IV SA/Wa 2455/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-09
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli postępowanie zostało zawieszone po wyroku zobowiązującym go do wydania decyzji w określonym terminie, a strona wniosła o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 PPSA?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli postępowanie zostało zawieszone po wyroku zobowiązującym go do wydania decyzji w określonym terminie, ponieważ zawieszenie postępowania tamuje bieg terminów procesowych. Skarga o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 PPSA nie może zostać uwzględniona, jeśli nie zostały spełnione przesłanki warunkujące jej uwzględnienie, w tym stwierdzenie bezczynności organu.Stan faktyczny
Spółka Z. S.A. wniosła skargę o wymierzenie Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywny, zarzucając mu ponad dwuletnie uchylanie się od wydania merytorycznej decyzji w sprawie ustalenia składników majątku przedsiębiorstwa, pomimo zobowiązania przez sąd do wydania rozstrzygnięcia w terminie miesiąca. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, wskazując na złożoność sprawy sięgającą okresu przejmowania przedsiębiorstw na własność państwa i wcześniejsze postępowania administracyjne oraz sądowe. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z lutego 2005 r. zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia składników majątkowych, co skarżąca uznała za próbę uniknięcia wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Z. S.A w W. o wymierzenie Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywny – na podstawie art. 154 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - oddala skargę -
W skardze z dnia 4 sierpnia 2005 r. (data stempla Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) Z. S.A. w W. wniosły o ukaranie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywną przewidzianą w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz o uwzględnienie w uzasadnieniu wyroku, że postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2005 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie określenia składników majątkowych przedsiębiorstwa spółki Z. w znaczeniu prawnym nie istnieje.
W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, że od ponad 2 lat organ administracji uchyla się od wydania merytorycznej decyzji w sprawie ustalenia składników majątku przedsiębiorstwa Z. S.A. w W. pomimo zobowiązania przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie w terminie 1 miesiąca. "Reakcją" na wyrok Sądu było wydanie postanowienia zawieszającego postępowanie w sprawie. W dalszej części skargi Spółka przedstawiła zarzuty dotyczące legalności w\w postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i przedstawił stan sprawy. W szczególności wskazał na następujące okoliczności:
Skarżące Przedsiębiorstwo zostało przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( Dz.U. nr 3 poz.17) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa ( Dz.U. nr 16 poz. 62 ze zm.).
Decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. został rozstrzygnięty spór kompetencyjny, co do właściwości organów i stwierdzono, że w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia określającego składniki majątkowe przejętego przedsiębiorstwa właściwy jest Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej ( obecnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi).
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. umarzającą postępowanie administracyjne
z wniosku W. T. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] maja 1954 r. oraz uzupełniającego go orzeczenia
z dnia [...] maja 1963 r.- na postawie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowe uznając, iż nie jest on legitymowany do występowania z takim wnioskiem. Na skutek złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2004r. (IVSA 3444\02) uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca i [...] lipca 2002 r. Jednocześnie Minister Finansów zawiesił prowadzone przez siebie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] listopada 1948r. i zwrócił się do Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którego przedmiotem jest ustalenie przez Ministra składników majątkowych zakładów prowadzonych przez Z.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. umorzył postępowanie w sprawie ustalenia składników majątku przedsiębiorstwa – na postawie art. 105 kpa " w związku z pozwem złożonym przez spółkę Z. S.A w W. o ustalenie przez Sąd Okręgowy w W. nieistnienia przejęcia na własność państwa w\w przedsiębiorstwa"
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy – decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Minister utrzymał w mocy w\w decyzję.
Wyrokiem z dnia 19 października 2004 r. w sprawie IVSAB\Wa 42\04 po rozpoznaniu skargi Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania w terminie 1 miesiąca wniosku Ministra Finansów
w przedmiocie rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego określenia składników majątku Spółki.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. zawiesił w\w postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2005 r. w sprawie IVSA\Wa 803\04 stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2003 r. i [...] stycznia 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Jak wynika z treści skargi podstawą prawną żądania skarżącej jest art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Uprawnienie określone w cyt. przepisie przysługuje zatem w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek:
- niewykonanie przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność ( lub w razie bezczynności po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności);
- uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.
Z niewykonaniem przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy do czynienia wówczas gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego uwzględniającym skargę na bezczynność- na podstawie art. 149 w\w ustawy zobowiązującym go do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności- obowiązku tego nie wykonał.
Natomiast wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do właściwego organu jest przesłanką dopuszczalności skargi na podstawie art. 154.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że została spełniona w\w przesłanka skutkująca stwierdzeniem, że skarga jest dopuszczalna. Jak wynika z akt postępowania dnia 14 lutego 2005 r. Z. S.A. w W. złożyła wniosek
o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r. W piśmie tym – złożonym w trybie art. 127§3 kpa został jednocześnie zawarty wniosek o bezzwłoczne wydanie decyzji określającej składniki majątkowe przedsiębiorstwa Spółki. Biorąc pod uwagę, że w treści pisma skarżąca jednoczenie określiła dodatkowy termin do wydania decyzji w spawie ustalenia składników majątku nie może pozostawiać wątpliwości, co do tego, że intencją wnioskodawcy było wezwanie do wydania merytorycznej decyzji. Natomiast nie można uznać za "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" pisma z dnia 6 września 2005 r., ani też z dnia 6 października 2003 r. (kserokopie złożono na rozprawie dnia 28 lutego 2006r.). Jak bowiem wynika z pisma skarżącej pierwsze ze wskazanych pism nie zostało doręczone organowi, natomiast drugie – zostało skierowane do organu znacznie przed datą wydania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. Okoliczności te jednak – wobec powyższych ustaleń co do pisma z dnia 14 lutego 2005 r. pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że wyrokiem z dnia 19 października 2004 r. w sprawie IVSAB\Wa 42\04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania w terminie miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wniosku Ministra Finansów dotyczącego określenia składników majątkowych Z. S.A. w W. Odpis tego – prawomocnego – wyroku z aktami sprawy został organowi doręczony 4 stycznia 2005 r. (zwrotne poświadczenie odbioru w aktach administracyjnych). 1- miesięczny termin określony w wyroku upłynął zatem dnia 4 lutego 2005 r. W tym dniu organ postanowieniem zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 97§1 pkt 4 kpa wskazując w uzasadnieniu, że nie odnaleziono protokołów zdawczo-odbiorczych ustalających składniki majątkowe przedsiębiorstwa H. i S., które są niezbędne do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, wobec czego Minister zobowiązany był do zawieszenia postępowania.
W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że pomimo iż organ nie wydał merytorycznej decyzji ustalającej składniki majątku przedsiębiorstwa - nie pozostaje w bezczynności. Zawieszenie postępowania administracyjnego tamuje bowiem bieg terminów procesowych. Takie stanowisko jest reprezentowane również przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2002r. (SAB\Rz 34\01 – niepublikowany),
w którym stwierdzono, że okres zawieszenia postępowania administracyjnego nie jest stanem bezczynności organu. Natomiast w niniejszym postępowaniu – wbrew zarzutom zawartym w skardze – Sąd nie jest władny badać legalności postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r. zawieszającego postępowanie w sprawie ustalenia składników majątku. Postanowienie to – jak wynika z oświadczenia przedstawiciela skarżącej złożonego na rozprawie - nie jest ostateczne albowiem nie został rozpoznany wniosek o ponowne rozpoznane sprawy złożony w trybie art. 127§3 kpa. Dopiero po rozpoznaniu tego wniosku – w przypadku niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia – będzie mogła złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie oceniając legalności postanowienia o zawieszeniu postępowania a odnosząc się do wniosku o stwierdzenie "w uzasadnieniu niniejszego wyroku, że omawiane postanowienie w znaczeniu prawnym nie istnieje", wskazać należy, iż nie znajduje oparcia w przepisach prawa twierdzenie skarżącej Spółki, że "postanowienie to nie istnieje albowiem nie można skutecznie zawiesić postępowania, które zostało wcześniej umorzone". Kodeks postępowania administracyjnego nie zna bowiem pojęcia " nie istnieje". Orzeczenie takie może – co najwyżej być dotknięte wadą nieważności w rozumieniu art. 156 §1 kpa jednakże dopóki organ administracji – ostatecznie, w odrębnym postępowaniu w trybie art. 157kpa- nie stwierdzi powyższego orzeczenie takie pozostaje w obrocie prawnym
i jest wiążące. Tym samym zatem Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżącej Spółki
w podanym zakresie.
Reasumując Sąd uznał, że wobec niestwierdzenia przez Sąd pozostawania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność tego organu – z uwagi na niepodjęcie czynności skutkujących przerwaniem biegu trzydziestodniowego terminu – nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 154 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi warunkujące uwzględnieniem skargi.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło