IV SA/Wa 2452/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...] września 2016 r., utrzymując w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2017 r., w sytuacji gdy skarżący kwestionował brak swojego interesu prawnego w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] września 2016 r., ponieważ postanowienie to nie było obciążone żadną z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Uznanie skarżącego za osobę nieposiadającą interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] maja 2005 r. nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że postępowanie nadzorcze nie jest środkiem prawnym automatycznie rekompensującym zaniechanie złożenia skargi na orzeczenie administracyjne.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2017 r., które utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2017 r., odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] września 2016 r. Postępowanie dotyczyło wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2005 r. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i Konstytucji RP, w tym kwestii jego legitymacji procesowej i interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę
I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej także "Minister"), po ponownym rozpatrzeniu na wniosek [...] (dalej "Skarżącego"), sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], utrzymał własne postanowienie mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] marca 2017 r., przedstawia się następująco:
1. Decyzją z dnia [...] października 1983 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (dalej "MRiGŻ") stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia w [...] z dnia [...].10.1976 r., uchylającej akt własności ziemi z dnia [...].06.1976 r. wydany [...] na nieruchomość rolną o pow. 0,4056 ha, położoną w [...] – [...] oraz przekazał sprawę uregulowania przedmiotowej nieruchomości do Sądu Rejonowego w [...].
2. Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2005 r. skarżący zwrócił się do organu naczelnego "o przywrócenie terminu do złożenia wniosku" o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją MRiGŻ z dnia [...].10.1983 r.
3. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], wydanym na podstawie art.58 § 1 i 2 oraz art.59 § 2 k.p.a. Minister odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją MRiGŻ z dnia [...].10.1983 r.
4. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Minister stwierdził niedopuszczalność wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem tego organu z dnia [...] lutego 2005 r.
5. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1320/05 tut. Sąd odrzucił skargę skarżącego na postanowienie Ministra z dnia [...] maja 2005 r.
6. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Minister umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2005 r.
7. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Minister, po ponownym rozpatrzeniu na wniosek skarżącego sprawy rozstrzygniętej własną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., utrzymał tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podano, że skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2005 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra z dnia [...] lutego 2005 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją MRiGŻ z dnia [...] października 1983 r. Organ wskazał, że pismem z dnia 18 marca 2009 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania [...], która była stroną w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia z dnia [...] maja 2005 r. W piśmie z dnia 15 czerwca 2009 r. Skarżący odmówił złożenia tego pełnomocnictwa, wskazując, że ma prawo do występowania w charakterze strony. Organ powołał się na prawomocne postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1320/05, w którym Sąd stwierdził, że w całym postępowaniu toczącym się w sprawie zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1983 r. skarżący występował jako pełnomocnik [...] i posiadaniem własnego interesu w tej sprawie się nie legitymował. Występowanie w sprawie w charakterze pełnomocnika strony w postępowaniu administracyjnym, nie wywołuje takich samych praw jakie przysługują stronie.
8. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 657/10, tut. Sąd uchylił decyzje Ministra z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz z dnia [...] grudnia 2009 r., stwierdzając, co następuje:
Rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 24 sierpnia 2006 roku organ dopuścił się obrazy art. 7 i 77 § 1 kpa, gdyż nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. Otóż nie ulega wątpliwości, że skarżący w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] października 1983 r. występował jako pełnomocnik strony – [...]. W kolejnych postępowaniach administracyjnych związanych z tym postępowaniem traktowany był przez organ jako pełnomocnik tej strony. Także w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej
postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Minister przyjął, iż skarżący działa jako pełnomocnik strony. Wobec tego niezrozumiałe było żądanie organu przedłożenia przez skarżącego pełnomocnictwa, skoro jego wniosek z dnia 24 sierpnia 2006 r. dotyczył ww. postanowienia z dnia [...] maja 2005 r., w którym występował jako pełnomocnik. Zasadność tego żądania budzi wątpliwości również z tego powodu, że organ w piśmie z dnia 18 marca 2009 r. nie wskazał przyczyn, dla których uznał, że zachodzi konieczność złożenia nowego pełnomocnictwa, skoro nie podał, iż kwestionuje dotychczasowe pełnomocnictwo udzielone skarżącemu przez [...]. Stwierdzić ponadto należy, że powyższe pismo z dnia 18 marca 2009 r. wzywające do uzupełnienia wniosku o pełnomocnictwo zostało sporządzone z obrazą art. 64 § 2 kpa oraz art. 63 § 2 kpa. Wymaga wyraźnego podkreślenia, że organ nie był uprawniony do umorzenia przedmiotowego postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia 24 sierpnia 2006 r., gdyż w sytuacji odmowy przez skarżącego w piśmie z dnia 15 czerwca 2009 r. złożenia pełnomocnictwa, należało wezwać [...] do uzupełnienia wniesionego wniosku poprzez jego podpisanie , jak tego wymaga art. 64 § 2 kpa w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W świetle poczynionych wywodów należało decyzję pierwszoinstancyjną uznać za podjętą z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., zaś zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Organ rozpoznając ponownie sprawę w pierwszej kolejności dokona oceny charakteru dotychczasowego pełnomocnictwa udzielonemu skarżącemu i w zależności od wyników tej oceny podejmie dalsze czynności w sprawie, uwzględniając powyższe wskazania.
9. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Minister umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...] maja 2005 r., uznając iż Skarżący nie wykazał własnego interesu prawnego w sprawie.
10. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Minister, po ponownym rozpatrzeniu na wniosek Skarżącego sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] marca 2016 r. uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2005 r. Uzasadniając to rozstrzygnięcie, Minister wskazał, iż:
(i) Umorzenie postępowania w sprawie nieważności postanowienia z dnia [...] maja 2005 r. powinno nastąpić w formie postanowienia, a nie decyzji (art. 105 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a.).
(ii) Organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, w związku z czym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi m.in. w sytuacji braku żądania podmiotu uprawnionego. Nie ma wówczas bowiem strony postępowania i jej konkretnego żądania dokonania określonej czynności organu ze względu na interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.).
(iii) Pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. Minister zwrócił się do Skarżącego, aby wykazał, że posiada interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2005 r. Skarżący nie wykazał jednak, że posiada interes prawny. W piśmie z dnia 11 stycznia 2016 r. stwierdził jedynie, że wykazał swój interes prawny, "który jest interesem ogólnospołecznym (...)".
(iv) Interes ogólnospołeczny nie może być jednak utożsamiany z interesem prawnym, wobec czego postępowanie wszczęte jego wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2006 r., doprecyzowanym w protokole z dnia 30 listopada 2015 r., należy umorzyć.
11. Pismem z dnia 30 listopada 2016 r. Skarżący wniósł do Ministra o stwierdzenie nieważności postanowienia tego organu z dnia [...] września 2016 r.
12. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Minister odmówił stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...] września 2016 r.
13. Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2017 r. Skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra z dnia [...] marca 2017 r., podnosząc że kwestionowane postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 24 § 1 pkt 1 i 7 k.p.a. oraz w związku z art. 145 i 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.. poz. 718 z późn. zm.).
III. Jak już wskazano, zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Minister rozpatrzył sprawę ponownie, utrzymując własne postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. w mocy.
Uzasadniając orzeczenie z dnia [...] czerwca 2017 r., Minister wskazał w szczególności, co następuje:
1. Stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] września 2016 r. mogłoby nastąpić w przypadku dostrzeżenia w nim jednej z wad określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. W szczególności analizie należy poddać zgłoszone przez Skarżącego wady z pkt 1 i 2 tego przepisu.
2. W świetle art. 138 w związku z art. 127 § 3 Kpa strona niezadowolona z rozstrzygnięcia Ministra może zwrócić się do tego samego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro zatem decyzję z dnia [...] marca 2016 r. wydal Minister to również Minister był właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wskazaną decyzją. Wada wskazana w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa zatem nie wystąpiła.
3. Kolejną podniesioną wadą jest rażące naruszenie przepisów (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa) Przepisem naruszonym (w ocenie Skarżącego) przez Ministra był art. 24 § 1 pkt 1 i 7 k.p.a. Stanowi on, że pracownik organu administracji podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie: w której jest stroną albo pozostaje, z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa łub obowiązki (pkt 1). w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej (pkt 7). Nie ma podstaw do uznania, że postanowienie z dnia [...] września 2016 r. narusza wskazane przepisy. Żaden z pracowników prowadzących omawianą sprawę nie pozostawał ze stroną postępowania, tj. Skarżącym w stosunku prawnym o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto strona postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nie pozostawała wobec żadnego z pracowników prowadzących sprawę w stosunku nadrzędności służbowej.
4. Skarżący bezpodstawnie zarzucił również Ministrowi naruszenie art. 170 p.p.s.a. Wskazany przepis stanowi, że prawomocne orzeczenie wiąże nic tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Minister uwzględniając dyspozycje zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2010 r.. sygn. akt IV SA/Wa 657/10 (uchylającym decyzję MRiRW z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz decyzję Ministra z dnia [...] grudnia 2009 r.) ponownie rozpatrzył wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2005 r., wydając decyzję z dnia [...] marca 2016 r. s znak: [...].
5. Brak jest innych postaw z art. 156 § 1 Kpa mogących skutkować stwierdzeniem nieważności kwestionowanego postanowienia.
IV. Pismem z dnia 10 sierpnia 2017 r. Skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Ministra z dnia [...] czerwca 2017 r., jako rażąco naruszające art. 10, 105 § 1 k.p.a. i 127 § 3 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z wyrokiem tut. Sądu z 24 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 657/10 oraz art. 2,7,30,32,37.2,40 Konstytucji RP.
Uzasadniając w/w zarzuty, Skarżący zarzucił Ministrowi w szczególności: (-) niewysłuchanie Skarżącego przed podjęciem decyzji, (-) rażące naruszenie art. 253 § 2 k.p.k., (-) brak należytego nadzoru nad sekretarzem stanu w Ministerstwie oraz podległymi mu dyrektorami Departamentu Gospodarki Ziemią oraz Biura Kontroli MR, (-) zignorowanie skargi z 11 stycznia 2016 r. oraz wniosku z 25 sierpnia 2016r., a tym samym art. 10 i 253 § 2 Kpa., (-) tolerowanie działań przestępczych urzędników Ministerstwa.
Skarżący podniósł, iż przysługiwało mu prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., odmawiającym przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją MRiGŻ z dnia [...].10.1983 r., co potwierdził tut. Sąd w wydanym w niniejszej sprawie wyroku. Do 2006 roku w aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo [...], upoważniające Skarżącego do reprezentowania w/w osoby w sprawach nadzorczych o uwłaszczenie z mocy ustawy jej matki [...]. Pełnomocnictwo zaginęło w organie w 2009 r.
W wyroku z dnia 24 czerwca 2010 r. tut. Sąd jednoznacznie stwierdził, że w sposób bezsporny w całym postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji MRiGŻ z [...].10.1983 r. Skarżący działał jako pełnomocnik [...].
W postępowaniu o stwierdzenie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra z dnia [...] lutego 2005 r. Skarżący występował natomiast zarówno w imieniu swoim, jak i w imieniu ogólnospołecznym z powodu naruszenia interesu publicznego.
Jednostką organizacyjną Ministerstwa, odpowiedzialną za przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie jest Departament Gospodarki Ziemią, który podlegał wyłączeniu z postępowania nadzorczego. Do w/w wyłączenia jednak nie
doszło, o czym świadczy pismo Dyrektora w/w Departamentu z 18.05.2017 r. [...].
Skarga jest w pełni zasadna dlatego oprócz zgodnego z prawem załatwienia niniejszej skargi żądam zastosowania obligatoryjnego art. 304 § 2 K.p.k. w zw. z art. 231, 239, 258, 271, 276 K.k. wobec wszystkich winnych oczywistego bezprawia - działających w zorganizowanej grupie przestępczej - na szkodę państwa prawa, czyli nas wszystkich.
V. Pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2017 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosownie do art.119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Ministra prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Ministra na podstawie art.156 i nast. k.p.a. (tj. postępowania w którym Minister wydał postanowienia z dnia [...] marca i [...] czerwca 2017 r.), była ocena legalności – w kontekście kwalifikowanych wad prawnych, skatalogowanych w art.156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. – wcześniejszego postanowienia Ministra z dnia [...] września 2016 r., reformującego własne postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. w ten sposób, iż w miejsce umorzenia decyzją umorzył postanowieniem postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...] maja 2005 r. W ocenie Sądu zaskarżonego obecnie orzeczenie Ministra z dnia [...] czerwca 2017 r. jest prawidłowe, co oznacza iż zarzutów skargi uwzględnić nie można.
2. Sprawa rozpatrywana obecnie jest konsekwencją szeregu wcześniejszych postępowań administracyjnych, wszczynanych z inicjatywy Skarżącego. Należy w tym kontekście wskazać na:
1) Wywołane wnioskiem Skarżącego z dnia 27 stycznia 2005 r. zwyczajne postępowanie administracyjne, prowadzone na podstawie art.58 § 1 i 2 oraz art.59 § 2 k.p.a., o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją MRiGŻ z dnia [...].10.1983 r. Postępowanie to zakończyło się postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., odmawiającym Skarżącemu żądanego przywrócenia terminu. Z kolei postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r., wydanym na podstawie art.134 k.p.a., Minister stwierdził niedopuszczalność wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem tego organu z dnia [...] lutego 2005 r.
2) Wywołane wnioskiem Skarżącego pierwsze nadzwyczajne postępowanie administracyjne (postępowanie nadzorcze), prowadzone na podstawie art.156 i nast. k.p.a. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2005 r., stwierdzającego niedopuszczalność wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra z dnia [...] lutego 2005 r. W tym postępowaniu Minister orzekł czterokrotnie (decyzje z dnia [...] grudnia 2009 r., [...] stycznia 2010 r. i z dnia [...] marca 2016 r. oraz postanowienie z dnia [...] września 2016 r.), co było wynikiem uchylenia wyrokiem tut. Sądu z dnia 24 czerwca 2010 r. dwóch pierwszych ze w/w orzeczeń nadzorczych Ministra. W każdym z orzeczeń Minister podtrzymał stanowisko co do konieczności umorzenia postępowania nadzorczego, wszczętego z wniosku Skarżącego, skierowanego przeciwko orzeczeniu Ministra z dnia [...] maja 2005 r., stwierdzając brak po stronie Skarżącego koniecznej legitymacji.
3) Wywołane wnioskiem Skarżącego z dnia 30 listopada 2016 r., kontrolowane obecnie, drugie nadzwyczajne postępowanie administracyjne (nadzorcze), prowadzone na podstawie art.156 i nast. k.p.a. tym razem w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] września 2016 r., przesądzającego ostatecznie o umorzeniu w/w pierwszego postępowania nadzorczego, tj. postępowania skierowanego bezpośrednio przeciwko orzeczeniu Ministra z dnia [...] maja 2005 r. W drugim postępowaniu nadzorczym zapadły orzeczenia Ministra z dnia z dnia [...] marca i [...] czerwca 2017 r., odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] września 2016 r.
Intencja Skarżącego jest czytelna i zrozumiała, tj. Skarżący dąży (poprzez wyeliminowanie w drugim postępowaniu nadzorczym postanowienia Ministra z dnia [...] września 2016 r.) do ponownego otwarcia pierwszego postępowania nadzorczego, skierowanego bezpośrednio przeciwko orzeczeniu Ministra z dnia [...] maja 2005 r., zamykającemu Skarżącemu drogę do zakwestionowania legalności orzeczenia z dnia [...] lutego 2005 r. Skarżący podnosi zatem konsekwentnie, iż w pierwszym postępowaniu nadzorczym (-) bezpodstawnie zakwestionowano jego legitymację procesową w sprawie i w rezultacie powyższego wadliwie umorzono to postępowanie, (-) Skarżący winien był być uznany za pomiot uprawniony do żądania wszczęcia pierwszego postępowania nadzorczego, w związku z czym postępowanie to winno było być przeprowadzone co do meritum. Skarżący wskazał przy tym, iż kwestię jego legitymacji w sprawie jasno przesądził tut. Sąd w wyroku z dnia 24 czerwca 2010 r.
Podkreślić jednakże stanowczo należy, że właściwym środkiem prawnym do kwestionowania jak najszerzej rozumianej legalności postanowienia Ministra z dnia [...] września 2016 r., wydanego w pierwszym postępowaniu nadzorczym, winno było być złożenie do tut. Sądu skargi na to postanowienie, o którym to prawie Skarżący został prawidłowo pouczony we w/w postanowieniu. Z akt sprawy wynika, że Skarżący skargi takiej nie wniósł.
Jakkolwiek Skarżący był oczywiście uprawniony do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego skierowanego przeciwko postanowieniu Ministra z dnia [...] września 2016 r., to stwierdzić należy, iż zakres tego postępowania jest węższy aniżeli zakres kontroli sądowej, z żądania przeprowadzenia której Skarżący zrezygnował. W postępowaniu nadzorczym prowadzonym przeciwko postanowieniu Ministra z dnia [...] września 2016 r. organ nadzorczy nie był bowiem upoważniony do badania tej decyzji pod kątem wszelkich uchybień przepisów postępowania administracyjnego, czy też materialnego, lecz wyłącznie pod kątem tylko tego rodzaju naruszeń, które miałyby charakter kwalifikowany, tj. rażący (a także pod kątem innego rodzaju naruszeń wymienionych w art.156 § 1 pkt 1 i 3 – 7 k.p.a.). Co do zasady zatem postępowanie nadzorcze, skierowane przeciwko danemu orzeczeniu administracyjnemu, nie stanowi środka prawnego automatycznie rekompensującego stronie zaniechanie złożenia we właściwym skargi na to orzeczenie.
Sąd w pełni podziela stanowisko Ministra, iż postanowienie z dnia [...] września 2016 r. nie jest obciążone żadną z kwalifikowanych wad prawnych. Nie można
bowiem uznać, iż uznanie Skarżącego w orzeczeniu z dnia [...] września 2016 r. za osobę nie mającą interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2005 r. naruszało prawo w sposób rażący.
Jednocześnie Sąd zaznacza, iż poza zakresem jego kompetencji pozostaje ocena prawidłowości sprawowania przez Ministra kontroli nad podległym mu aparatem urzędniczym, czy też kontrola działań Ministra pod kątem ewentualnych naruszeń prawa karnego. Odnośnie pierwszego ze w/w zagadnień wskazać należy, iż Skarżący może skorzystać z instytucji skargi lub wniosku, regulowanych przepisami Działu VIII k.p.a., odnośnie drugiego – ze środków prawnych przewidzianych w kodeksie postępowania karnego.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło