IV SA/Wa 2445/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decyzją znak [...] z dnia [...] czerwca 2013, Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013r. [...] orzekającą o odmowie udzielenia A.S. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzja podjęto w następującym stanie faktycznym: 19 czerwca 2012r. obywatel B. A.S. (dalej jako "skarżący" / "cudzoziemiec") wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trybie tzw. abolicji. We wniosku o udzielenie zezwolenia cudzoziemiec wskazał, że w Polsce przebywa od 5 lipca 2007r. i w okresie ostatnich 5 lat ani razu nie przebywał za granicą. Jednocześnie skarżący przedstawił paszport nr [...] wydany w dniu [...] maja 2012r. przez Ambasadę B. w H. Organ I instancji w toku postępowania uznał, że przedstawione przez cudzoziemca okoliczności jego przyjazdu do Polski nie zawierają żadnych szczegółów uprawdopodabniających ten przyjazd. Nadto cudzoziemiec nie porozumiewa się w języku polskim, potrafi powiedzieć jedynie kilka prostych słów jak "dzień dobry" czy "ile to kosztuje"; nie wie czy Polska leży nad morzem i ile kosztuje np. bilet kolejowy do Warszawy pomimo, że jak deklaruje kilkakrotnie podróżował koleją do Warszawy. Przesłuchany na okoliczność wydania paszportu przez Ambasadę w H. cudzoziemiec zeznał, iż formalności były załatwiane korespondencyjnie przy pomocy kolegi, a paszport odebrał osobiście od Ambasadora, który przebywał w Polsce przez 4 dni i zatrzymał się w Hotelu [...] w Warszawie. Decyzją z dnia [...] lutego 2013r. [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia powołując się na art. 3 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 1 pkt. 1 i 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Organ l instancji stwierdził, że zebrany materiał dowodowy i okoliczności sprawy nie dają podstaw do uznania, że A.S. spełnia przesłanki nieprzerwanego pobytu, o którym mowa w art. 1 pkt. 1 przywołanej wyżej ustawy 28 lipca 2011r. Wskazał, że cudzoziemiec podał nieprawdziwe informacje w zakresie jego przyjazdu do Polski w tym okoliczności przekroczenia granicy, nie wykazał też w żaden sposób pobytu w Polsce w wymaganym okresie oraz że organ nie mógł w żaden sposób zweryfikować twierdzeń wnioskodawcy z uwagi na to, że poza paszportem nie przedstawił żadnego innego dokumentu. Na skutek odwołania decyzją [...] z dnia [...] czerwca 2013, Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] podtrzymując stanowisko organu I instancji. Organ II instancji zweryfikował twierdzenia skarżącego odnośnie do możliwości otrzymania paszportu bezpośrednio od ambasadora w drodze nieformalnego spotkania w warszawskim hotelu. W odpowiedzi na zapytanie organu Ambasada B. w H. podała, iż sporny paszport został wydany w oparciu o poprawnie wypełniony kwestionariusz wraz z 4 zdjęciami, certyfikat pochodzenia, akt urodzenia i dowód osobisty zainteresowanego. Organ II instancji stanął na stanowisku, że nie tylko nie sposób stwierdzić, czy pobyt cudzoziemca na terytorium RP w wymaganym okresie faktycznie miał miejsce, ale także że nie ma żadnych przesłanek do twierdzenia, że w dniu wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 2012r. skarżący przebywał w Polsce. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 1 pkt. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach; art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, zaś gdy chodzi o postępowanie - naruszenia przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7, 75 § 1-2, 80 w zw. z art. 77 kpa oraz art. 107 § 3 kpa – poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu którą z przesłanek wymienionych w art. 3 organ zastosował. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa abolicyjna nie wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających stały pobyt cudzoziemca na terenie Rzeczypospolitej Polskiej gdyż dotyczy cudzoziemców przebywających na terytorium Polski nielegalnie. Podniósł też, że przez cały wymagany ustawą czas przebywał w Polsce a organ wydał decyzje na nieistniejących i nie wymaganych prawnie okolicznościach dotyczących nieznajomości przez skarżącego języka polskiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: ppsa) dokonywana przez sądownictwo administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego. W ramach tak przeprowadzonej kontroli Sąd uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jak stanowi art. 1 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2012r. ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz.U.2011.191.1133) - ustawa określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 2) nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r., którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 3) wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy, wszczęte na skutek kolejnego wniosku. W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca udziela mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat. Pobyt cudzoziemca uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. (art. 3 ust. 4 i 5 powołanej ustawy). Do oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieprzerwany, stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.). Stanowi on, że pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: 1) wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; 3) leczeniem cudzoziemca. Okresy określone w art. 64 ust. 1 pkt. 2 lub 3 ustawy o cudzoziemcach to: co najmniej 3-letni okres pozostawania w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim przed złożeniem wniosku i przebywanie bezpośrednio przed złożeniem wniosku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oraz nieprzerwane przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio przed złożeniem wniosku przez okres nie krótszy niż 10 lat na podstawie zgody na pobyt tolerowany udzielonej w oparciu o art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przez okres 5 lat w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej. Skarżący nie ubiegał się na terytorium Polski o nadanie statusu uchodźcy. Rozstrzygnięcia wymagała zatem kwestia, czy w stosunku do cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 1 pkt 1 ww. ustawy abolicyjnej. Organy obu instancji uznały, że skarżący nie wykazał okoliczności warunkujących wydanie mu pozwolenia na pobyt a dokonując oceny pod względem legalności Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Sąd uznał za słuszne stanowisko organów, iż skarżący nie wykazał nie tylko nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski co najmniej od 20 grudnia 2007 roku lecz także samego pobytu w wymaganym okresie. Reprezentowany przez pełnomocnika skarżący nie złożył do akt sprawy dokumentów czy innych wniosków dowodowych, potwierdzających jego pobyt na terytorium Polski przynajmniej od grudnia 2007r. Jednocześnie wg funkcjonariuszy straży granicznej cudzoziemiec nie zna języka polskiego nawet w zakresie podstawowych zwrotów grzecznościowych (vide pismo z 26 czerwca 2012r.), co w ocenie Sądu potwierdza wątpliwość organu skutkującą wydaniem negatywnej decyzji w sprawie. Okoliczności sprawy nie potwierdzają bowiem twierdzeń skarżącego. Rzeczywiście przepisy ustawy nie wymagają od cudzoziemca znajomości języka polskiego, nie mniej w sprawie należy mieć na uwadze zarówno przepisy ustawy jak i "całokształt okoliczności", a te w sprawie działają na niekorzyść skarżącego. W art. 3 ust. 4 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach ustawodawca ustanowił domniemanie, zgodnie z którym pobyt cudzoziemca ubiegającego się o tzw. abolicję uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Jest to domniemanie wzruszalne. Oznacza ono, że co do zasady strona nie musi udowadniać, że jej pobyt na terytorium Polski w wymaganym w art. 1 pkt 1 ww. ustawy okresie był nieprzerwany pod warunkiem jednakże, że nic innego nie wynika z akt i okoliczności sprawy. Owo domniemanie miało na celu uproszczenie i odformalizowanie postępowania dowodowego oraz umożliwienie przebywającym w Polsce od dłuższego czasu cudzoziemcom uregulowania swojej sytuacji życiowej. Jeżeli jednak powyższe domniemanie zostanie obalone, to jak słusznie przyjęły organy orzekające w sprawie - ciężar dowodu w kwestii nieprzerwanego pobytu cudzoziemca zostaje przerzucony na wnioskodawcę. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że podstawą zanegowania stanowiska przedstawianego przez skarżącego była ostatecznie uzyskana od B. w H. informacja odnośnie do wyjaśnień skarżącego w zakresie uzyskania przez niego paszportu. Nie jest zasadne stanowisko pełnomocnika skarżącego wskazujące na to, że okoliczność ta nie ma znaczenia w sprawie oraz że nawet gdyby skarżący rzeczywiście udał się do H. w celu odebrania ww paszportu – to nie oznacza, że wymagany na terytorium RP pobyt należałoby uznać za nieprzerwany. Faktem jest, że wyjazd z Polski w maju 2012r. nie miałby znaczenia dla oceny przesłanek warunkujących legalizację pobytu w tut. kraju gdyż analizie co do zasady podlega okres od dnia 20 grudnia 2007r. do dnia wejścia ustawy w życie czyli do 1 stycznia 2012r. Nie mniej, w sprawie istotna jest kwestia nie tyle samego wyjazdu co wiarygodności cudzoziemca i składanych przez niego oświadczeń – w tym właśnie co do ewentualnych wyjazdów poza granice RP. Tymczasem pierwotnie cudzoziemiec jednoznacznie zeznał, że od połowy lipca 2007r. ani razu nie opuszczał terytorium Polski – a następnie (wskutek przedstawionych zarzutów), w skardze twierdzi, że okoliczność ta nie ma znaczenia, bo nawet gdyby rzeczywiście osobiście udał się do H. po paszport - to spełniałby przesłanki z ww ustawy. Twierdzenia te pozostają w wewnętrznej sprzeczności a w konsekwencji prowadzą do wniosku, że wypełniając kwestionariusz cudzoziemiec złożył nieprawdziwe oświadczenie. Z punktu widzenia przesłanek określonych w ustawie okoliczność ta jest niezwykle istotna. W braku wszelkich innych danych organy winny opierać się przede wszystkim na oświadczeniu cudzoziemca. A więc jego fałszywe twierdzenia, o tym, że nie opuszczał terytorium RP w okresie przez siebie deklarowanym mają też wpływ na ocenę wiarygodności innych podawanych przez niego kwestii, w tym choćby kwestii jego przyjazdu do Polski w 2007r. W razie ubiegania się o prawo wynikające z omawianej ustawy przy ocenie wniosku kluczowa jest zatem prawdziwość twierdzeń cudzoziemca. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt. 1 i 3 przywołanej wyżej ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców (...) cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia, oraz gdy w postępowaniu w sprawie udzielenia tego zezwolenia został złożony wniosek lub zostały przedstawione dokumenty, zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje. Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że w razie zaistnienia w.w. przesłanki odmowa udzielenia ww. zezwolenia jest obligatoryjna. Nie znajduje tu zastosowania zasada z art. 7 kpa, gdyż stosowanie przepisów dotyczących procedury nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Określona w art. 7 kpa zasada ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, natomiast w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia rozstrzyga wprost przepis prawa materialnego. Skarżący nie tylko nie wykazał, że przebywa stale na terytorium Polski od grudnia 2007 roku ale dodatkowo przedstawił fałszywe informacje. W konsekwencji Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy prawidłowo rozważyły zarówno stan faktyczny sprawy jak i jej stan prawny a podstawa prawna decyzji została prawidłowo wskazana (art. 3 ust. 2 pkt. 1 i art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy). Sformułowane w skardze zarzuty odnośnie do naruszenia zasad procedury nie są zasadne a Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji art. 7 czy art. 75 czy wreszcie art. 77 kpa. Skarżący w toku postępowania był reprezentowany przez pełnomocnika. Organ administracji nie zanegował żadnego wniosku dowodowego strony, jak również żadnego wniosku nie pominął, gdyż żaden wniosek przez stronę skarżącą nie został zgłoszony a pełnomocnik skarżącego pozostawał w tym zakresie bierny. Jednocześnie organy dokonały prawidłowej analizy materiału dowodowego i okoliczności sprawy a zaskarżona decyzja została odpowiednio uzasadniona stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa. W szczególności nie sposób zarzucić, że decyzja nie wskazuje podstawy prawnej co do odmowy bądź że błędnie przywołano art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy. Zaskarżona decyzja organu II instancji i poprzedzające ją postępowanie nie dają zatem podstaw do zastosowania art. 145 § 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.