IV SA/Wa 2463/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-25
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany V. C., obywatelowi kraju pochodzenia, w którym miały miejsce prześladowania polityczne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa. Stwierdzono, że skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy prześladowania w kraju pochodzenia, a zmiany polityczne w tym kraju podważyły jego twierdzenia o zagrożeniu. Brak było również podstaw do udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.Stan faktyczny
Skarżący V. C. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, powołując się na prześladowania polityczne w kraju pochodzenia związane z przynależnością do partii politycznej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Rada do Spraw Uchodźców odmówiły przyznania ochrony, uznając jego twierdzenia za nieudowodnione i niewiarygodne, a także wskazując na pozytywne zmiany polityczne w kraju pochodzenia. Skarżący zaskarżył decyzję Rady do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi V. C. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] orzekającą o odmowie nadania V. C. statusu uchodźcy w RP, o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o stwierdzającą, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
V. C., obywatel [...] narodowości [...], złożył w dniu 2 października 2013 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej. Po merytorycznym rozpatrzeniu wniosku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2014 r. odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i odmówił udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Od tej decyzji wnioskodawca odwołał się do Rady do Spraw Uchodźców. Wnioskodawca złożył również liczne wnioski dowodowe, w tym wnioski o przesłuchanie jego małżonki, N. K., ur. [...] listopada 1982 r. oraz o ponowne przesłuchanie jego samego.
Rada do Spraw Uchodźców rozpatrując złożone odwołanie wskazała, że organ pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał zasadności swojej obawy przed prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.).
Następnie organ pierwszej instancji dokonał ustalenia, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek koniecznych na podstawie art. 15 powyższej ustawy do nadania mu ochrony uzupełniającej, jak również, że nie zachodzą wobec niego przesłanki udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany w rozumieniu art. 97 ust 1 pkt 1 i 1a powyższej ustawy.
Rada do Spraw Uchodźców podzieliła ustalenia organu pierwszej instancji, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej w rozumieniu art. 13 ust. 1 powyższej ustawy.
Organ odwoławczy wskazał, że w związku z tym, że ocena zasadności przyznania statusu uchodźcy, jak również pozostałych form ochrony przewidzianej w ustawie, tj. ochrony uzupełniającej i pobytu tolerowanego, następuje w oparciu o postępowanie dowodowe polegające na odniesieniu ustalonej zindywidualizowanej sytuacji, w której znalazł się wnioskodawca, do aktualnej sytuacji w kraju jego pochodzenia i dopiero na tej podstawie rozstrzyga się o występowaniu przesłanek przyznania wnioskodawcy danej formy ochrony, Rada do Spraw Uchodźców odniosła się do aktualnej sytuacji w [...]. Rada do Spraw Uchodźców podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, że ogólna sytuacja w [...] jest stabilna, choć w ostatnich latach dochodziło do istotnych napięć pomiędzy władzą a opozycją. Podkreśliła, że napięcie to znacząco osłabło od połowy 2009 r., kiedy to zasadniczo zaprzestano organizowania masowych demonstracji opozycji. Zdaniem organu odwoławczego podkreślenia wymaga, że sytuacja polityczna w [...] uległa zasadniczej zmianie w wyniku wyborów parlamentarnych z początku października 2012 r., które wygrała opozycyjna koalicja [...], która następnie przejęła władzę. Natomiast w 2013 r. doszło do demokratycznego wyboru nowego prezydenta [...], którym został [...] który zastąpił ustępującego po dwóch kadencjach [...]. W efektywny sposób działają również odpowiednie organa państwa odpowiedzialne za zapewnianie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w [...] nie dochodzi też do prześladowania osób należących do innych narodowości, w tym na przykład osób narodowości [...], czy też [...]. Zarówno osoby innego wyznania, jak również osoby innej narodowości, w tym [...], mogą spotykać się z nieprzychylnym nastawieniem rdzennych [...] i nie można wykluczyć pewnych incydentów na tym tle. Nie można jednak przyjąć, że są to działania, za które odpowiedzialność można byłoby przypisać władzom państwa pochodzenia wnioskodawcy.
Rada Do Spraw Uchodźców wskazała, że w związku z wyżej wymienioną sytuacją w kraju pochodzenia należało ustalić czy wnioskodawca wykazał w należyty sposób, że jego zindywidualizowana sytuacja prowadzi do spełnienia przez niego przesłanek przyznania mu statusu uchodźcy.
Według oświadczeń wnioskodawcy zawartych we wniosku, główną przyczyną złożenia wniosku były problemy, których wnioskodawca miał doświadczyć w kraju pochodzenia jako członek partii politycznej o nazwie [...]. Do partii miała przynależeć również małżonka wnioskodawcy, N. K. Na dowód przynależności do [...] wnioskodawca złożył wniosek dowodowy z dokumentu w postaci pisemnego oświadczenia prezesa tej partii, [...]. Wnioskodawca zeznał, że jego pierwsze zatrzymanie miało mieć miejsce w sierpniu 2008 r. w związku z udziałem w zgromadzeniu politycznym. Wnioskodawca miał spędzić następnie dwa miesiące w areszcie i nałożono na niego karę grzywny za dopuszczenie się czynów chuligańskich. Następnie – wg zeznań wnioskodawcy – w styczniu 2009 r. bliżej nieokreślone osoby powiązane z władzami miały nasłać na niego sześciu bandytów, którzy pobili wnioskodawcę przed jego domem. Jeden z napastników miał poważnie ranić wnioskodawcę nożem, na skutek czego wnioskodawca trafił nieprzytomny do szpitala, gdzie miał przebywać przez 11 dni. W szpitalu wnioskodawca miał być zastraszany przez osoby, które identyfikuje jako oponentów politycznych. Grożono mu, że jeśli ujawni jakiekolwiek informacje dotyczące osób, które dopuściły się jego pobicia i zranienia, to nie zobaczy już swojej rodziny. Następnie wnioskodawca został zabrany przez funkcjonariuszy policji do aresztu. Napastnik, który miał ugodzić wnioskodawcę nożem i na którego wnioskodawca złożył doniesienie, miał okazać się krewnym parlamentarzysty. Temu faktowi wnioskodawca przypisuje taki skutek, że to on sam został oskarżony o napaść na w/w osobę i pociągnięty do odpowiedzialności karnej. W wyniku procesu sądowego wnioskodawca został skazany na karę pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 2 miesięcy. Wnioskodawca odbywał karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym w okolicach [...], który opuścił w dniu 17 marca 2013 r., na mocy ogłoszonej przez władze amnestii. W trakcie pobytu w zakładzie karnym wnioskodawca miał być poddawany przemocy fizycznej i psychicznej przez funkcjonariuszy penitencjarnych. Po opuszczeniu zakładu karnego wnioskodawca miał być nachodzony przez osoby, które identyfikuje jako otoczenie prezydenta [...]. Osoby te miały ubliżać wnioskodawcy i "wyganiać" go z [...]. Do wyjazdu z kraju miał być też nakłaniany przez funkcjonariuszy policji, którzy mieli ponownie zainteresować się wnioskodawcą ze względu na udzielenie przez wnioskodawcę wywiadu na temat warunków panujących w zakładzie karnym w [...]. Ze względu na powyższe okoliczności wnioskodawca postanowił opuścić kraj pochodzenia.
Zdaniem organu odwoławczego powyższe oświadczenia wnioskodawcy są zasadniczo zbieżne z wyjaśnieniami złożonymi przez jego żonę, N. K., podczas przesłuchania statusowego przeprowadzonego przez Radę do Spraw Uchodźców – w związku z uwzględnieniem wniosku dowodowego w tym zakresie – w dniu [...] września 2014 r. Żona wnioskodawcy potwierdziła, że nie miała innych od męża powodów opuszczenia kraju pochodzenia.
Rada Do Spraw Uchodźców stwierdziła, że w postępowaniu dowodowym uprawdopodobniono okoliczność przynależności wnioskodawcy i jego żony do [...]. Za udowodniony uznała również fakt, że wnioskodawca był w okresie od [...] lutego 2010 r. do [...] marca 2013 r. osadzony w zakładzie karnym, oraz że był w przeszłości raniony przy pomocy noża, lub innego tego typu narzędzia. Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła natomiast, że nie uznaje za udowodnione, ani za uprawdopodobnione podnoszonych okoliczności dotyczących zatrzymania wnioskodawcy w 2008 r. i następnie incydentu ranienia wnioskodawcy w 2009 r., co miało następnie doprowadzić do jego bezprawnego – w jego ocenie – skazania wyrokiem sądowym. Okoliczności te nie znalazły oparcia w materiale dowodowym. Oparte są wyłącznie na zeznaniach samego wnioskodawcy i jego żony. Zdaniem organu odwoławczego zeznania są ogólnikowe i nieprecyzyjne. Jest to szczególnie widoczne odnośnie do ich zaangażowania w działalność partyjną. Ponadto w zeznaniach złożonych w przesłuchaniu przed Radą do Spraw Uchodźców w dniu [...] września 2014 r., żona wnioskodawcy umiejscowiła w czasie wydarzenia dotyczące zranienia wnioskodawcy nie w 2009 r., jak czynił to wnioskodawca w wyjaśnieniach złożonych w przesłuchaniu statusowym przed organem pierwszej instancji w dniu [...] listopada 2013 r., a w 2010 r., co stanowi istotną niespójność. Niespójność w zeznaniach wnioskodawcy i jego żony dotyczy także wydarzeń z 2008 r. – w przesłuchaniu statusowym przed organem pierwszej instancji, wnioskodawca zeznał, że został zatrzymany na 2 miesiące przez władze na skutek udziału w zgromadzeniu politycznym i musiał uiścić grzywnę w wysokości 2 tys. [...]; natomiast w zeznaniach żony wnioskodawcy mowa jest o zatrzymaniu w 2008 r. na skutek udziału w zgromadzeniu politycznym bliżej nieokreślonego członka [...], za wypuszczenie którego zapłacono 2 tys. [...]. Ponadto organ podkreślił, że o ile wnioskodawca w rzeczywistości odbył karę pobawienia wolności w latach 2010-2013, o tyle w materiale dowodowym nie ma wystarczających podstaw do stwierdzenia, że było to powiązane z jego wcześniejszą działalnością polityczną i takimi poglądami.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby można było przyjąć, że wszystkie powoływane przez wnioskodawcę okoliczności miały miejsce w rzeczywistości, to i tak nie stanowiłoby to podstawy do udzielenia wnioskodawcy statusu uchodźcy, lub innych form ochrony cudzoziemców na terytorium RP, gdyż w międzyczasie w kraju pochodzenia, tj. w [...], doszło do głębokich zmian politycznych, które organ szczegółowo przeanalizował. W wyniku tych demokratycznych zmian odsunięto od władzy ekipę byłego prezydenta [...], ze strony której wnioskodawca miał być zagrożony. Po zmianie władzy w [...] podjęto, między innymi, działania mające na celu wyjaśnienia przypadków bezprawnego traktowania osób pozbawionych wolności. Jak przyznaje sam wnioskodawca zakład karny opuścił on w 2013 r. na mocy amnestii ogłoszonej przez nowe władze. Oświadczenie wnioskodawcy, że władza się zmieniła, lecz ludzie pozostali ci sami należy uznać za bezpodstawne.
Ponadto Rada do Spraw Uchodźców nie dopuściła wniosku dowodowego wnioskodawcy o jego ponowne przesłuchanie. Materiał dowodowy jest obszerny i zawiera protokół przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji w dniu [...] listopada 2013 r. przesłuchania statusowego. Rada do Spraw Uchodźców uznała, że zostało ono przeprowadzone w sposób prawidłowy i przy należytym uwzględnieniu interesu wnioskodawcy. Z powyższych względów Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że nie ma żadnych wskazań do uzupełnienia materiału dowodowego o kolejne przesłuchanie wnioskodawcy. Wnioskodawca w sposób szeroki i pełny przedstawił już swoją historię. W konsekwencji wniosek dowodowy z ponownego przesłuchania organ odwoławczy uznał za zgłoszony wyłącznie w celu przewleczenia sprawy i dotyczący okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami w rozumieniu art. 78 § 2 kpa.
Rada Do Spraw Uchodźców wskazała ponadto, że dla sprawy nie mają natomiast znaczenia okoliczności dotyczące nieszczęśliwego wypadku, któremu uległ wnioskodawca w trakcie pobytu w na terytorium RP.
Nie ma również innych podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca i jego rodzina będą poddani prześladowaniu po powrocie do kraju pochodzenia. W konsekwencji Rada uznała, że wnioskodawca nie wykazał w wiarygodny sposób, że jest w kraju pochodzenia zagrożony prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. W tej sytuacji należy Rada stwierdziła, że obaw wnioskodawcy nie można uznać za uzasadnione, a odmowa nadania statusu uchodźcy jest w pełni uzasadniona.
Rada do Spraw Uchodźców podzieliła również ustalenia organu pierwszej instancji, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu ochrony uzupełniającej w rozumieniu art. 15 powyższej ustawy, który stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w punktach od 1 do 3, tj. przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji; 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie; 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, które to ryzyko powoduje, że nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Art. 15 powyższej ustawy wymaga więc oceny, po pierwsze, zindywidualizowanej sytuacji, w której znajduje się cudzoziemiec, oraz po drugie, oceny sytuacji w kraju pochodzenia w konkretnym kontekście możliwości narażenia tego cudzoziemca w przypadku jego powrotu do tego kraju na ryzyko doznania rzeczywistej krzywdy przez spełnienie przesłanek wymienionych w punktach 1-3.
Rada Do Spraw Uchodźców podzieliła ustalenie organu pierwszej instancji, że w stosunku do wnioskodawcy nie mają zastosowania przesłanki wymienione w punktach od 1) do 3) art. 15 powyższej ustawy.
Zdaniem organu drugiej instancji powyższe ustalenia mają również zastosowanie do przesłanek udzielenia wnioskodawcy zgody na pobyt tolerowany zgodnie z art. 97 ust. 1 powyższej ustawy, tj. gdy wydalenie cudzoziemca mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu EKPC. Wnioskodawca nie uwiarygodnił w wystarczający sposób, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia do kraju pochodzenia narażony na w/w naruszenia praw człowieka. Brak wiarygodności wnioskodawcy pozostaje w tym względzie rozstrzygający.
Rada Do Spraw Uchodźców wskazała, że wydalenie wnioskodawcy nie narusza także jego prawa do poszanowania życia rodzinnego, ani też nie narusza praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka z 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a powyższej. W szczególności ewentualne niedogodności związane z powrotem do [...], których mogą doświadczyć dzieci wnioskodawcy nie można kwalifikować, jako istotnie zagrażające ich rozwojowi psychofizycznemu z odpowiednim uwzględnieniem ich wieku. Podnoszona przez wnioskodawcę i jego żonę dobra integracja ich dzieci w Polsce nie zmienia tej oceny.
Rada do Spraw Uchodźców nie dopatrzyła się też nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organ pierwszej instancji, a zgromadzony materiał dowodowy uznała za wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, Rada do Spraw Uchodźców uznała, że wnioskodawca miał zapewnioną w toku całego postępowania możliwości pełnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie V. C.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego:
- art. 13, 15 oraz 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie w/w przepisów, skutkujące uznaniem, że skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia jego i jego rodziny ochroną międzynarodową;
- art. 19 powyższej ustawy poprzez uznanie, że po powrocie do kraju pochodzenia nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem;
- art. 20 powyższej ustawy poprzez stwierdzenie, że nie istnieje ryzyko doznania przez rodzinę skarżącego poważnej krzywdy w kraju pochodzenia;
- art. 3 i 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. poprzez stwierdzenie, że po powrocie do kraju pochodzenia nie dojdzie do naruszeń praw do wolności i bezpieczeństwa osobistego skarżącego.
Skarżący zaskarżanej decyzji zarzucił również istotne naruszenie przepisów prawa proceduralnego:
- art. 7 kpa poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej, art. 77 kpa poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału w sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący opisał stan faktyczny sprawy i rozwinął wskazane zarzuty. Podkreślił, że organy nie zebrały całego materiału w sprawie, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podniósł, że nie został ponownie przesłuchany ponieważ organ z góry założył, że ma to na celu przedłużenie procedury. Wskazał, że dostarczył organ dość obszerny materiał dowodowy na potwierdzenie swojego udziału w partii politycznej. Uważa, że powrót do [...] zagraża życiu jego i jego rodziny.
Najistotniejsze – zdaniem skarżącego – są postępy adaptacji dzieci w Polsce i wola pozostania w RP, a Rada w swojej decyzji nie zwróciła na to uwagi. Ponadto organ nie sprawdził stopnia zintegrowania dzieci z polską rzeczywistością.
W piśmie z dnia 16 stycznia 2015 r. ustanowiony przez skarżącego profesjonalny pełnomocnik uzupełnił skargę, wskazując dodatkowo na naruszenie art. 14 ust. 3, art. 16, art. 44 oraz art. 68 § 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie oraz art. 6 kpa ponieważ organy administracji publicznej niewłaściwie zastosowały lub nie zastosowały przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pełnomocnik skarżącego przedstawiła w uzupełnieniu skargi obszerne fragmenty przesłuchania skarżącego z dnia [...] listopada 2013 r., wywodząc z nich uzasadnienie dla prześladowania skarżącego w kraju pochodzenia i wskazując, że organy bezpodstawnie odmówiły wiarygodności twierdzeniem skarżącego.
Pełnomocnik skarżącego wskazała ponadto, że Konwencja o prawach dziecka przyjęta 20 listopada 1989 r. zobowiązuje Państwa – sygnatariuszy do podjęcia wszelkich działań na rzecz zapewnienia dziecku ochrony i opieki w takim stopniu, w jakim jest to niezbędne dla jego dobra oraz uznają prawo dziecka do nauki. Zaprzestanie nauki dziecka cudzoziemca w Polsce ewidentnie doprowadzi do naruszenia praw dzieci do nauki wynikających z przedmiotowej Konwencji, chociażby ze względu na barierę językową i konieczność wznowienia edukacji w zupełnie innym systemie oświaty.
Podsumowując pełnomocnik skarżącego wskazała na zły stan chorobowy skarżącego, jego żony oraz małoletnich dzieci. Do skargi dołączone zostały opinia neuropsychologiczna, zaświadczenie lekarskie, dokumentacja szkolna i medyczna.
Kolejne pismo wraz z załącznikami zostało złożone przez pełnomocnika skarżących w dniu 22 stycznia 2015 r.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów kpa.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma on charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno - prawnej i polityczno - ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych decyzji wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń V. C. zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jej wypowiedzi złożonych podczas przesłuchania. Analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że powodem opuszczenia przez skarżącego kraju jego pochodzenia są problemy, których wnioskodawca miał doświadczyć w kraju pochodzenia jako członek partii politycznej o nazwie [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy opracowania dokonanego przez Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC wynika, że nie znaleziono informacji na temat ewentualnych prześladowań członków oraz sympatyków [...] oraz sprawujące władzę w [...] od 2012 r. ugrupowanie [...]. Partia wystawiła swojego kandydata w wyborach prezydenckich w 2012 r., który został zarejestrowany w [...] Komisji Wyborczej po złożeniu wymaganej liczby podpisów. Kandydat otrzymał wynik wyborczy [...] % ([...] miejsce). Obecnie partia przygotowuje listy swoich kandydatów, którzy wystartują w czerwcowych (2015 r.) wyborach samorządowych. Partia ma wielu zwolenników i sympatyków. Jest partią opozycyjną, ale to nie oznacza, że jej członkowie są prześladowani. W tym kontekście nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym wypowiedź skarżącego podczas przesłuchania [...] listopada 2013 r., że obawia się on problemów ze strony struktur policyjnych, w których pracują stronnicy [...]. Podkreślić należy, że obecnie wpływy byłego prezydenta w [...] są znikome. Aresztowano wielu jego byłych współpracowników (m.in. byłego premiera). Po przegranych wyborach wyjechał on z kraju i mieszka w [...].[...] został powołany przez prezydenta [...] na stanowisko [...]. Wskazał, że nie wróci do [...], gdzie ścigany jest wieloma listami gończymi. Stwierdzić należy, że organy orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał, aby władze kraju pochodzenia skarżącego, prowadziły wobec niego działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 powołanej ustawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że powód, który wskazał skarżący, nie stanowi wystarczającej przesłanki nadania statusu uchodźcy.
Podkreślić jednocześnie należy, że informacje wskazane przez skarżącego i jego żonę, nie znajdują potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym zebranym w sprawie. Opisywane przez skarżącego problemy związane z przynależnością do [...] są nieudowodnione i mało prawdopodobne w kontekście opracowania dokonanego przez Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC oraz w kontekście ogólnodostępnej wiedzy o sytuacji w [...].
Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
W związku z powyższym, organ administracji słusznie uznał, że V. C. nie potrzebuje międzynarodowej ochrony bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie go za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy, ani udzielenia mu ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Warto dostrzec, że w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy w razie odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP, orzeka się o zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy. Zgodnie z tymi przepisami cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lub wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu ww. Konwencji lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu.
W efekcie przeprowadzonego postępowania oraz w odniesieniu się do argumentów podniesionych w tekście skargi Sąd stwierdza, że w przypadku powrotu skarżącego do kraju pochodzenia nie można przyjąć, aby znalazł się on w sytuacji rzeczywistego ryzyka zagrożenia prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego skarżącego lub też, aby został on poddany torturom albo nieludzkiemu traktowaniu, karaniu, był zmuszany do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego czy ukarana bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Obywatela sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka nie można przyjąć, że art. 8 Konwencji nakłada na państwo ogólny obowiązek poszanowania wyboru przez cudzoziemca kraju, w którym chciałby on mieszkać. Regulacja ta nie może być interpretowana w sposób prowadzący do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania.
Zaskarżona decyzja nie narusza również powołanych w skardze przepisów Konwencji o prawach dziecka. Należy mieć bowiem na uwadze, że przepisy tej Konwencji nie mogą prowadzić do narzucenia państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania ich pobytu w formie przez nich wybranej, ani tym bardziej na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej niezależnie od przepisów prawa krajowego oraz okoliczności faktycznych sprawy. Skarżący chciałaby z praw zagwarantowanych swoim dzieciom wywodzić prawo do uzyskania objęcia go ochroną międzynarodową. Okoliczność, że dzieci skarżącego jako osoby ubiegającej się o status uchodźcy zostały objęte obowiązkiem szkolnym nie może oznaczać automatyzmu do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że małoletnie dzieci będą pozbawione możliwości realizacji obowiązku szkolnego i kontytuowania rozpoczętej edukacji w [...], gdzie dzieci bez żadnych przeszkód mogą korzystać z bezpłatnego systemu edukacji.
Wskazać należy również, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy chorobowy skarżącego będący skutkiem wypadku drogowego. Oceniając złożone zaświadczenia lekarskie stwierdzić należy, że nie wynika z nich by pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej był konieczny z medycznego punktu widzenia. Nie są to schorzenia nietypowe, wymagające specjalistycznej procedury medycznej czy też zagrażające życiu. Możliwość leczenia powyższych schorzeń dostępna jest w [...].
Niezasadny jest zarzut wskazany w skardze skarżącego, że organ drugiej instancji nie zbadał czy wyjazd w obecnej sytuacji nie zagrozi rozwojowi dzieci bowiem organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wielokrotnie wskazywał, że podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, a tam na str. 7 uzasadnienia, organ pierwszej instancji wskazał, że "ewentualne niedogodności związane z powrotem do [...], których mogą doświadczyć dzieci wnioskodawcy nie można kwalifikować jako istotnie zagrażające ich rozwojowi psychofizycznemu z odpowiednim uwzględnieniem ich wieku".
Odnosząc się załączników dołączonych do uzupełnienia skargi oraz złożonych przy piśmie z dnia 22 stycznia 2015 r. wskazać należy, że wszelkie okoliczności zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu na ocenę jej legalności, bowiem o zgodności z prawem tej decyzji decyduje Sąd, biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jej wydania. Ponadto przepis art. 133 § 1 ppsa stanowi, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi formy, trybu, rodzaju, czy też kontynuacji postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest więc "sprawa administracyjna", lecz zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a rolą sądu administracyjnego operującego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji jej stanu faktycznego jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem (tak NSA w wyroku z 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 1380/12, LEX nr 1484767).
Inną kwestią byłoby pojawienie się nowych okoliczności i dowodów, które istniały w dacie wydania decyzji z [...] października 2014 r, a które z różnych przyczyn nie były znane organowi, a mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wówczas zaistniałaby podstawa do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją (art. 145 § 1 pkt 5 kpa), co rzutowałoby na konieczność zastosowania przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa.
Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa oraz art. 6 kpa.
W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło