IV SA/Wa 2457/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-27

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyciek amoniaku z instalacji chłodniczej, który doprowadził do zanieczyszczenia wód powierzchniowych, może być uznany za "poważną awarię" w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska, uzasadniającą zobowiązanie do przeprowadzenia badań przyczyn, przebiegu i skutków zdarzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyciek amoniaku z instalacji chłodniczej, który doprowadził do zanieczyszczenia wód powierzchniowych, spełnia definicję "poważnej awarii" w rozumieniu Prawa ochrony środowiska. Wystarczyło samo powstanie zagrożenia dla środowiska, a niekoniecznie udowodnienie konkretnych, negatywnych skutków. Zobowiązanie do przeprowadzenia badań miało na celu ustalenie tych skutków.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zobowiązującą spółkę do przeprowadzenia badań przyczyn, przebiegu i skutków awarii polegającej na wycieku wody lodowej z instalacji chłodniczej. Spółka kwestionowała kwalifikację zdarzenia jako "poważnej awarii", argumentując, że nie doszło do natychmiastowego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. Organ odwoławczy uznał zdarzenie za poważną awarię ze względu na uwolnienie amoniaku i zanieczyszczenie wód powierzchniowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2015 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przeprowadzenia badań dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków awarii oddala skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2014 r. - zaskarżoną skargą przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w O. z [...] czerwca 2014 r. w części zobowiązującej wymienioną skarżącą do przeprowadzenia badań ustalających przyczyny, przebieg i skutki awarii oraz przedłożenia ich wyników w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w O., zaś uchylił w części zobowiązującej do poinformowania o podjętych działaniach w celu zapobiegnięcia w przyszłości powstaniu negatywnych dla środowiska skutków awarii i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji organu. Stan sprawy przedstawia się następująco: [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] czerwca 2014 r. zobowiązał [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. do przeprowadzenia badań ustalających przyczyny, przebieg i skutki awarii polegającej na wycieku wody lodowej z instalacji chłodniczej, do której doszło [...] maja 2014 r. na terenie ww spółki; przedłożenia ich wyników w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w O.; poinformowania o podjętych działaniach w celu zapobiegnięcia w przyszłości powstaniu negatywnych dla środowiska skutków awarii. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji odwołała się [...] Sp. z o.o. W odwołaniu podniosła, że nie neguje potrzeby przeprowadzenia badań ustalających przyczyny przebieg i skutki zdarzenia polegającego na rozszczelnieniu instalacji chłodniczej i podjęła już czynności w celu dokonania szczegółowych ustaleń w omawianym zakresie. Natomiast zakwestionowała podstawę prawną zastosowaną do nałożenia obowiązku przeprowadzenia badań oraz motywy podane jako uzasadnienie jego nałożenia, zarzucając tym samym naruszenie art. 247 P.o.ś. Zdaniem odwołującej się zdarzenia, które miało miejsce w dniu [...] maja 2014 r. nie można uznać za poważną awarię w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska. Tymczasem zawarty w zaskarżonej decyzji obowiązek może zostać nałożony jedynie w przypadku wystąpienia poważnej awarii, a w omawianym przypadku taka nie miała miejsca. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] września 2014 r. – wydaną po rozpatrzeniu środka zaskarżenia wniesionego przez [...] sp. z o.o. – utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w O. z [...] czerwca 2014 r. w części zobowiązującej wymienioną skarżącą do przeprowadzenia badań ustalających przyczyny, przebieg i skutki awarii oraz przedłożenia ich wyników w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w O., zaś uchylił w części zobowiązującej do poinformowania o podjętych działaniach w celu zapobiegnięcia w przyszłości powstaniu negatywnych dla środowiska skutków awarii i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji organu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu [...] maja 2014 r. ok. godz. 04:00 nastąpiło rozszczelnienie instalacji chłodniczej na parowniku znajdującym się w zbiorniku wody lodowej i było związane z uszkodzeniem rurki odolejania parownika. W wyniku zdarzenia pracownik maszynowni zatrzymał pracę instalacji, dokonał jej odgazowania i zablokował dopływ do uszkodzonego parownika. O godzinie 08:40 wykonano ocenę jakości wody oraz przeprowadzono płukanie instalacji poprzez opróżnienie trzech zbiorników zanieczyszczonej wody lodowej o poj. 180 m każdy, które następnie zostały wypełnione wodą. Dla dwóch z tych zbiorników czynność została powtórzona. Łącznie dokonano spustu ok. 900 m wody lodowej do kanalizacji wód opadowych. Zanieczyszczona woda lodowa, nie była poddana neutralizacji, a po zmieszaniu ze ściekami z zakładowej oczyszczalni odprowadzona została do wód potoku B. W toku kontroli Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że poprzedzające spust zanieczyszczonej wody lodowej badanie jej jakości polegało na organoleptycznej ocenie przez zanurzenie ręki w wodzie i ocenie jej zapachu. Dalej organ przytoczył treść art. 247 ust. 1 P.o.ś. oraz art. 243 P.o.ś. i wskazał, że przepisy te należy odczytywać łącznie. Użyty w tych przepisach zwrot "awaria" powinien być rozumiany jako "poważna awaria" w rozumieniu art. 3 pkt 23 P.o.ś. Jednocześnie podkreślił, że ustawa Prawo ochrony środowiska w art. 3 pkt 37 zawiera również definicję substancji niebezpiecznej, którą również organ zacytował. Mając na uwadze wskazany stan faktyczny i prawny organ odwoławczy stwierdził, że rozszczelnienie instalacji chłodniczej, w której znajdowało się ok. 12 Mg amoniaku, miało charakter nagły i zdarzenie to wystąpiło w trakcie procesu przemysłowego. W toku postępowania ustalono, że uwolniony amoniak jest uznany za substancję niebezpieczną, tj. substancję ostro toksyczną, działającą żrąco na skórę, łatwopalną oraz stwarzającą zagrożenie dla środowiska wodnego, a jej wyciek do środowiska może powodować zagrożenie dla życia lub zdrowa ludzi oraz środowiska. Zgodnie z załącznikiem VI rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin (tzw. rozporządzeniem CLP) roztwór amoniaku (wody amoniakalnej) w zależności od jego stężenia może być zakwalifikowany jako substancja, która może zarówno powodować poważne oparzenia skóry (mieć właściwości żrące), jak i stwarzać zagrożenie dla środowiska wodnego. Organ też podkreślił, że odwołująca się nie zakwestionowała faktu, iż zanieczyszczona woda lodowa, po zmieszaniu ze ściekami z oczyszczalni ścieków została odprowadzona bezpośrednio do wód powierzchniowych, tj. potoku B. i nie wniosła zastrzeżeń do protokołu z kontroli WIOŚ nr [...]. W związku z powyższym omawiane zdarzenie należało uznać za poważną awarię w rozumieniu cytowanej powyżej ustawy. Z kolei w odniesieniu do nałożonego na [...] sp. z o.o. zobowiązania do poinformowania Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o podjętych działaniach w celu zapobieżenia w przyszłości powstaniu negatywnych dla środowiska skutków awarii organ stwierdził, że wykracza ono poza zakres określony w art 247 P.o.ś. Jeszcze ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu argumentu co do posiadania przez zakład skarżącej statusu podprogowego względem kwalifikacji zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i niemożności zastosowania do niego dyrektywy Seveso II, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że argument ten nie przemawia przeciwko wydaniu tego rodzaju decyzji co zakwestionowana w drodze odwołania. Część przepisów tytułu IV ustawy Prawo ochrony środowiska ma charakter ogólny i dotyczy także innych zakładów, niż tylko objętych przepisami wyżej przywołanej dyrektywy, ale na terenie których występują substancje niebezpieczne. Prawo Unii Europejskiej zezwala na ustanawianie bardziej restrykcyjnych środków ochronnych w przypadku aktów prawnych przyjmowanych w dziedzinie środowiska o czym stanowi art. 193 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Znajdująca się na terenie odwołującej się instalacja chłodnicza zawiera pod wysokim ciśnieniem ok. 10-12 ton amoniaku bezwodnego, co oznacza, że działalność zakładu może być źródłem poważnej awarii. Z wykonanego przez Centralny Instytut Ochrony Pracy opracowania pn. Warunki bezpieczeństwa w zakładach przemysłowych użytkujących materiału niebezpieczne w ilościach stwarzających ryzyko wystąpienia zagrożenia poza swoim terenem, innych niż zakłady kwalifikowane jako zakłady o dużym lub zwiększonym ryzyku wystawienia poważnej awarii przemysłowej (Warszawa, grudzień 2010 r.) wynika m. in., że: 1) największa liczba zakładów podprogowych występuje w przemyśle spożywczym, w którym największą grupę stanowi branża mleczarska; 2) najczęściej występującą substancją niebezpieczną jest amoniak; 3) zakłady podprogowe charakteryzują się wyższym wskaźnikiem awaryjności (rozumianym jako liczba zdarzeń odniesiona do liczby zakładów), niż zakłady o dużym i zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej; 4) zakłady podprogowe, nie będąc zobowiązane do przestrzegania określonych wymagań i realizacji procedur systemu przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym, stwarzają relatywnie większe zagrożenie poważnymi awariami lub zdarzeniami o znamionach poważnej awarii, niż zakłady o dużym i zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Omawiane zdarzenie było awarią instalacji amoniakalnej, która mogła skutkować uwolnieniem całej ilości amoniaku prowadzając do powstania zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. [...] sp. z o.o. z siedzibą w Pasłęku w skardze na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymuje w mocy pkt 1 i 2 decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej części decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 247 oraz art. 3 pkt 23 P.o.ś. przez ich wadliwą wykładnię i zastosowanie, wyrażające się uznaniem, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej ustanawianej ww przepisami, skutkujące błędnym zakwalifikowaniem zdarzenia polegającego na emisji substancji do środowiska, do którego doszło na terenie zakładu skarżącej, jako "poważnej awarii przemysłowej", pomimo niewykazania przez organy Inspekcji, że emisja ta doprowadziła do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem, a tym samym niewykazania spełnienia przesłanki stanowiącej element definicji legalnej takiej awarii; 2) art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 247 P.o.ś., pomimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania zdarzenia, do którego doszło na terenie zakładu skarżącej za "poważną awarię", a tym samym wydaniu decyzji bez adekwatnej podstawy prawnej; 3) art. 107 K.p.a. w zw. z 140 K.p.a. polegające na nieodniesieniu się do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu od decyzji, dotyczących niewykazania powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi oraz środowiska, pozwalających na zakwalifikowanie zdarzenia, do którego doszło na terenie instalacji skarżącej jako "poważnej awarii". W uzasadnieniu skargi wskazano, że niezbędną przesłanką uznania zdarzenia za awarię przemysłową jest ustalenie, że w wyniku zdarzenia powstało natychmiastowe zagrożenia dla życia lub zdrowia łudzi, środowiska lub występuje możliwość powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem. W okolicznościach niniejszej sprawy organy nie poczyniły ustaleń dowodowych w powyższym zakresie, bezpodstawnie przyjmując, że przesłanka ta jest spełniana już przez sam fakt udziału w zdarzeniu substancji klasyfikowanej jako niebezpieczna i tylko w oparciu o charakterystykę tej substancji, z pominięciem koniecznych w świetle definicji "poważna awaria" ustaleń i oceny co do skutków, jakie ta substancja, uwolniona w konkretnej ilości do środowiska o określonych cechach i wrażliwości, mogła w tym środowisku spowodować. Stanowiska organu w niniejszej sprawie nie usprawiedliwia fakt, że decyzja wydawana w oparciu o art. 247 P.o.ś. ma charakter uznaniowy, na co wskazuje użyte w przepisie stwierdzenie "może", jak i że przepis ten nie podaje, jakie względy w przypadku wystąpienia awarii mają uzasadniać podjęcie tej decyzji. Zagwarantowany przez ustawodawcę luz decyzyjny nie może jednakże równać się dowolnemu stosowaniu art. 247 P.o.ś. i odnoszeniu go do każdego zdarzenia o znamionach awarii technicznej. Ponadto w przypadku uznania administracyjnego, obowiązek organu wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności, które przemawiały za podjęciem dopuszczalnego rozstrzygnięcia, ma charakter szczególny. Co za tym idzie organ powinien mieć na uwadze fakt, że nakładanie jakiegokolwiek obowiązku stanowi ograniczenie praw i wolności podmiotu do którego decyzja jest skierowana i powinno być stosowane w zgodzie z konstytucyjną zasadą proporcjonalności. W związku z tym decyzje na podstawie art. 247 ust. 1 P.o.ś. powinny być wydawane tylko wtedy, gdy interesów społecznych (w postaci ochrony środowiska i bezpieczeństwa ludzi) nie da się ochronić w inny sposób. (Por. Prawo ochrony środowiska - Komentarz, K. Gruszecki, LEX 2011). Decyzję tę uzasadniać powinna w konsekwencji dopiero skala zagrożenia powodowanego uwolnieniem substancji do środowiska a nie tylko same cechy tej substancji. Zdaniem skarżącej zarówno wielkość i czas trwania emisji, jaka faktycznie miała miejsce w zakładzie w następstwie rozszczepienia instalacji w zbiorniku wody lodowej, jak i przedsięwzięte działania ograniczające skutki tego zdarzenia, decydują o tym, że nie mogło być ono źródłem zagrożenia, o jakim mowa w definicji poważnej awarii przemysłowej. Twierdzenia skarżącej znajdują swoje poparcie w regulacjach unijnych (dyrektywa Seveso II) oraz międzynarodowych (wytyczne OECD i konwencja Międzynarodowej Organizacji Pracy), które traktując o poważnej awarii wiążą ją z zagrożeniem dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska i uznają za takową dopiero zdarzenia mogące spowodować poważne niebezpieczeństwo lub groźne obrażenia u ludzi lub poważne uszkodzenia budynków, zakładów, materiałów lub poważne zniszczenie środowiska. Strona skarżąca nie kwestionuje, że w trakcie procesu przemysłowego w prowadzonej przez nią instalacji doszło do emisji roztworu amoniaku, klasyfikowanego jako substancja niebezpieczna a woda amoniakalna przedostała się do wód powierzchniowych. Nie ma jednak, w świetle zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, wystarczających podstaw do uznania, że w wyniku tej emisji życie lub zdrowie ludzi zostało poważnie narażone, ktokolwiek doznał obrażeń, czy też środowisko doznało uszczerbku. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala również uznać, że zdarzenie takie może powstać z opóźnieniem. W ocenie skarżącej do oceny, czy dane zdarzenie spełnia kryteria poważnej awarii może być pomocniczo stosowane rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 grudnia 2002 roku w sprawie poważnych awarii objętych obowiązkiem zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochron środowiska, które proponuje swoistą gradację takich awarii i zarazem mierniki dla wystąpienia zagrożenia (zaznaczyć przy tym trzeba, że do mierników tych organy obu instancji w ogóle się nie odniosły). W rozporządzeniu tym określone zostały bowiem warunki odnoszące się zarówno do wielkości emisji i związanego z nią potencjalnego zagrożenia, jak również skutków, które zdarzenie wywołuje w stosunku do człowieka lub środowiska. Wskazane w cytowanym rozporządzeniu kryteria oceny występującego zagrożenia spowodowanego awarią przewidują obowiązek zgłoszenia zdarzeń, w skutek których doszło m. in. do śmierci co najmniej jednej osoby, zranienia co najmniej 6 osób w zakładzie i hospitalizacji przynajmniej jednej z tych osób przez co najmniej 24 godziny, hospitalizacji co najmniej jednej osoby spoza zakładu przez co najmniej 24 godziny, ewakuacji przynajmniej 250 osób na czas dłuższy niż 2 godziny, pozbawienia przynajmniej 500 osób wody do picia. Zgłoszeniu podlega również zanieczyszczenie śródlądowych wód powierzchniowych, na długości co najmniej 5 km. Organ wydający decyzję powinien zatem rozpatrywać zdarzenie pod kątem wskazanych w rozporządzeniu przesłanek, aby w pierwszej kolejności ustalić czy spełnia ono kryteria poważnej awarii przemysłowej, a następnie ustalić czy ewentualna skala spowodowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska kwalifikuje zdarzenie to do zgłoszenia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. Z ustaleń organów nie wynika, aby wystąpiły jakiekolwiek ze wskazanych negatywnych skutków dla ludności. Nie można zatem mówić w przedmiotowej sprawie o powstaniu natychmiastowego zagrożenia, ani możliwości powstania takiego zagrożenia w przyszłości dla ludzi lub środowiska, które stanowią niezbędną przesłankę do zakwalifikowania emisji substancji niebezpiecznej jako awarii przemysłowej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W wyniku analizy akt sprawy Sąd doszedł do przekonania, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2014 r. w zaskarżonej części nie narusza przepisów postępowania, w tym i tych wskazanych w skardze, tj. art. 6, art. 7, art. 77 oraz art. 80 i art. 107 w zw. z art. 140 K.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, w tym i wskazanych w skardze art. 247 i art. 3 pkt 23 P.o.ś., które miało wpływ na wynik sprawy. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska [(Dz. U. z 2013 r., poz. 1232) – dalej w skrócie: "P.o.ś."] w tytule IV stanowi o poważnych awariach. Przez poważną awarię - według definicji ustawowej zawartej w art. 3 pkt 23 P.o.ś. – rozumie się zdarzenie, w szczególności emisję, pożar lub eksplozję, powstałe w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej niebezpiecznych substancji, prowadzące do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem. Z kolei przez substancję niebezpieczną – zgodnie z art. 3 pkt 37 P.o.ś. - rozumie się jedną lub więcej substancji albo mieszaniny substancji, które ze względu na swoje właściwości chemiczne, biologiczne lub promieniotwórcze mogą, w razie nieprawidłowego obchodzenia się z nimi, spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi lub środowiska; substancją niebezpieczną może być surowiec, produkt, półprodukt, odpad, a także substancja powstała w wyniku awarii. Stosownie do art. 243 P.o.ś., usytuowanego w Dziale I zatytułowanym "Przepisy ogólne" (art. 243 – art. 247 P.o.ś.), wspomnianego wcześniej rozdziału IV, ochrona środowiska przed poważną awarią, zwaną dalej "awarią", oznacza zapobieganie zdarzeniom mogącym powodować awarię oraz ograniczanie jej skutków dla ludzi i środowiska. W razie wystąpienia awarii wojewódzki inspektor ochrony środowiska – w myśl art. 247 ust. 1 pkt 2 P.o.ś. - może w drodze decyzji zarządzić przeprowadzenie właściwych badań dotyczących przyczyn, przebiegu i skutków awarii. Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 247 ust. 2 P.o.ś.). Przekładając powyższe regulacje na stan sprawy należy podkreślić, że bez wątpienia rozszczelnienie instalacji chłodniczej na parowniku znajdującym się w zbiorniku wody lodowej, związane z uszkodzeniem rurki odolejenia parownika, było zdarzeniem nagłym, powstałym podczas procesu przemysłowego, dokonywanego w zakładzie skarżącej. W wyniku tego zdarzenia doszło do uwolnienia amoniaku, zaliczanego do substancji niebezpiecznych w rozumieniu art. 3 pkt 27 P.o.ś. Innymi słowy, w zdarzeniu tym wystąpiła jedna niebezpieczna substancja – amoniak. I tych ustaleń skarżąca nie zakwestionowała. Natomiast spór wywiązał się wokół spełnienia dalszych przesłanek definicji "poważnej awarii", mianowicie – czy opisywane wyżej zdarzenie było zdarzeniem prowadzącym do natychmiastowego powstania zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem. W ocenie Sądu na tak postawione pytanie należało postawić twierdzącą odpowiedź, tak jak to uczynił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Do uznania bowiem, że dane zdarzenie było poważną awarią wystarczy powstanie zagrożenia, czyli sytuacji będącej sygnałem czegoś, co może nastąpić, czegoś co zagraża, co stanie się niebezpieczne dla czegoś (życia, zdrowia ludzi czy środowiska). Skarżąca sama przyznała, że woda amoniakalna przedostała się do wód powierzchniowych. Innymi słowy, nie zakwestionowała faktu, że na skutek opisanego wyżej zdarzenia doszło do zanieczyszczenia wód powierzchniowych i nie wniosła żadnych zastrzeżeń do protokołu kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniach od [...] maja do [...] czerwca 2014 r. Z kolei wydanie decyzji w trybie art. 247 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. podyktowane było potrzebą zapewnienia szczegółowego zbadania poważnej awarii związanej z rozszczelnieniem instalacji amoniakalnej. Dopiero wykonane badania dadzą odpowiedzi co do: przyczyny, przebiegu, a w szczególności skutków awarii, czyli jej następstw dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. Organ ochrony środowiska w świetle zaistniałej sytuacji zobowiązany był do podjęcia efektywnego działania mającego na celu ochronę środowiska przed zapobieganiem zdarzeniom mogącym takie awarie powodować. W odpowiedzi na skargę organ podkreślił bowiem, że na terenie zakładu skarżącej w dniu [...] listopada 2014 r. doszło do kolejnej awarii instalacji amoniakalnej, w której nastąpiła emisja amoniaku. Podsumowując, skoro w zakładzie skarżącej doszło do awarii, w wyniku której wyciekła niebezpieczna substancja (amoniak) i dokonano spustu ok. 900 m³ zanieczyszczonej amoniakiem wody lodowej do kanalizacji wód opadowych, zaś po zmieszaniu ze ściekami z zakładowej oczyszczalni, wszystko to przedostało się do wód powierzchniowych (potoku B.) doprowadzając do ich zanieczyszczenia, to nie można było uznać, że nie zaistniały wszystkie przesłanki z definicji poważnej awarii, dające podstawy do wydania decyzji w trybie art. 247 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. I na skutek przedmiotowego rozstrzygnięcia dojdzie do ustalenia – jak tego chce skarżąca - skutków awarii dla ludzi czy środowiska. Należy jeszcze zauważyć, że organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej I w części oraz uchylił decyzję organu I instancji w części i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 138 § 2 K.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Niemniej w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji koreluje z treścią uzasadnienia i mieści się w zakresie art. 138 K.p.a., to stwierdzone uchybienie – w ocenie Sądu – należało ocenić w kategoriach naruszenia przepisów postępowania, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, czyli nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na względzie przytoczone regulacje prawne, przedstawiony stan sprawy i poczynione wywody Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, zatem na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło