IV SA/Wa 2435/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi L. T. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 oddala skargę Wnioskiem z dnia 4 lutego 2013 r., B. K. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o wydanie opinii, co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 planowanego przedsięwzięcia, polegającego na wycince drzew suchych i zakrzaczeń na działkach o numerach ewidencyjnych [...],[...] obręb K. i [...] obręb M. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 97 ust.1, 2, 3, 4, 6, 7 i 8 oraz art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000 oraz przedłożenia w dwóch egzemplarzach wraz z ich zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz ustalił zakres tego raportu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. postanowił, iż raport powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 [...] (PLB[...]) oraz [...] (PLH[...]). W szczególności niezbędne jest zbadanie powiązań i wpływu przedsięwzięcia na środowisko gruntowo - wodne terenów przewidzianych pod realizację przedsięwzięcia a także terenów leśnych bezpośrednio sąsiadujących. Organ I instancji po analizie dokumentacji oraz uwarunkowań zawartych w art. 63 ww. ustawy stwierdził, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia może doprowadzić do zniszczenia siedlisk istotnych z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania gatunków ptaków, dla których ochrony wyznaczony został obszar specjalnej ochrony ptaków [...] (PLB[...]) oraz siedlisk, które są przedmiotem ochrony w ramach obszaru mającego znaczenie dla wspólnoty [...] (PLH[...]). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. zaznaczył, iż w związku z powyższym realizacja planowanego przedsięwzięcia może znacząco negatywnie oddziaływać na cele i przedmioty ochrony obszarów Natura 2000 oraz na ich integralność. Jednocześnie podniósł, iż zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627) planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Na powyższe postanowienie, zażalenie w dniu 4 marca 2013 r. złożyli B. K. i L. T., zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem ich organ I instancji dokonał niewłaściwej wykładni i zastosowania przepisów art. 96 i 97 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, bowiem obszary objęte ochroną, w ramach Natury 2000 ([...] i [...]) obejmują częściowo odmienne tereny i związane są z ochroną innych dóbr, zatem odmienna winna być ocena w odniesieniu do każdego z tychże terenów. Ponadto planowana wycinka drzewostanu ma charakter wyrywkowy oraz nie zagraża spójności i integralności chronionych obszarów. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. rozpatrzeniu zażalenia B. K. oraz L. T. z dnia 4 marca 2013 r., na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], którym nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla przedsięwzięcia polegającego na wycince ok. 600 szt. drzew suchych i zakrzaczeń na działkach o nr ewidencyjnych [...],[...] obręb K. oraz [...] obręb M., gmina M., przedłożenia w dwóch egzemplarzach wraz z ich zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz określono zakres ww. raportu, postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pkt 1 i 2 oraz uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pkt 3 i w tym zakresie orzec co następuje: 3) raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 powinien zawierać: a) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu, b) opis elementów przyrodniczych objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar mający znaczenie dla Wspólnoty [...] (PLH[...]) oraż obszar specjalnej ochrony ptaków [...] (PLB[...]), c) opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne i skumulowane, stałe i chwilowe oddziaływanie na obszary Natura 2000 oraz przedmioty ochrony wynikające z wykorzystania zasobów środowiska, d) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie i ograniczenie negatywnych oddziaływań na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz ich skuteczności, e) przedstawienie zagadnień w formie graficznej i kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień, f) bezpośrednie zniszczenie lub uszczuplenie siedlisk gatunków ptaków spowodowane planowaną wycinką, g) nazwisko osoby lub osób sporządzających raport, h) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż zakres raportu ustalony przed Organ I instancji winien zawierać bardziej szczegółowe informacje nt. zbadania wpływu i powiązań przedsięwzięcia na cele ochrony przyrody (jak podano na wstępie), jako że omawiane przedsięwzięcie zlokalizowane jest w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków [...] (PLB[...]) oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] (PLH[...]). Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. L. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie, podnosząc iż organy nie przeprowadziły w sprawie postępowania wyjaśniającego, jednocześnie dokonując niewłaściwej wykładni przepisów art. 96 i 97 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Skarżący podkreślił, iż obszary objęte ochroną, w ramach Natury 2000 ([...] i [...]) obejmują częściowo odmienne tereny i związane są z ochroną innych dóbr, zatem odmienna winna być ocena w odniesieniu do każdego z tychże terenów. Podkreślił, iż planowana wycinka drzewostanu ma charakter wyrywkowy oraz nie zagraża spójności i integralności chronionych obszarów. Wskazano, iż wycinka dotyczyć będzie obszaru o powierzchni ok. 128 ha, a zatem wycięte zostanie średnio 4,8 sztuk nieaktywnych przyrodniczo drzew i krzewów z 1ha. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie można zatem mówić, iż planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Wskazał, iż o tym, czy w danym przypadku występuje znaczący wpływ powinna rozstrzygnąć specjalistyczna opinia. Ocena taka wymaga wiedzy fachowej, w związku z tym powinien zadziałać zgodnie z art. 84 k.p.a., a organ administracji państwowej powinien zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Powodem uchylenia decyzji jest również naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a.). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Orzekające w niniejszej sprawie organy ochrony środowiska nałożyły na skarżącego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000 oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, ustalając zakres tego raportu. Zgodnie z wnioskiem skarżącego przedmiotowe przedsięwzięcie ma polegać na wycince ok. 600 sztuk drzew suchych i zakrzaczeń na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...] obręb K. oraz [...] obręb M. w celu urządzenia tam zbiorników wodnych do hodowli ryb w systemie ekologicznym. Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) zgodnie z którym regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ww. ustawy, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów), oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Postanowienie wydane zostało po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 ww. ustawy tj.: wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, KIP, kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren oraz wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego przedmiotową działkę). Zgodnie z art. 59 ust. 2 ww. ustawy w przypadku realizacji przedsięwzięcia innego niż określone w art. 59 ust. 1 ww. ustawy, wymaga ono przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, jeśli może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony (tzw. III grupa). Zgodnie z art. 97 ust. 2 ww. ustawy, postanowienie którym regionalny dyrektor ochrony środowiska nakłada obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Stosownie do art. 97 ust. 3 i 4 regionalny dyrektor ochrony środowiska w ww. postanowieniu nakłada obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zakres raportu powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Dodatkowo należy wskazać, że przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przewidują badanie wpływu każdego przedsięwzięcia, które może oddziaływać na obszar Natura 2000 i każdy przypadek oddziaływania powinien być analizowany indywidualnie, biorąc pod uwagę dany obszar Natura 2000 oraz cele i założenia jego ochrony. Znaczące negatywne oddziaływanie na obszary Natura 2000 tj. oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to w szczególności działania mogące pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, albo pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Orzekające w sprawie organy wskazały, iż przedmiotowe działki znajdują się w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków [...] (PLB[...]) oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] (PLH[...]). Zgodnie z informacjami zawartymi w standardowych formularzach danych dla obszarów Natura 2000, są to jedne z najcenniejszych przyrodniczo obszarów we wschodniej części województwa [...], charakteryzujące się wysoką różnorodnością biologiczną oraz funkcją jednego z najważniejszych korytarzy ekologicznych o znaczeniu ponad regionalnym Obszar Natura 2000 [...] stanowi ostoję m. in. dla: dzięcioła czarnego, dzięcioła średniego, orlika krzykliwego, błotniaka stawowego, bociana białego, bąka zwyczajnego, żurawia, zielonki, kszyka. Tereny, na których planowana jest wycinka drzew i zakrzaczeń, stanowią zgodnie z ewidencją gruntów i budynków - nieużytki. Pierwotnie stanowiły rozległy kompleks stawów rybnych, w chwili obecnej charakteryzują się daleko posuniętą naturalną sukcesja roślinną W związku z powyższym, w wyniku zaniechania gospodarki rybackiej oraz rolnej, wykształciły się doskonałe warunki siedliskowe do bytowania wielu gatunków zwierząt oraz roślin. Występują tu takie gatunki jak: bóbr europejski, traszka grzebieniasta i kumak nizinny. Charakterystycznym siedliskiem dla tego kompleksu są łęgi olszowo-jesionowe oraz olsy porzeczkowe. Zgodnie z Kartą Informacyjną Przedsięwzięcia, prace będą polegały na wycięciu ok. 600 sztuk krzewów oraz drzew suchych "źle rosnących" i wiatrołomów, co stanowić będzie od 3 do 8 % wszystkich drzew znajdujących się na przedmiotowych działkach. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, iż przy braku możliwości wykluczenia na obecnym etapie postępowania, możliwości wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego na cele ochrony obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] (PLH[...]) oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków [...] (PLB[...]), istnieją przesłanki przemawiające za koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.