IV SA/Wa 247/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2015 roku na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz Dz. U. z 20I4r. poz. 463 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustaw) z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm.) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez pełnomocnika obywatela [...] D. L. – R. R., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, utrzymał ww decyzję Wojewody [...] w mocy. Zaskarżona decyzja Szefa do Spraw Cudzoziemców zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 11 lipca 2014r. D. L. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powołując się na polskie pochodzenie. Cudzoziemiec wskazał, że do Polski przyjeżdżał od 1997 r. i podczas tych pobytów ujawniły się jego pragnienia pozostania w Polsce jak i świadomość jego polskości, która wcześniej była kształtowana w domu rodzinnym. Aktualnie D. L. przebywa w Polsce od 2008r. na podstawie wiz oraz zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, ostatnio na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 22 listopada 2014r. Cudzoziemiec ubiegał się o nadanie mu polskiego obywatelstwa jednak w dniu 23 września 2013r. Prezydent RP odmówił mu jego przyznania. Obecnie cudzoziemiec wykonuje pracę w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej - spółki komandytowej i pobiera wynagrodzenie w wysokości 520 PLN brutto. D. L. przesłuchany w dniu 19 sierpnia 2014r. oświadczył, iż zna język polski w stopniu umożliwiającym swobodną rozmowę. Wyjaśnił, że nigdy nie ubiegał się o wydanie Karty Polaka, Polakiem czuje się od 1997r. kiedy przyjechał po raz pierwszy do Polski. Wskazał, iż mając na uwadze jego obecną sytuację i powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 września 2018r. sygn. akt V SA 909/2008, jego związek z polskością został wykazany, w ocenie bowiem cudzoziemca nie ma obowiązku wykazywania związków z polskością w przeszłości. Polską narodowość miała jego babcia – A. D., której rodzina pochodzi z [...], jednak kontakty nie były utrzymywane. Cudzoziemiec nie wiedział w jaki sposób babcia wyemigrowała na [...]. Podał, iż jeździł na święta (Bożego Narodzenia i Wigilię) do babci, wielokrotnie z babcią chodził do kościoła katolickiego w [...] jednak w domu rodzinnym nie kultywowano polskich tradycji, nie rozmawiał po polsku z mamą ani z babcią, a ojciec był [...], matka skarżącego nie przekazywała za dużo polskich tradycji. D. L. wyjaśnił, że podstawy języka polskiego poznał w młodości, lecz biegle nauczył się mówić dopiero po przyjeździe do Polski. W domu rodzinnym cudzoziemca nie obchodzono innych polskich tradycji, polskiej historii zaczął uczyć się kilka miesięcy wcześniej, w związku z ubieganiem się o nadanie polskiego obywatelstwa oraz uzyskaniem zezwolenia na pobyt stały. Zainteresowany zadeklarował, że obecnie oboje z żoną kultywują tradycje katolickie, gdyż żona także ma polskie pochodzenie. Syn cudzoziemca został ochrzczony i miał I Komunię Świętą w kościele [...] na [...]. Cudzoziemiec nie należał do organizacji polonijnych, nigdy nie uczestniczył w wydarzeniach polonijnych, uczęszczał z synem "do polskiej szkoły" przez ok. 3 miesiące w celu nauki języka polskiego. Cudzoziemiec nie znał wydarzeń historycznych Polski, wskazał kilka nazwisk znanych Polaków, orientował się natomiast w polskich symbolach narodowych. W trakcie postępowania toczącego się przed organem i instancji D. L. dołączył min. własny akt urodzenia, wydany w dniu [...] grudnia 2012r. przez Urząd Stanu Cywilnego w [...], (urodził się w m. [...]), odpis aktu małżeństwa rodziców wydany w dniu [...] września 1965r., akt urodzenia jego matki M. D. wydany w dniu [...] lipca 1947r., wypis z Państwowego Rejestru aktów stanu cywilnego z dnia [...] lutego 2014 r. dotyczący aktu urodzenia matki skarżącego M. D., a także zaświadczenie archiwalne wydane w dniu [...] stycznia 2013r. przez Archiwum Państwowe na [...] świadczące o narodowości polskiej jego babki ze strony matki – A. D. c. D. urodzonej w dniu [...] maja 1919 r. W dniu 8 października 2014r. wpłynęło do organu I instancji pismo cudzoziemca, w którym wniósł o ponowne przesłuchanie go do protokołu, podnosząc, iż podczas pierwszego przesłuchania był zestresowany z uwagi na jego nagrywanie, a ponadto stan zdrowia i przebyte urazy powodują trudności w koncentracji i problemy z pamięcią. Wobec powyższego w dniu [...] stycznia 2015r. D. L. został ponownie przesłuchany do protokołu w języku polskim. Wskazał, że w wyniku wypadku który miał miejsce w 1997r., przez 7 dni był nieprzytomny, przez 2 tygodnie przebywał w szpitalu i miał problem z zapamiętywaniem zdarzeń, lecz nie odbywał dalszego leczenia z tego powodu. Jak wskazał: "stracił dużo pamięci z dzieciństwa", lecz posiada inną wiedzę na temat Polski, a od ojca dowiedział się, że języka polskiego nauczył się już w dzieciństwie, od babci. D. L. wyjaśnił nadto, że babcia mieszkała około 35 km od jego domu rodzinnego, do której jeździli rodzinnie jak tylko była okazja, rozmawiali po polsku i po pobycie u niej posługiwał językiem polskim częściej niż [...]. Cudzoziemiec przedstawił niepoświadczoną kopię dokumentu sporządzonego w języku [...] i kopię tłumaczenia tego dokumentu potwierdzającą, że w dniu 7 lipca 1996r. uległ wypadkowi samochodowemu, w wyniku którego doznał urazów neurologicznych. Ponadto dołączył niepoświadczoną kopię dokumentu medycznego z dnia [...] lipca 2015r. wystawionego przez polską placówkę medyczną, w którym zdiagnozowano - subiektywne zaburzenia pamięci i zalecenie wizyty w poradni psychologicznej. Ostatecznie decyzją z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie udzielenia D. L. zezwolenia na pobyt stały stwierdzając, że pomimo, iż cudzoziemiec wykazał polską narodowość jego babci, spełniając tym samym przesłankę określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji to jednak jednocześnie nie wykazał związków z polskością. Organ I instancji stwierdził, że cudzoziemiec nie zna polskich tradycji świątecznych, nie zna polskiej historii i kultury, a także historii swojej rodziny. W wyniku wniesionego przez pełnomocnika skarżącego od powyższej decyzji odwołania Szef do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2015 roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podnosząc, iż mając na uwadze poczynione przez Wojewodę ustalenia oraz treść art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o repatriacji, należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu I instancji, iż D. L. nie wykazał związków z polskością. Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie dokumenty przedstawione przez cudzoziemca wskazują, iż A. D., babka cudzoziemca miała polską narodowość, jednak pomimo deklaracji o posiadanych przez niego związkach z polskością, zebrany materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że takie związki faktycznie istnieją. Nadto organ podniósł, że wykazanie związków z polskością nie powinno polegać na encyklopedycznej wiedzy dotyczącej Polski, lecz faktycznym kultywowaniu polskich zwyczajów i wyrażania zainteresowania sprawami Polski - w przeszłości i obecnie, zaś jego zainteresowanie sprawami Polski podyktowane jest ubieganiem się przez niego o pobyt stały. Szef do Spraw Cudzoziemców nie dał również wiary utracie pamięci przez cudzoziemca w trakcie pierwszego przesłuchania, który udzielał odpowiedzi na zadawane pytania nie podnosząc, iż ma jakiekolwiek problemy z pamięcią. Przedstawiona dokumentacja medyczna wystawiona w 1997r., zdaniem organu odwoławczego potwierdza jedynie okoliczność, że cudzoziemiec uległ wypadkowi w 1997r. i doznał urazu głowy nie wskazuje jednak na ewentualne dolegliwości. Z dokumentu medycznego wydanego przez polską placówkę medyczną, do której cudzoziemiec zgłosił się w dniu [...] lipca 2015r., wynika natomiast, że cudzoziemiec sam zgłosił występujące u niego zaburzenia pamięci, przy czym na okoliczność ich wystąpienia nie były przeprowadzone specjalistyczne badania. Pismem z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i naruszenie przez to zasady prawdy obiektywnej czy zasady swobodnej oceny dowodów poprzez: a) naruszenie zasady prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym poprzez przekroczenie jej dopuszczalnych granic w zakresie oceny związku skarżącego z polskością oraz ustalenie - wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu - że zainteresowanie sprawami Polski i wiedza skarżącego wynika wyłącznie z faktu ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały; b) pominięcie dowodów z dokumentów załączonych do odwołania od decyzji organu I instancji (dokumenty medyczne dotyczące wypadku w roku 1997 oraz zaświadczenie z parafii w Kołomyi); c) nieprawidłowe i niewystarczające dokonanie oceny przesłanki wykazania związku skarżącego z polskością, m.in. poprzez stawianie wymogu kultywowania tradycji, polskiej mowy i zwyczajów w domu rodzinnym (w przeszłości i obecnie); d) nieuwzględnienie interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącego, tj. interesu odpowiadającego wartości konstytucyjnej unormowanej w art. 52 ust. 5 Konstytucji RP oraz w jej preambule poprzez chęć zachowania przeze mnie wspólnoty z rodakami; e) niewzięcie pod uwagę, iż w kultywowaniu i rozwijaniu polskich tradycji mogą stanowić przeszkodę warunki rodzinne i lokalne, tj. zamieszkiwanie na danym terytorium, gdzie panujące warunki utrudniają kultywowanie polskości - jak miało to miejsce w moim przypadku oraz wyprowadzenie niezgodnych z prawd historyczna wnioskowań, jakoby po rozpadzie [...] nastąpiła zmiana w zakresie możliwości kultywowania i rozwijania polskich tradycji na terenach byłego [...]; g) całkowite pominięcie przez organ rozstrzygający faktu aktualnego pobytu skarżącego w Polsce od roku 2007, założenia na terenie Polski spółki prawa handlowego świadczącej usługi budowlane, sprowadzenie do Polski rodziny, pełna integracja rodziny skarżącego ze społeczeństwem, uczęszczanie przez syna skarżącego do szkoły na terenie Poznania i pełna integracja syna ze środowiskiem; h) nie odniesienie się organu II instancji do okoliczności przedstawianych przez skarżącego w odwołaniu; 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 8 w zw. z art 11, w zw. z art, 107 § 3 k.p.a., tzn. zasady ochrony pogłębiania zaufania strony postępowania do organu rozpoznającego jej sprawę, poprzez brak wyczerpującego i uporządkowanego uzasadnienia zaskarżonej decyzji i odniesienia się w nim do okoliczności mających znaczący wpływ na rozstrzygnięcie. 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 52 ust. 5 i art.8 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997.78.483) poprzez niezastosowanie danych artykułów bezpośrednio, co doprowadziło do ograniczenia przysługującego mi prawa do osiedlenia się na terytorium RP; b) art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1118 z późn. zm.) poprzez odczytanie wskazanego przepisu ustawy jako normy ograniczającej prawo osobiste do zamieszkania i pobytu w Polsce osoby pochodzenia polskiego wynikające z Konstytucji RP (art. 52 ust. 5), poprzez zastosowanie wskazanego przepisu "wprost" (a nie "pomocniczo") mimo, że przepisy ustawy o repatriacji były przewidziane na potrzeby innego postępowania. Wobec powyższych zarzutów wniósł o: uchylenie decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały nie naruszają prawa. Z szerokiego orzecznictwa sądowo-administracyjnego jednoznacznie wynika, że za osobę polskiego pochodzenia, do której stosuje się art. 52 ust. 5 Konstytucji RP, może być uznana jedynie osoba deklarująca narodowość polską i spełniająca łącznie warunki wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji. Jak wskazywał skarżący jego babka pielęgnowała tradycję obchodzenia świąt w obrządku katolickim i z nią spędzał te święta. Jednakże aby miały one zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, cudzoziemiec poza wskazaniem pielęgnowania przez babkę polskich tradycji i zwyczajów winien był wykazać swój własny związek z polskością. Powyższego skarżący nie wykazał. Organy prawidłowo oceniły, że skarżący nie uprawdopodobnił swojego związku z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Zdaniem Sądu pielęgnowanie polskiej mowy, tradycji i zwyczajów nie musiało mieć miejsca wyłącznie w rodzinnym domu wnioskodawcy. Należy bowiem uwzględnić, iż poza pielęgnowaniem polskości w domu rodzinnym, można było mieć z nią kontakt poza rodzinnym domem. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, które pozwalałyby na przyjęcie, że miał wolę i potrzebę kultywowania związków z polskością zarówno w domu rodzinnym, jak również poza nim. Twierdził, że w jego rodzinnej miejscowości nie było żadnych organizacji polonijnych, co w ocenie Sądu nie wykluczało, aby mowa polska i tradycje polskie były kultywowane w domu rodzinnym, co w przypadku cudzoziemca nie miało miejsca. Jednocześnie jednak nie ma przeszkód aby cudzoziemiec szukał kontaktów z polskością poza rodzinnym domem. Skarżący natomiast nie przedłożył żadnych dokumentów jak i innych dowodów potwierdzających jego związki z polską kulturą, tradycją, obyczajami. Biorąc pod rozwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny należy stwierdzić, iż organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że w sprawie nie zostały łącznie spełnione przesłanki z ww art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o repatriacji, albowiem wyjaśnienia cudzoziemca w kwestii posługiwania się językiem polskim w domu rodzinnym, kultywowania polskich tradycji, znajomość historii Polski, zainteresowania krajem pochodzenia jego matki i babki są, zdaniem Sądu, mało wiarygodne. Zgodnie z treścią art. 5. 1. Za osobę polskiego pochodzenia, w rozumieniu niniejszej ustawy, uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki: 1) co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej (która to przesłanka została przez skarżącego wykazana), 2) wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Zgodnie natomiast z ust. 3 art. 5 ustawy o repatriacji warunek określony w ust. 1 pkt 1 uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy potwierdziło swoją przynależność do Narodu Polskiego przez, w szczególności, pielęgnowanie polskich tradycji i zwyczajów. Jak wskazywał skarżący, jego babka pielęgnowała tradycję obchodzenia świąt w obrządku katolickim i z nią spędzał te święta. Jednakże okoliczności ta odzwierciedla ewentualnie ówcześnie istniejący stan faktyczny, w dzieciństwie skarżącego, nie potwierdza natomiast jednocześnie realnych jego związków z polskością w czasie późniejszym. Skarżący nie wykazał swojego własnego związku z polskością, złożone przez niego zeznania są niespójne a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uprawdopodobnił jego twierdzeń w tym zakresie. Stąd też w ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, że skarżący nie wykazał drugiej z obligatoryjnych przesłanek - swojego związku z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, które pozwalałyby na przyjęcie, że miał wolę i potrzebę kultywowania związków z polskością, zarówno w domu rodzinnym, jak również poza nim. Dopiero na skutek podjęcia decyzji o stałym związaniu się z Polską, będąc osobą dorosłą, wówczas dopiero podjął stosowne działania, związane z nawiązaniem relacji z Polską i początkowo polegały one wyłącznie na podjęciu pracy. Reasumując należy stwierdzić, iż skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających jego związki z polską kulturą, tradycją, obyczajami. W sprawie takiej jak niniejsza, która dotyczy prywatnych spraw wnioskodawcy i jego powiązań rodzinnych, inicjatywa dowodowa siłą rzeczy musi spoczywać na stronie w zakresie wykazania tych powiązań. Trudno bowiem skutecznie zarzucić organowi brak właściwego wyjaśnienia sprawy w sytuacji, gdy sama strona posiada zbyt mało danych, tudzież z wiadomych sobie powodów nie chce ich ujawnić. Poprzestanie natomiast jedynie na twierdzeniach samej strony zainteresowanej godziłoby z zasadę obiektywności i dążenia organu do wyjaśnienia rzeczywistego stanu rzeczy. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby, w przypadku kumulatywnego spełnienia przez skarżącego powyższych przesłanek, nie mógł się w przyszłości ubiegać o uzyskanie pozwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ omówił i ocenił zgromadzony materiał dowodowy, który powstał wskutek przesłuchania skarżącego. Wywiódł z niego wniosek, że związki skarżącego z polskością nie mają charakteru autentycznego, a wiedza na temat polskiej tradycji, kultury i historii jest wyuczona na potrzeby niniejszego postępowania. Taka ocena – w oparciu o udzielone przez skarżącego informacje - mieści się w ramach przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Wbrew twierdzeniem skargi organ nie naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 kpa., a dokonana ocena znajduje usprawiedliwienie w charakterze oraz treści uzyskanych od skarżącego informacji podczas złożonych przez niego dwukrotnie wyjaśnień. Wobec powyższego i treści przywołanych przepisów należy uznać, iż zastosowana przez organy regulacja prawna jest prawidłowa i tym samym wydane decyzje nie naruszają prawa, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.