsula w [...] z terminem ważności od dnia [...]. czerwca 2004 r. do dnia [.. .]czerwca 2005r. na czas pobytu 365 dni i do chwili obecnej nie przekraczał granicy kraju. Matka cudzoziemca posiada polskie obywatelstwo. W dniu [...] kwietnia 2010 r. Sąd Rejonowy dla W., za popełnienie czynu karalnego z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny, skazał I. O. na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne za prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu. Jednak po odpracowaniu 27 godzin, cudzoziemiec nie stawił się do dalszej pracy, w związku z czym kara została zamieniona na karę pozbawienia wolności, którą odbywał do dnia 19 lipca 2012 r. w Zakładzie Karnym w D..
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ II instancji uznał, że wobec cudzoziemca zachodzą okoliczności, określone w art. 88 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. W dniu [...] lipca 2012r. cudzoziemiec zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności, orzeczonej w Rzeczypospolitej Polskiej za umyślne przestępstwo.
W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzut organu I instancji, określony w art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy cudzoziemcach, zgodnie z którym, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego dalszy pobyt stanowiłby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo naruszałby interes Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma zastosowania. Mając bowiem na uwadze fakt, iż cudzoziemiec przebywa w Polsce od 8 lat dotychczas,a jest to jedyne naruszenie przez niego przepisów prawa, nie jest zasadne stwierdzenie, że jego dalszy pobyt w naszym kraju stanowiłby zagrożenie dla porządku publicznego.
Organ odwoławczy uznał, że wobec cudzoziemca mają natomiast zastosowanie obligatoryjne przesłanki, określone w art. 88 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, uzasadniające wydanie decyzji o wydaleniu go z terytorium Polski. Podkreślił, że w sprawie należy również zbadać czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ wskazał, że I. O. podpisał oświadczenie, iż w kraju pochodzenia nie zachodzi jakiekolwiek zagrożenie dla życia oraz nie zachodzą w stosunku do niego okoliczności, uniemożliwiające wydalenie go z terytorium Polski. Jak podano, matka cudzoziemca posiada polskie obywatelstwo. Jednak cudzoziemiec jest osobą pełnoletnią, której pobyt w Polsce jest niezależny od pobytu rodziny. Ponadto cudzoziemiec od 2005r. przebywał w Polsce nielegalnie i dopuścił się czynu karalnego co, zdaniem organu odwoławczego, nie może służyć potwierdzeniu, iż posiada on więzi z Polską, a decyzja o wydaleniu naruszyłaby jego prawo do życia rodzinnego. Wobec cudzoziemca nie mają zastosowania okoliczności wymienione w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ odwoławczy podkreślił także, że kwestia polskiego obywatelstwa matki i pochodzenia z rodziny repatriantów nie może wpłynąć na niniejsze rozstrzygnięcie w sytuacji, gdy w sprawie zachodzą obligatoryjne przesłania do wydalenia go z terytorium Polski.
Skargę do Sądu na wskazaną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniósł I. O., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego( zwanego dalej K.p.a) poprzez brak należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zgromadzenia informacji na temat toczącego się wobec niego postępowania w sprawie udzielenia mu wizy w celu repatriacji,
- naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy toczy się postępowanie o wydanie wizy w celu repatriacji,
- naruszenie art. 15 K.p.a poprzez zaniechanie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy na nowo przez organ II instancji,
- naruszenie art. 138 § 2 K.p.a poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w tym przepisie,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy w dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie, poprzez brak uwzględnienia sytuacji osobistej zainteresowanego, w szczególności faktu, iż jedyna i najbliższe rodzina (tj. matka i brat cudzoziemca) mieszka na stałe w Polsce. Cudzoziemiec nie ma miejsca w kraju pochodzenia gdzie mógłby zamieszkać, ani nie posiada dokumentów umożliwiających mu bezpieczne dotarcie do tego kraju lub ewentualne uzyskanie praw pobytowych w innym kraju.
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nienależycie wyjaśnił sytuację osobistą i rodzinną skarżącego, w szczególności na temat toczących się postępowań w sprawie nabycia obywatelstwa polskiego. Podkreślono, że skarżący decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. został uznany za osobę polskiego pochodzenia na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania zgody na wydanie wizy repatriacyjnej wszczęte zostało w dniu [...] maja 2004 r. i do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone. Skarżący zarzuca, że organ II instancji nie dowiedział się na jakim dokładnie etapie jest to postępowanie i kiedy zostanie zakończone. Jeśli bowiem skarżący nabyłby obywatelstwo z mocy prawa już z dniem 23 czerwca 2004 r., to zgodnie z art 52 ust. 4 Konstytucji RP nie możliwe byłoby jego wydalenie z Polski. Skarżący zarzucił także przewlekłe prowadzenie sprawy o wydanie wizy w celu repatriacji. Podkreślił, że jego matka nabyła [...] grudnia 1998 r. obywatelstwo polskie. W imieniu małoletniego wówczas syna I. złożyła wniosek o wydanie wizy w celu repatriacji. Organy natomiast nie wzięły pod uwagę, że rodzice skarżącego rozwiedli się, ojciec zrzekł się praw rodzicielskich, wobec tego jego zgoda nie była wymagana dla uzyskania przez małoletniego syna wizy repatriacyjnej. W trakcie trwającego postępowania małoletni I. uzyskał pełnoletniość, wobec tego upadła przesłanka do uzyskania zgody ojca, zaistniały zatem pozytywne przesłanki do wydania wizy w celu repatriacji.
Skarżący podkreślił także, że wydalenie go z terytorium RP zmieni całkowicie jego życie. Przebywa bowiem na terytorium Polski od 14 roku życia, włada biegle językiem polskim, jest katolikiem. Tymczasem tylko 1,5 % mieszkańców [...] jest katolikami, w dodatku językiem urzędowym jest tam [...] i [...], natomiast skarżący włada biegle jedynie językiem [...]. Ponadto zdaniem skarżącego mało wiarygodne jest podpisane przez niego oświadczenie, że w kraju pochodzenia nie zachodzi w stosunku do niego jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia i życia. Był to bowiem gotowy druk, który skarżący, pozbawiony wówczas wolności, musiał jedynie podpisać.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 264 poz. 1573 ze zm.) cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w Rzeczypospolitej Polskiej za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
W orzecznictwie podkreśla się, że artykuł 88 ust. 1 ustawy z o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru, co do treści rozstrzygnięcia.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Sąd Rejonowy dla W., w sprawie o sygn. [...], skazał I. O. na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, za prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu. Z uwagi na to, że zainteresowany zaprzestał dalszego wykonywania orzeczonej kary, została ona zamieniona na karę pozbawienia wolności, którą skarżący odbywał do dnia [...] lipca 2012r. w Zakładzie Karnym w D..
Orzeczona w postępowaniu przed sądem powszechnym kara została wymierzona za przestępstwo popełnione umyślnie, wobec tego organy orzekające w sprawie trafnie przyjęły, że wobec skarżącego zastosowanie będzie miał art. 88 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że zasadnie przez Wojewoda [...] zastosował sankcję określoną w art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy cudzoziemcach, zgodnie z którą cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego dalszy pobyt stanowiłby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo naruszałby interes Rzeczypospolitej Polskiej, w ustalonym stanie faktycznym, ze względu na charakter popełnionego przestępstwa, na odstąpienie od nakazu wydalenia z zakazem czasowego przyjazdu na teren Polski nie pozwalało bowiem fakt dotychczasowego, nienagannego zachowania skarżącego oraz braku wcześniejszych konfliktów z prawem.
Wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze organy w sposób prawidłowy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy także pod kątem ewentualnego ustalenia, czy wobec skarżącego zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a które powodują, że decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje się.
Zgodnie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Organ przeanalizował przesłanki z art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach określające sytuacje, w których udziela się cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany i zasadnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie one nie zachodzą. Skarżący dobrowolnie podpisał oświadczenie, że w kraju pochodzenia nie zachodzi jakiekolwiek zagrożenie dla jego życia i nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające wydalenie go z terytorium RP. Niezasadny jest przy tym zarzut, że jest to oświadczenia niewiarygodne. Skarżący bowiem, co sam podkreślił, włada biegle językiem polskim, wobec tego treść przedstawionego oświadczenia była dla niego zrozumiała. Przyjąć zatem należy, że skoro podpisał przedmiotowe oświadczenie zdawał sobie sprawę w aktualnej sytuacji w [...].
Podkreślić należy, że wydalenie cudzoziemca z Polski z pewnością wpłynie na jego obecne życie, relacje z matką i bratem, jednak w ocenie Sądu nie ma też podstaw do przyjęcia, aby sam fakt posiadania rodziny w Polsce był bezwzględną przesłanką do zaniechania wydalenia cudzoziemca z terytorium RP, zwłaszcza wobec pozostawania przez niego w konflikcie z prawem. Przepis art. 18 Konstytucji RP stanowi, że rodzina jest pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy przepis nie może być rozpatrywany w oderwaniu od innych regulacji zawartych w Konstytucji, w tym art. 37 dopuszczającego wyjątki odnoszące się do cudzoziemców jeśli tak stanowi ustawa. Takie wyjątki mają miejsce w zastosowanej w sprawie ustawie o cudzoziemcach z 13 czerwca 2003 r., tj. w art. 88 i 89. Konieczność zastosowania sankcji wynikających z tych przepisów wynikała z nagannego zachowania skarżącego na terytorium RP i braku poszanowania przez niego obowiązujących na terenie RP przepisów, a następnie uchylania się od wykonania wymierzonej kary ograniczenia wolności. Organy nie działały przy tym na zasadzie uznania administracyjnego, ale na podstawie ściśle określonych przepisów.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Z ustaleń organów nie wynika, by toczyło się postępowanie o wydanie wizy repatriacyjnej dla skarżącego. Skarżący też tego faktu nie dowiódł. Organ pierwszej instancji podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia tej okoliczności i nie stwierdził, aby wobec skarżącego było prowadzone postępowanie w celu wydania wizy o repatriacji, ani postępowanie w sprawie o nadanie obywatelstwa polskiego. Pismem z dnia [...] lipca 2012r. [...] Urząd Wojewódzki w W., poinformował organ pierwszej instancji, że I. O. nie figuruje w rejestrach wniosków o nabycie obywatelstwa polskiego w trybie art. 8 i 10 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie oraz osób, które nabyły obywatelstwo polskie prowadzonych przez Oddział do Spraw Obywatelstwa i Repatriacji [...] Urzędu Wojewódzkiego w W.. Ustalono, że I. O. po uzyskaniu decyzji o uznaniu go za osobę pochodzenia polskiego, uzyskał wizę krajową typu D i na jej podstawie, wjechał pod opiekę babci na terytorium Polski.
Zarzuty dotyczące postępowania dotyczącego ewentualnego wydania wizy w celu repatriacji nie mogą zatem zostać uwzględnione, ponieważ dotyczą odrębnego postępowania, które w dodatku nie jest aktualnie prowadzone.
Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 15 K.p.a. Wbrew twierdzeniu skarżącego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie tylko rozpoznał odwołanie ale po raz drugi rozpatrzył sprawę, na co wskazuje choćby treść jego decyzji – w której w części uchylił decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy
ocenił zebrany materiał dowodowy jako dający podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Sąd działając z urzędu nie dostrzegł również innego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło