IV SA/Wa 2463/16
WyrokWSA w Warszawie2018-02-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na prowadzącego instalację za odbiór zmieszanych odpadów komunalnych spoza regionu gospodarki odpadami komunalnymi może obejmować odpady, które sam odebrał od właścicieli nieruchomości, czy tylko te odebrane od innych podmiotów odbierających odpady?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na podstawie art. 9za pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy prowadzący instalację odbiera odpady od podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Nie obejmuje ona sytuacji, gdy sam prowadzący instalację odbiera odpady od właścicieli nieruchomości i dostarcza je do własnej instalacji. W takim przypadku zastosowanie może mieć inny przepis (art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepis, nakładając karę również za odpady odebrane przez spółkę bezpośrednio od właścicieli nieruchomości.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za odebranie i przetworzenie zmieszanych odpadów komunalnych spoza regionu gospodarki odpadami komunalnymi. Organ I instancji ustalił, że spółka odebrała znaczną ilość odpadów od właścicieli nieruchomości spoza regionu oraz od innych podmiotów odbierających odpady. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących kar pieniężnych oraz niezastosowanie przepisów o zastępczej obsłudze regionów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz B. Sp. z o.o. kwotę 14 438 (czternaście tysięcy czterysta trzydzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym orzeczeniem, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2014 r., o wymierzeniu [...] Sp. z o.o., zwanej dalej "Spółką", administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 362 075 zł za odebranie w I. półroczu 2013 roku, od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, zmieszanych odpadów komunalnych w ilości 724,15 Mg spoza regionu [...] gospodarki odpadami komunalnymi.
Uzasadniając decyzję organ administracji przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
- organ I. instancji od [...] grudnia 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. przeprowadził kontrolę w Spółce; w jej trakcie ustalono, że Spółka w I. półroczu 2013 roku, prowadząc instalację zastępczą - sortownię zmieszanych odpadów komunalnych i selektywnie zebranych do obsługi regionu ciechanowskiego, jednocześnie będąc podmiotem odbierającym zmieszane odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, dostarczała je spoza regionu ciechanowskiego i przetwarzała we własnej instalacji; ponadto Spółka przetwarzała we własnej instalacji zmieszane odpady komunalne, odbierane od innych podmiotów, odbierających zmieszane odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, znajdujących się poza regionem ciechanowskim; stwierdzono, że w danym półroczu odebrano od właścicieli nieruchomości, znajdujących się poza regionem [...], oraz przyjęto do własnej instalacji 721,52 Mg zmieszanych odpadów komunalnych (kod 20 03 01); z gmin: [...],[...],[...],[...] - należących do regionu [...] - Spółka odebrała i przetworzyła we własnej instalacji łącznie 247,87 Mg odpadów, natomiast z gmin: [...][...] - należących do regionu [...]-[...] - 186,63 Mg odpadów a z miasta [...] - należącego do regionu [...] - 287,02 Mg odpadów; fakt odbierania przez Spółkę zmieszanych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości spoza regionu [...] i unieszkodliwiania ich we własnej instalacji został stwierdzony również na podstawie sprawozdań podmiotów, odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, które przedstawiono organowi I. instancji w trakcie kontroli Gminy [...], przeprowadzonej w od 8 do 26 sierpnia 2013 r. oraz na podstawie informacji, przekazanych pismem z 7 października 2013 r., po zakończeniu kontroli Gminy [...], przeprowadzonej we wrześniu 2013 roku; w wyniku kontroli obydwu gmin stwierdzono, że Spółka, w I półroczu 2013 roku, odbierała i przetwarzała we własnej instalacji zmieszane odpady komunalne w ilości 211,3 Mg z Gminy [...] (region [...]) oraz 13,18 Mg z Gminy [...] (region [...] - [...]); ustalenia zostały odnotowane w protokole z kontroli, podpisanym bez uwag 15 stycznia 2014 r.,
- po wszczęciu postępowania, pismem z 27 marca 2014 r., Spółka przedłożyła dowody, świadczące o innej ilości zmieszanych odpadów komunalnych, odebranych od właścicieli nieruchomości spoza regionu [...] gospodarki odpadami komunalnymi i przetworzonych we własnej instalacji; organ I. instancji, w wyniku analizy przedstawionej dokumentacji, stwierdził ich wiarygodność i uwzględnił w toczącym się postępowaniu; w oparciu o przedłożone dokumenty ustalił, że w I półroczu 2013 roku Spółka odebrała od właścicieli nieruchomości spoza regionu [...] i przyjęła do przetworzenia we własnej instalacji łącznie 499,67 Mg zmieszanych odpadów komunalnych: z gmin: [...],[...],[...],[...] - należących do regionu [...] - odebrała i przetworzyła we własnej instalacji łącznie 167,39 Mg odpadów, z gmin: [...],[...] - należących do regionu [...] - [...] - odebrała i przetworzyła we własnej instalacji łącznie 108 Mg odpadów oraz z miasta [...] - należącego do regionu [...] - odebrała i przetworzyła we własnej instalacji łącznie 223,81 Mg odpadów; ponadto Spółka odebrała łącznie 224,48 Mg zmieszanych odpadów komunalnych od innych podmiotów, odbierających zmieszane odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, spoza regionu [...],
- wobec powyższego Spółka w I półroczu 2013 roku przyjęła i przetworzyła we własnej instalacji łącznie 724,15 Mg zmieszanych odpadów komunalnych,
- w wyniku analizy dokumentów organ II. instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo - zgodnie z obowiązującymi przepisami; naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli, do którego Spółka nie wniosła zastrzeżeń,
- zgodnie z zasadą bliskości, określoną w art. 20 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.): "zakazuje się przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych poza obszarem regionu gospodarki odpadami komunalnymi, na którym zostały wytworzone"; analogicznie, w myśl art. 20 ust. 8 tej ustawy, zakazuje się również przywozu na obszar regionu gospodarki odpadami komunalnymi zmieszanych odpadów komunalnych, wytworzonych poza obszarem tego regionu; obowiązek przekazywania tych odpadów do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych został również określony w art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o porządku", który stanowi: "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych (...) do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych ",
- wobec klarownie określonych obowiązków, zarówno podmiotów odbierających zmieszane odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, jak i prowadzących instalację, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, orzekając w przedmiocie naruszenia przez Spółkę zasady bliskości, słusznie wymierzono administracyjną karę pieniężną,
- odnosząc się do zarzutu odwołania Spółki, dotyczącego naruszenia przez organ I. instancji przepisów art. 7, 77 i 80 K.p.a. uznano go za chybiony; szczegółowo i wyczerpująco zebrano bowiem materiał dowodowy w sprawie, a - po wnikliwej jego analizie, w tym po uwzględnieniu nowo przedstawionych dokumentów, rzutujących na dotychczasowe ustalenia – stwierdzono, w sposób niepodważalny, naruszenie przez Spółkę przepisów ustawy o porządku; Strona - mając możliwość wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszenia ewentualnych uwag i wniosków na każdym etapie postępowania administracyjnego, prowadzonego zarówno w I. instancji, jak i w trybie odwoławczym - poza pismem z 27 marca 2014 r., korygującym dane zebrane w toku prowadzonej kontroli, nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o, podniesionej w odwołaniu, odmowie zawarcia ze Spółką, przez prowadzących regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, umów na odbiór odpadów, ze względu na nieustalone stawki opłat za przyjęcie odpadów; powyższy argument, jako nieudowodniony, należało uznać za niemający wpływu na rozstrzygnięcie; ponadto argument dotyczący strat finansowych, wynikających z uprzednio zawartych umów z podmiotami, od których Spółka odbierała odpady, również nie może mieć wpływu na treść orzeczenie; przepisy ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 152, poz. 897), w tym przepisy dotyczące obowiązku kierowania strumienia zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, weszły w życie 1 stycznia 2012 r., poza art. 9x ust. 1 pkt 4 i 5, ust. 2 i 3, art. 9y ust. 1 pkt 4 i 5, ust. 2 i 3 oraz art. 9z ust. 1-3, które weszły w życie 1 stycznia 2013 r. oraz art. 9z ust. 4, który wszedł w życie lipca 2013 r.; wynika stąd, że - od 1 stycznia 2013 r. - wojewódzki inspektor ochrony środowiska był uprawniony i zobligowany, z mocy prawa, do nakładania na prowadzących instalacje, wskazane w wojewódzkich planach gospodarki odpadami, administracyjnych kar pieniężnych, w trybie art. 9za ustawy o porządku, w tym za odbieranie od podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych lub odpadów zielonych spoza regionu gospodarki odpadami komunalnymi,
- w obowiązujących przepisach prawa, obejmujących zagadnienia gospodarki odpadami komunalnymi, brak jest też zapisów, z których wynikałoby – co twierdzi Spółka - jakoby instalacja, przewidziana do zastępczej obsługi danego regionu, wskazana w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, mogła posiadać status "instalacji kwalifikowanej" - posiadającej uprawnienia do przyjmowania zmieszanych odpadów komunalnych na prawach regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych; zgodnie z art. 9l ust. 2 ustawy o porządku jedynie "w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady"; natomiast z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach wynika, że celem funkcjonowania instalacji, przewidzianych do zastępczej obsługi regionów, jest przyjmowanie zmieszanych odpadów komunalnych do przetworzenia w przypadku, gdy regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych; w regionie ciechanowskim funkcjonowała regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych, prowadzona przez [...] Sp. z o.o., do której należało kierować zmieszane odpady komunalne, odebrane od właścicieli nieruchomości z tego regionu; natomiast odpady, odebrane od właścicieli nieruchomości z innych regionów gospodarki odpadami, winny zostać zagospodarowane w instalacjach zlokalizowanych w tych regionach,
- zatem - skoro nie wystąpiły czynniki określone we wskazanych przepisach, uprawniające Spółkę do przyjęcia zmieszanych odpadów komunalnych do przetworzenia we własnej instalacji, będącej instalacją do zastępczej obsługi regionu - argumentacja Spółki, dotyczącą możliwości przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych na zasadzie "kwalifikowania", jest chybiona – nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie; z tego też powodu należało również uznać za bezzasadny argument, dotyczący unieszkodliwienia odpadów, zgodnie z zasadami ochrony środowiska,
- chybiony również jest wywód Spółki, dotyczący niewłaściwego określenia przez organ I. instancji ilości odpadów, odebranych od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, spoza regionu ciechanowskiego gospodarki odpadami komunalnymi; zgodnie z art. 9za pkt 1 ustawy o porządku prowadzący instalację wskazaną w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, który odbiera od podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zmieszane odpady komunalne lub odpady zielone spoza regionu gospodarki odpadami komunalnymi - podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł za każdy Mg odebranych odpadów; w treści tego przepisu nie ma mowy o odbieraniu odpadów od "innego podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości"; należało zatem uznać za zbyt szeroką i dowolną interpretację tego przepisu, przedstawioną przez Spółkę w odwołaniu; ponadto, prowadzenie przez Spółkę działalności w charakterze podmiotu, odbierającego zmieszane odpady komunalne od właścicieli nieruchomości i prowadzącego instalację do zastępczej obsługi regionu ciechanowskiego, w żaden sposób nie koliduje z treścią wskazanego art. 9za pkt 1 ustawy o porządku; Spółka - będąc podmiotem odbierającym zmieszane odpady komunalne od właścicieli nieruchomości - dostarczyła je od właścicieli nieruchomości, znajdujących się poza regionem [...] i jednocześnie - jako prowadzący instalację do zastępczej obsługi regionu ciechanowskiego - przyjęła do przetworzenia we własnej instalacji; odpady te tymczasem winny zostać zagospodarowane w ramach regionów gospodarki odpadami komunalnymi, w których zostały wytworzone; zatem prawidłowo określono ilość zmieszanych odpadów komunalnych, przyjętych przez Spółkę spoza regionu ciechanowskiego do zagospodarowania we własnej instalacji,
- wobec stwierdzenia, że prawidłowo przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, w trybie art. 9za pkt 1 ustawy o porządku, nie było podstaw do uchylenia decyzji organu I. instancji; ponadto art. 9za pkt 1 jest jednoznaczny - organ odwoławczy nie może odstąpić od wymierzenia kary za naruszenie poprawnie stwierdzone i udowodnione w I instancji.
W skardze Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzuciła naruszenie:
- przepisów postępowania:
- art. 7, 8, 77, 80 (wobec oczywistego błędu przywołano art. "88") i 107 K.p.a., poprzez:
niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wobec niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w tym w szczególności świadczącego o wystąpieniu przesłanek do uznania, że zaszła potrzeba do zastępczej obsługi regionów, zgodnie z art. 35 ust. 4 pkt 2 ustawy o odpadach; w związku bowiem z opóźnieniami faktycznego i systemowego wprowadzenia w życie zmian do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązujących od 1 stycznia 2013 r., i opóźnieniami w zawieraniu umów oraz odmową przyjmowania odpadów przez instalacje, wskazane w wojewódzkich planach gospodarki odpadami, oraz zobowiązań, wynikających z kontraktów, obowiązujących nadal Spółkę, przekazywanie odpadów do instalacji regionalnych było dalece utrudnione;
błędne ustalenia i przyjęcie, jakoby Spółka odbierała zmieszane odpady komunalne od podmiotów odbierających odpady komunalne, gdy – w rzeczywistości - odbierała jedynie odpady komunalne odebrane od właścicieli nieruchomości;
- art. 9za pkt 1 i art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o porządku, zw. z art. 178 ust. 1 i art. 2 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na podwójnym ukaraniu Spółki za to, że nie przekazał odebranych od właścicieli nieruchomości, zmieszanych odpadów komunalnych, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych,
- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 35 ust. 4 pkt 2 ustawy o odpadach, poprzez niezastosowanie go; tym samym błędne ukarano Spółkę pomimo, że jej działanie było uzasadnione innymi przyczynami, z powodu których były wskazania do zastępczej obsługi regionów.
Wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie (k. 271), Pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że w stosunku do Spółki zostały wymierzone kary, wobec treści art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o porządku. Spółka je uiściła. Podnosił, że dysponuje dowodami na to, że Spółka próbowała podpisywać umowy z prowadzącymi instalacje regionalne na etapie, gdy wchodziły nowe przepisy. Przedłożyła 6 kart dokumentów oświadczając, że otrzymała je od Spółki wczoraj.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż tylko niektóre spośród zarzutów okazały się zasadne. Trafnie wywiedziono w skardze naruszenia przepisu prawa materialnego, zakreślającego przesłanki wymierzenia sankcji – art. 9za pkt 1 ustawy o porządku.
Trafnie wprawdzie organ administracji przywołał brzmienie wszystkich istotnych regulacji, znajdujących zastosowanie w sprawie. Poprawnie też ustalono, że określona ilość odpadów komunalnych została odebrana przez Spółkę, jako prowadzącego instancję, spoza regionu gospodarki odpadami, z naruszeniem stosownych regulacji (przypadki gdy jest to dopuszczalne). Wobec uprzedniego zreferowanie stanowiska organu, jego ponowne przytaczanie jest zbędne.
Zasadnie jednak zarzucono w skardze, że błędnie organ odczytał treść art. 9za pkt 1 ustawy o porządku, gdy chodzi o zakres zastosowania tej normy, wobec wskazanych w niej przesłanek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Poszukując właściwego znaczenia danego przepisu trzeba mieć w pierwszym rzędzie na uwadze, że - wobec jego represyjnego charakteru (wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych) - treść regulacji musi być wykładana ściśle. Niedopuszczalna jest w tego rodzaju przypadku interpretacja rozszerzająca. Ewentualne wątpliwości mogą być rozstrzygane tylko w kierunku wąskiego rozumienia przepisu. Trafnie podnosi w tym kontekście Spółka, że – w świetle danej regulacji - sankcją objęty jest czyn w postaci odbioru od podmiotu odbierającego odpady komunalne od właściciela nieruchomości. Sankcja ta skierowana jest przy tym do prowadzącego instalacje. Celnie w tym kontekście zauważono w skardze, że przewidywana przez prawodawcę kara nie może dotyczyć przypadku, gdy prowadzący instalacje sam odbiera odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Przeciwko takiemu rozumieniu danej regulacji przemawia wprost brzmienie przsepisu. Wskazuje się tam expressis verbis, że sankcja objęty jest odbiór odpadów od podmiotów odbierających odpady. Gdyby wolę prawodawcy było objęcie sankcją wszystkich przypadków odbioru odpadów (zmieszanych komunalnych i zielonych) do instalacji, o ile nie powinny one tam trafić, przepis powinien być odmiennie zredagowany. O ile taka była nawet intencja prawodawcy to w państwie prawnym niedopuszczalne jest faktyczna jej realizacja, w drodze rozszerzającej wykładni normy o charakterze sankcyjnym. Słusznie przy tym Spółka przywołuje też treść art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, gdzie ustanowiono sankcje dla podmiotów, które nie przekazują zbieranych odpadów komunalnych do właściwych instalacji. Oznacza to, że - w świetle aktualnego brzmienia ustawy o porządku - odbiór odpadów przez prowadzącego instalację od innych podmiotów może podlegać sankcji przewidzianej w art. 9za pkt 1, natomiast podmiot samodzielnie dostarczający odpady do własnej instalacji, z naruszeniem stosownych reguł, objęty jest sankcją wskazaną w art. 9x ust. 1 pkt 3.
Chybiona są wprawdzie argumentacja skargi, gdzie wywodzono, jakoby wymierzenie sankcji za nie zgodne z regułami - odbiór odpadów oraz ich dostarczenie - byłoby niedopuszczalne ze względu na zakaz podwójnego karania za ten sam czyn. W ocenie Sądu, generalnie taka sytuacja byłaby dopuszczalna, o ile stanowiłby o tym wprost stosowny przepis. Jeżeli bowiem określony podmiot prowadzi działalność bardziej złożoną - zarówno w zakresie prowadzenia instalacji jak i samego odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - generalnie może on podlegać sankcji zarówno za nieprawidłowości w zakresie samego prowadzenia instalacji jak i gospodarowania odebranymi odpadami. Przesłanką przyjęcia przez prawodawcę tego rodzaju rozwiązań może być założenie, że zakres odpowiedzialności administracyjnej (co do ogólnej wysokości ponoszonych kar pieniężnych) powinna być analogiczna w tożsamych sytuacjach niezależnie czy podmioty prowadzą działalność w szerszym zakresie czy węższym. Przywołana ocena nie może być jednak samodzielną podstawą dla rozszerzającego wykładania przepisów o charakterze sensacyjnym de lege lata. O ile wolą prawodawcy byłoby przyjęcie właśnie takich rozwiązań niezbędne jest jej wyrażenie w sposób jednoznaczny. Jak bowiem wskazano, normy sankcyjne nie mogą być intepretowane rozszerzająco.
Reasumując, trafnie wprawdzie odnotował organ administracji, że w rozważanej normie sankcyjnej nie zamieszczono sformułowania innego podmiotu lecz wyłącznie wyraz podmiotu. W kontekście jednak tego, że wskazana sankcja skierowana jest wprost do prowadzącego instalacje użycie sformułowania: odbiera od podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wyklucza przyjęcie, że obejmuje ona także przypadki samodzielnego dostarczania do instalacji odpadów odbieranych we własnym w zakresie od właścicieli nieruchomości. Trafnie więc Spółka podnosiła w toku postępowania, że sankcja dotyczy odpadów odbieranych od innych podmiotów, choć wyraz "innych" nie został expressis verbis użyty w przepisie.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że - jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego aktu - organ odwoławczy zaakceptował orzeczenie, którym wymierzono karę, przywołując art. 9za pkt 1 ustawy o porządku, także za przyjęte przez prowadzącą instalację Spółkę odpady komunalne, które sama ona dostarczała od właścicieli nieruchomości. Jak wynika z ustaleń organu jedynie 224,48 Mg odpadów było przyjęte do instalacji Spółki, niezgodnie z wymaganiami ustawy, od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Resztę odpadów, za które wymierzono administracyjną karę pieniężną Spółka odbierała samodzielnie od właścicieli nieruchomości i oddała do własnej instalacji. Nie zachodził tu więc przypadek odbioru przez prowadzącego instalacje odpadów od podmiotu odbierającego je od właścicieli nieruchomości. W takiej sytuacji doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego, w następstwie jego nieprawidłowej wykładni, i miało to wpływ na wynik sprawy.
Bezzasadne są natomiast pozostałe zarzuty skargi, gdzie przywołuje się różnego rodzaju trudności o charakterze finansowym czy organizacyjnym, które skutkowały bezspornym zresztą przyjmowanie odpadów do instalacji Spółki spoza regionu gospodarki odpadami komunalnymi. Jak trafnie wywodzi organ administracji, postępowanie tego rodzaju było niedopuszczalne, poza przypadkami awarii instalacji, lub gdy instalacja nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn. W rozpoznawanej przypadku bezspornie nie miało to miejsca. Ponowne przytaczanie argumentacji prawnej organu w tym zakresie byłoby bezzasadne wobec jej uprzedniego zreferowania. Sąd przyjmuję ją za własną.
Nie mogły mieć znaczenia w sprawie dodatkowe dokumenty, przedłożone na rozprawie przez Pełnomocnika spółki, na okoliczność trudności organizacyjnych, gdy chodzi o dostarczanie przez stronę skarżącą odpadów do instalacji, gdzie powinny one trafić. Dokumenty te, jako nie przedłożone w toku postępowania administracyjnego, nie mogły być nawet przedmiotem oceny przez procedujący w sprawie organ. O ile nawet mogłyby mieć znaczenie dla istotnych ustaleń faktycznych, nie mogą być przesłanką do uwzględnienia skargi. Sąd może ją uwzględnić tylko, o ile istnieją przesłanki wznowienia postępowania (np. wobec treści art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) w następstwie naruszenia prawa przez organ administracji, co wynika z treści art. 145 §. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Stanowisko takie podzielane jest w judykaturze (tak np. wyrok NSA sygn. akt II OSK 756/13, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpatrywanym przypadku, Spółka miała pełną możliwość uczestniczenia w postępowaniu – w tym przedkładania wszelkich dokumentów uważanych za istotne dowody. Nie można wiec uznać, aby ewentualne przesłanki wznowieniowe w postaci ujawnienia nowych dokumentów (o ile mają one w ogóle znaczenie w sprawie) pozostawały w związku z naruszeniem prawa w toku postępowania.
Z kolei kwestie określonych skutków finansowych, jakie poniesie Spółka (administracyjne kary pieniężne), o ile faktycznie - wbrew wymaganiu ustawy - prowadzący inne instalacje uchylali się od zawarcia umowy, stanowiącej podstawy wykonanie obowiązku przyjęcia odpadów od Spółki, nie mogą mieć żadnego znaczenia w kontekście oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia o wymierzeniu sankcji pieniężnej za niedopełnienie ciążących na skarżącej obowiązków o charakterze administracyjnym. Administracyjne kary pieniężne mają, co do zasady, charakter zobiektywizowany - nie muszą pozostawać w związku z winą podmiotu. W rozpoznawanej przypadku wymierzenie kary było dla organu obligatoryjne, o ile faktycznie zachodziły przesłanki, wskazane w art. 9za pkt 1 ustawy o porządku.
Chybiony są w tej sytuacji zarzuty skargi, gdzie podnoszono naruszenie przepisów postępowania w zakresie właściwego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy oraz uzasadnienia orzeczenia. Wszelkie istotne dla sprawy okoliczności - więc ilość odpadów, przyjętych do instalacji z naruszeniem przepisów ustawy - zostały ustalone prawidłowo choć organ - mylnie wykładając treść normy sekcyjnej - wymierzył karę także za część odpadów, co do której ustawa tego nie przewiduje.
Sąd nie uwzględnił wniosku Spółki o uchylenie również orzeczenia organu I. instancji. W skardze nie wykazano bowiem ani Sąd nie dostrzegł z urzędu, aby było to niezbędne dla załatwienia sprawy, w myśl art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej przypadku bezsporna jest ilość przyjętych odpadów. Rolą organu odwoławczego będzie wyłącznie wymierzenie kary pieniężnej w stosownej wysokości, z uwzględnieniem oceny prawnej, wyrażonej w mniejszym orzeczeniu. Oceni też znaczenie dodatkowo przedstawionych Sądowi dokumentów, o ile Spółka przedłoży je do akt postępowania administracyjnego.
Sąd nie dostrzegł natomiast z urzędu innych wad, niż wskazana wyżej, uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak pkt 1 w sentencji. O kosztach w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 wskazanej ustawy, w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a, w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015, poz. 1804). Na koszty składało się 3621 zł. uiszczone tytułem wpisu, 10800 zł. - kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł. - zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej.
Orzekając ponownie w sprawie organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło