IV SA/Wa 2463/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-17
Skład orzekający: sędzia WSA Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej w sytuacji, gdy skarżący argumentuje, że jej uiszczenie może doprowadzić do upadłości spółki i zwolnienia pracowników, mimo że posiada on stabilną sytuację finansową i osiąga zyski?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analiza finansowa spółki wykazała stabilną kondycję i osiąganie zysków, co wyklucza ryzyko upadłości i likwidacji spółki w wyniku zapłaty kary. Ponadto, zapłata kary ma charakter odwracalny, a jej zwrot jest możliwy w przypadku uwzględnienia skargi.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 362 075 zł. Skarżący argumentował, że uiszczenie kary może doprowadzić do upadłości spółki, jej likwidacji, zwolnienia 57 pracowników oraz niezdolności do pokrycia bieżących zobowiązań. Do wniosku załączono dokumenty finansowe spółki. Wcześniejsze postanowienie WSA w Warszawie o wstrzymaniu wykonania zostało uchylone przez NSA, który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o. o. w S o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] sp. z o. o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję o wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 362075 zł.
Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ:
1. uiszczenie kary może doprowadzić ogłoszenia upadłości spółki, a w konsekwencji do jej likwidacji, stąd ewentualny zwrot (po uchyleniu zaskarżonej decyzji) może nie przywrócić stanu sprzed uiszczenia kary,
2. aktualne zobowiązania spółki (kredyty, umowy leasingowe, podatki i inne opłaty) nie pozwalają na uiszczenie kary,
3. spółka poczyniła w 2015 i 2016 r. duże nakłady na środki trwałe, nie mogące być ujęte w kosztach działalności,
4. ustanie bytu prawnego spółki doprowadzi do zwolnienia 57 pracowników.
Załączono dokumenty finansowe, w tym m. in. odpisy rachunku zysków i strat za lata 2014-2015 i za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r. oraz odpisy bilansu za te same okresy (k. 90-98).
Postanowieniem z 24 listopada 2016 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Na powyższe postanowienie organ wniósł zażalenie.
W wyniku rozpoznania zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 lutego 2017 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
W uzasadnieniu swego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł m. in., że Wnioskodawca jest obowiązany wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku, ponieważ:
- wykonanie decyzji nakładającej obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków; zapłata należności ma charakter odwracalny; w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi;
- wstrzymanie wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami jej wykonania, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi,
- o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie może świadczyć sama wysokość kary pieniężnej, lecz porównanie ewentualnego wpływu wykonania decyzji na sytuację Wnioskodawcy.
W świetle powyższego - w celu oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające zadośćuczynienie wnioskowi - zobowiązano Sąd pierwszej instancji do uwzględnienia okoliczności wskazanych przez Wnioskodawcę i wynikających z materiału dowodowego.
Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednakże art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wykonanie zaskarżonej decyzji polega na uiszczeniu przez Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 362075 zł.
Skarżący nie uprawdopodobnił, że uiszczenie takiej kwoty może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia dla niego skutki.
Odnosząc się do argumentów Wnioskodawcy należy podnieść, co następuje.
Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 2171 ze zm.), zwanej dalej "Prawem upadłościowym", upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.
Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego). Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1a Prawa upadłościowego).
Dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego). Domniemywa się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 5 Prawa upadłościowego).
Biorąc pod uwagę odpisy rachunku zysków i strat za lata 2014-2015 i za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r. oraz odpisy bilansu za te same okresy (k. 90-98) nie można uznać, że obecnie Skarżący jest niewypłacalny. Brak także uzasadnionych danych, aby przyjąć, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji stał się on niewypłacalny. Z wyżej wskazanych dokumentów wynika, że Skarżący posiada stabilną sytuację finansową. W latach 2013-2015, i to przy dużych nakładach na środki trwałe w roku 2015, uzyskał on zysk netto odpowiednio w wysokości 155851,91 zł, 113506,44 zł i 352926,93 zł, zaś za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r., także przy dużych nakładach na środki trwałe, zysk netto wyniósł 771954,82 zł. Za te okresy również aktywa i pasywa były zrównoważone. Ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji nie powinno więc doprowadzić do ogłoszenia upadłości spółki, a w konsekwencji jej likwidacji. W przypadku zaś korzystnego dla Skarżącego wyniku sprawy (np. po uchyleniu zaskarżonej decyzji) nastąpiłby zwrot uiszczonej kary.
Każdy podmiot, prowadząc działalność gospodarczą, powinien liczyć się z obowiązkiem regulowania aktualnych zobowiązań wynikających np. z kredytów, umów leasingowych, podatków i innych opłat. Dane zawarte w bilansach wskazują na intensywny rozwój skarżącej spółki, dokonującej znacznych nakładów na środki trwałe w latach 2015-2016. Orzeczenie przez organ pierwszej instancji kary pieniężnej już w 2014 r. powinno być brane pod uwagę przy planowaniu dalszej działalności.
Dobra kondycja finansowa Skarżącego nie uprawdopodabnia ustania jego bytu prawnego prowadzącego do zwolnienia pracowników.
W związku z powyższym na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 5 P.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło