IV SA/Wa 2460/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi B. U. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV SA/Wa 2460/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) Wojewoda (...) uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia (...) września 2006 r. nr (...) orzekającą o odmowie wymeldowania B. U. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy. Spółdzielnia ... "(...)" złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego o wymeldowanie z pobytu stałego B. U. z lokalu (...) przy ul. (...) w W. W toku postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji ustalił, iż B. U. nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Od 1995 r. nie zamieszkuje w lokalu podnajmując go bez zgody Spółdzielni. Skoncentrowała swoje życiowe sprawy poza miejscem stałego zameldowania. Powyższe wynika z ustaleń dokonanych przez policję (pismo z dnia (...) czerwca 2005 r. i (...) lipca 2005 r.) oraz oświadczeń lokatorów budynku przy ul. (...) w W. Pełnomocnik wnioskodawcy zeznał, iż B. U. od wielu lat mieszka stale w miejscowości P. (...) gdzie skoncentrowała swoje życie osobiste. Obecnie toczy się postępowanie w sprawie jej eksmisji. Spółdzielnia ... "(...)" wielokrotnie występowała z propozycją umowy najmu, jednakże B. U. nigdy z niej nie skorzystała, wobec czego uznano, iż zajmuje mieszkanie bez tytułu prawnego. Przesłuchani do protokołu świadkowie – I. W. i T. M. - oświadczyły, iż nie znają B. U., a w lokalu nr (...) zamieszkują różne osoby. T. M. dodała, że widziała kilka razy B. U. lecz miało to miejsce w latach 80 - tych. B. U. oświadczyła, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkuje od 50 lat. Często wyjeżdża lecz nigdy nie opuszczała lokalu w pojęciu wyprowadzenia się. Jest on w pełni wyposażony i umeblowany. W P. przebywa w domku na wsi, którego w części jest współwłaścicielem. Jeździ tam ze względu na odpowiadający jej klimat oraz na wiele łatwiejszy dostęp do lekarzy i bardzo dobrą opiekę medyczną. Lokalem opiekuje się wnuczek B. U., który posiada do niego tytułu prawny. W okresie zimowym B. U. mieszka w przedmiotowym lokalu, natomiast od maja do września przebywa na swojej działce w P. IV SA/Wa 2460/06 Przesłuchani do protokołu świadkowie – Z. B. i I. R. -oświadczyły, iż znają B. U. od 1958 r. tj. od chwili zamieszkania w budynku przy ul. (...) w W. i są jej sąsiadkami. Obie podniosły, iż B. U. stale mieszka w lokalu nr (...) , a jedynie w okresie wiosenno -letnim przebywa poza domem na działce w P. Nadto świadek J. N. oświadczyła, iż zna B. U. ponieważ zamieszkuje w pobliżu jej domku w P. oraz, że w/w wymieniona przebywa w tej miejscowości jedynie w sezonie letnim. Prezydent W., biorąc pod uwagę powyższe ustalenia faktyczne, treść art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, orzekł, iż nie zachodzą przesłanki do wymeldowania B. U. z przedmiotowego lokalu. W wyniku rozpoznania odwołania Spółdzielni ... "(...)" Wojewoda (...) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając rozstrzygnięcie podniósł, iż ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji, a także dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie pozwalają na jednoznaczną ocenę charakteru spełnienia przesłanki koniecznej do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wymeldowania. Decyzja organu pierwszej instancji narusza w szczególności zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa, uchybia również przepisom art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Decyzja Prezydenta nie odpowiada w konsekwencji art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy stwierdził, iż w zaistniałym stanie rzeczy organ pierwszej instancji nie dokonał wszelkich niezbędnych czynności aby należycie wyjaśnić sprawę. Nie zlecił dokładnej kontroli charakteru zamieszkiwania B. U. w jej drugim miejscu pobytu, w związku z czym nie wiadomo czy jest on trwały czy czasowy. Nie wzięto również pod uwagę już dokonanych kontroli meldunkowych w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. Także wobec sprzecznych zeznań świadków oraz braku weryfikacji ich bezstronności, organ uznał, iż koniecznym będzie ponowne ich przesłuchanie. Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, iż warunek, o którym mowa w art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jakim jest dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, nie został w niniejszej sprawie dostatecznie wyjaśniony. IV SA/Wa 2460/06 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. U. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła zeznania złożone w toku postępowania administracyjnego powołując również zeznania Z.B. i I. R. Stwierdziła, iż posiada tytuł prawny do lokalu (umowa najmu) i nie zalega z żadnymi opłatami. Odnośnie stronniczości świadków, B. U., podniosła, iż to właśnie świadkowie podani przez Spółdzielnię "(...)" są stronniczy, gdyż są pracownikami tej Spółdzielni oraz otrzymali mieszkania w tym domu po zmarłych lokatorach. Nadto skarżąca wskazała, że w 1989 r. otrzymała decyzję z Urzędu (...) na podstawie pisma Nauczycielskiej Spółdzielni (...) , że jest jedynym najemcą lokalu przy ul. (...) m (...) w W. Dodatkowo poinformowała, że na początku lat 90 - tych musiała podjąć pracę poza W. i wtedy przedmiotowym lokalem opiekowała się kuzynka. Jednakże skarżąca przyjeżdżała do W. w każdą sobotę i niedzielę. Ponadto B. U. wskazała, iż wobec działań Spółdzielni, zostało założone "Stowarzyszenie (...) do budynku przy ul. (...) w W." w obronie praw lokatorskich i wyjaśnienia czyją własnością jest ten dom. Skarżąca podniosła również, iż istotnym dokumentem jest wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia (...) marca 2006 r., w którym to Sąd nakazał aby z księgi wieczystej nr (...) wykreślić wpis dotyczący użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni ... "(...)" w W. Skarżąca poddała przy tym pod wątpliwość legitymację Spółdzielni do występowania z wnioskiem o wymeldowanie jej z lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności IV SA/Wa 2460/06 zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Mając powyższe na względzie Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów kpa, a w szczególności jego art. 7, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto art. 107 kpa wskazuje na elementy, jakie powinny znaleźć się w decyzji aby można było uznać ją za prawidłową. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Zgodnie natomiast z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm), zgodnie z którym orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu. Badanie czy zachodzą przesłanki wynikające z powołanego wyżej przepisu ustawy, może mieć miejsce w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie, które zainicjowane zostało przez uprawniony do tego podmiot bądź prowadzonym z urzędu. Ja wynika z treści decyzji postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było na wniosek Spółdzielni ... "(...) ". Ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów wynika, że decyzją z dnia (...) września 1988r. ustanowiono na rzecz Spółdzielni ... IV SA/Wa 2460/06 "(...) " w W. prawo użytkowania na czas nieokreślony- nieruchomości przy ul. (...) . Następnie nieruchomość ta - po podziale Spółdzielni została przekazana Spółdzielni ... "(...) ". Prawo użytkowania gruntu zostało wpisane na rzecz tej Spółdzielni do księgi wieczystej ( k. 102 akt administracyjnych). Z zawiadomienia z Sądu Rejonowego dla W. z dnia (...) .03.1993r. wynika, że prawo to z dniem (...) .03.1992r. wykreślono z księgi wieczystej. Wyrokiem z dnia (...) marca 2006r. Sąd Rejonowy dla W. wykreślił wpis dotyczący użytkowania wieczystego Spółdzielni do nieruchomości przy ul. (...) w W. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego i oświadczenia pełnomocnika Spółdzielni na rozprawie dnia 27 marca 2007r. Spółdzielnia twierdzi, że posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa albowiem wraz z wykreśleniem wpisu użytkowania wieczystego stała się użytkownikiem nieruchomości ( doszło do przywrócenia poprzedniego stanu prawnego nieruchomości). Okoliczność ta nie została należycie wyjaśniona przez organ odwoławczy. Zgromadzone w aktach dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie tezy Spółdzielni co do jej legitymacji do występowania w charakterze strony. Nie może wszak ujść uwadze, że żaden dokument nie wskazuje na status budynku posadowionego na nieruchomości. O posiadaniu przymiotu strony nie może także stanowić kserokopia uzasadnienia wyroku w sprawie (...) , z którego miałoby wynikać, że Spółdzielni przysługuje ograniczone prawo rzeczowe użytkowania. Należy wszak podkreślić, że w/w uzasadnienie wyroku - w formie, w której znajduje się w aktach sprawy - nie jest dokumentem w rozumieniu przepisów kpa (ani nawet kpc), nie wskazuje również na to czy jest to integralna część jakiegoś orzeczenia jeśli tak to jakiego i czy może - w myśl art. 75 kpa-stanowić dowód potwierdzający tezę Spółdzielni co do przymiotu strony. Jest to jedynie kserokopia pisma nieopatrzona żadnymi pieczęciami. Omawiana okoliczność winna zostać wyjaśniona przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy przez organ II instancji a zaniechanie ustaleń w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77§1, 107 §3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O ile bowiem postępowanie w sprawie wymeldowania - jak zostało wyżej wskazane może być prowadzone z urzędu a zatem wydanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie IV SA/Wa 2460/06 na wniosek podmiotu nieuprawnionego stanowi uchybienie, które nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, o tyle kwestia ta musi być w pierwszej kolejności wyjaśniona przez organ rozpoznający odwołanie. Jak bowiem wynika z treści art. 127§1 kpa odwołanie od decyzji wydanej w I instancji przysługuje stronie. Rozpoznanie zatem odwołania podmiotu nieposiadającego takiego statusu skutkuje wydaniem decyzji dotkniętej wadą nieważności na podstawie art. 156§1 pkt. 2 kpa. Trafny jest zatem zarzut skarżącej co do tego, że organ nie wyjaśnił kwestii legitymacji Spółdzielni w niniejszym postępowaniu choć Sąd dopatrzył się innych niż skarżąca skutków tego uchybienia. Reasumując, zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda (...) w pierwszej kolejności rozstrzygnie czy Spółdzielnia ... "(...) " ma legitymację procesową do wystąpienia z odwołaniem od decyzji Prezydenta W., a dopiero później przesądzi kwestię dotyczącą spełnienia przesłanek wynikających z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Co więcej, powyższe powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu przedwczesnym zdaje się więc odnoszenie do pozostałych zarzutów skargi a dotyczących warunku dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W punkcie II orzeczono na podstawie art. 152 ustawy P.p.s.a.