IV SA/Wa 2438/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-27

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ łączny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego oraz wykazane wydatki pozwalały na wygospodarowanie środków na pokrycie opłat sądowych.
Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił jej skargę na czynności Starosty M. w przedmiocie skorygowania zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca podała trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytur i wysokie koszty utrzymania domu, spłaty kredytu oraz bieżące wydatki. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając sytuację materialną i możliwości płatnicze skarżącej.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowiono w niniejszej sprawie dla B. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. K. na czynności Starosty M. w przedmiocie skorygowania zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: 1. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla B. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Postanowieniem z 20 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 2438/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. K. na czynności Starosty M. w przedmiocie skorygowania zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków. B. K. – w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej - złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartym w urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że ze względu na trudną sytuację materialną nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Posiada dom o powierzchni 115 m2, stodołę o powierzchni 86 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 0,52 ha. Źródłami dochodu dwuosobowej rodziny są świadczenia emerytalne: skarżącej w wysokości 1.164,89 zł netto miesięcznie oraz jej męża w wysokości 1030,19 zł netto miesięcznie. Skarżąca nie posiada wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych W uzasadnieniu wniosku B. K. wskazała, że budynki, które posiada są stare. W związku z tym, co pewien czas wymagają ponoszenia dodatkowych nakładów. Ponieważ środki uzyskiwane ze świadczeń emerytalnych nie są wystarczające na pokrycie tych wydatków, skarżąca zmuszona jest do korzystania z pożyczek bankowych. Zgodnie załącznikiem do umowy kredytowej, którego kopię złożono do akt sprawy wraz z wnioskiem, aktualnie B. K. spłaca kredyt, zaciągnięty na kwotę 2.000,00 zł. Wysokość miesięcznej raty wynosi 195,79 zł. Na opłacenie faktur za gaz przeznacza 60 zł. miesięcznie, za prąd -120 zł miesięcznie, za wodę – 50 zł na kwartał, za wywóz nieczystości 150 zł kwartalnie. Skarżąca wykupiła polisę ubezpieczeniową (37,50 zł. kwartalnie). Ponadto wyjaśniła, że nie jest w stanie udokumentować wydatków na leki, które kupowane są doraźnie. Ponosi także koszty zakupu opału oraz inne wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca do akt sprawy złożyła: ponadto kopie pokwitowań dokonanych w dniu 25 października 2012 r. wpłat czwartych rat podatku od nieruchomości i łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. na łączną kwotę 166 zł, kopię faktury VAT z dnia 4 października 2012 r. na kwotę 150 zł. za wywóz nieczystości oraz kopie przekazów pocztowych – potwierdzeń odbioru emerytur. Stwierdzono, co następuje: Rozpoznawany wniosek zawiera żądanie zwolnienia strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, a zatem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.). W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w tak określonym zakresie jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając sytuację materialną i możliwości płatnicze skarżącej w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 powołanej ustawy strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stosowane jest wobec osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Analiza informacji udzielonych przez skarżącą w złożonym wniosku oraz przedstawionych w przesłanych do Sądu dokumentach, prowadzi do wniosku, że T. K. nie znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do skorzystania z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Łączny miesięczny dochód osiągany w dwuosobowym gospodarstwie domowym T. K. wynosi 2195 zł netto. Wykazane przez skarżącą, średnie miesięczne wydatki, ponoszone na utrzymanie domu, spłatę kredytu i zapłatę podatków wynoszą około 450 zł. Po pomniejszeniu osiąganego dochodu o wskazaną kwotę, do dyspozycji skarżącej pozostaje około 1.750 zł miesięcznie. W ocenie referendarza kwota około 1.750 zł pozostająca miesięcznie do dyspozycji dwuosobowej rodziny, nawet przy uwzględnieniu kosztów zakupu leków, opału, wyżywienia i ubrania, a także ewentualnych nakładów ponoszonych w związku ze złym stanem technicznym budynku, w którym mieszka skarżąca wraz mężem, umożliwia jednorazowe wygospodarowanie 100 zł niezbędnych na pokrycie opłat sądowych, do których uiszczenia ewentualnie zobowiązana będzie T. K. w dalszym toku postępowania sądowoadministracyjnego (wpisu od skargi kasacyjnej). Wobec stwierdzenia, że T. K. nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, rozważenia wymaga, czy spełnia warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które określono w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tzn. czy jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, W tym kontekście należy stwierdzić, że T. K. bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża nie jest w stanie ponieść ewentualnych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca ponosi także inne, niż wskazane we wniosku wydatki, jak koszty zakupu leków, czy opału, a także koszty zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych. Nie posiada wartościowych przedmiotów, ani zasobów pieniężnych, nie może wygospodarować środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i męża. Należy więc stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło