IV SA/Wa 2463/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-26

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radca prawny działający z substytucji pełnomocnika wyznaczonego z urzędu może domagać się przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu przysługuje wyłącznie adwokatowi lub radcy prawnemu wyznaczonemu przez właściwą okręgową radę adwokacką lub radę okręgową aplikacji radcowskiej. Pełnomocnik działający z substytucji nie może samodzielnie domagać się przyznania tych kosztów, gdyż stosunek prawny powstaje jedynie między substytutem a stroną, a nie między substytutem a organem przyznającym wynagrodzenie z urzędu.
Stan faktyczny
Radca prawny działający z substytucji wniósł o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane z urzędu w sprawie odmowy nadania statusu uchodźcy. Sąd administracyjny rozpatrywał wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Właściwa okręgowa rada adwokacka wyznaczyła adwokata do zastępstwa prawnego, a radca prawny działał na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego I. P. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie ze skargi V. C. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 grudnia 2014 r. w przedmiotowej sprawie ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem strony wyznaczyła adwokata P. C. (pismo z dnia 9 stycznia 2015 r. na karcie nr 36 akt sprawy). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 25 lutego 2015 r. stawiła się radca prawny I. P., działająca z substytucji pełnomocnika wyznaczonego z urzędu (pełnomocnictwo substytucyjne na karcie nr 134 akt sprawy). Pełnomocnik substytucyjna wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając zarazem, że nie zostały one zapłacone w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że wynagrodzenie ze pomoc prawną udzieloną z urzędu otrzymuje wyznaczony adwokat. Przez wyznaczonego należy zaś rozumieć adwokata wskazanego przez właściwą okręgową radę adwokacką. Jak wskazano, w przedmiotowej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata P. C. Tylko jemu zatem może zostać przyznane wynagrodzenie na podstawie art. 250 ppsa. Złożone na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. pełnomocnictwo substytucyjnie nie daje podstawy do uznania, że pełnomocnik substytucyjna stała się pełnomocnikiem pełnomocnika, który został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...]. Nie może tu mieć zatem zastosowania art. 39 pkt 4 ppsa, zgodnie z którym pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do odbioru kosztów postępowania. Przepis ten dotyczy bowiem kosztów należnych stornie postępowania, a nie pełnomocnikowi działającemu w ramach prawa pomocy. Udzielenie substytucji przez wyznaczonego pełnomocnika nie zwalnia go od udzielenia pomocy prawnej i nie oznacza, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną. Przyznanie wynagrodzenia wyznaczonemu pełnomocnikowi w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków następuje zatem wyłącznie na wniosek tego pełnomocnika. Zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Także więc wymagane powołanym przepisem oświadczenie musi być złożone przez adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w [...]. Należy wskazać, że podobne stanowisko zajmował Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniach z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt I OZ 184/10 (niepublikowane, dostępne: Lex nr 604418, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II OZ 1288/10 (niepublikowane, dostępne: Lex nr 743771, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), czy też z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1001/14 (niepublikowane, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów, na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło