IV SA/Wa 2470/15

WyrokWSA w Warszawie2016-07-13

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie i retencjonowanie wód rzeki może zostać wydane, jeśli skarżący podnoszą zarzuty dotyczące zniszczenia urządzeń melioracyjnych i braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a jednocześnie wnoszą o refundację kosztów naprawy drenacji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane zgodnie z przepisami Prawa wodnego, a zarzuty dotyczące zniszczenia urządzeń melioracyjnych i braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy nie miały wpływu na legalność decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, gdyż kwestie te były lub miały być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach.
Stan faktyczny
Skarżący B. i K. K. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Starosty [...] o udzieleniu Gminie S. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i retencjonowanie wód rzeki C. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące zniszczenia urządzeń melioracyjnych podczas budowy zbiornika i domagali się zwrotu kosztów naprawy oraz sporządzenia mapy urządzeń. W skardze wskazali, że nie widzieli fizycznie wydanego pozwolenia wodnoprawnego. Sąd wyłączył do odrębnego rozpoznania kwestię skargi na bezczynność organu w przedmiocie naprawy drenacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi B. K. i K. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. po rozpatrzeniu odwołania B. i K. K. (dalej: skarżący") od decyzji Starosty [...] z [...] października 2014 r. udzielającej Gminie S. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i retencjonowanie wód rzeki C. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń organu. Gmina S. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w S. z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód zbiornika wstępnego "K." zlokalizowanego na górnym odcinku rzeki C. w km 31+300 - 31+743, w granicach gruntów wsi K., gmina S. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny wraz z instrukcją gospodarowania wodą oraz opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. Starosta [...] zawiadomił strony, wyszczególnione w pkt. 13 operatu wodnoprawnego, o wszczęciu postępowania, informując jednocześnie o możliwości zapoznania się z dokumentami sprawy oraz zgłaszania ewentualnych uwag i wniosków w siedzibie organu. W związku z otrzymanym zawiadomieniem skarżący (właściciele działek o nr ewid. [...] i [...]), których części działek o nr [...] i [...] zostały zajęte pod budowę zbiornika, wystąpili do Starostwa Powiatowego w S. z wnioskiem o nakazanie Gminie S. zwrotu poniesionych kosztów w kwocie 1567,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami, za przywrócenie poprzedniego stanu ciągów drenarskich zniszczonych w trakcie realizacji zbiornika, co do których inwestor nie chce się dobrowolnie porozumieć. Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2013 roku, znak: [...] udzielił Gminie S. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód powierzchniowych rzeki C. w km 31+300 - 31+743 oraz retencjonowanie wody w zbiorniku retencyjnym, z zapewnieniem zrzutu przepływu nienaruszalnego o wielkości Qhb = 0,05 m3/s. Odwołanie od w/w decyzji złożył Okręg [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] zarzucając wydanej decyzji naruszenie art. 28 kpa, poprzez nie zapewnienie wnoszącemu odwołanie czynnego udziału jako stronie postępowania, będącej użytkownikiem obwodu rybackiego – B. nr [...], obejmującego swoimi granicami m.in. rzekę C. oraz skarżący wnosząc o uchylenie wydanej decyzji oraz uwzględnienie wniosku jaki został złożony w toku postępowania administracyjnego organu I instancji i nakazanie sporządzenia mapy szczegółowej przebiegu urządzeń melioracyjnych usytuowanych na terenie zbiornika wstępnego oraz uwzględnienie przebiegu tych tras przy robotach konserwacyjnych i nasadzeniu drzewostanu. Rozpatrując odwołanie oraz przestane wraz z nim dokumenty, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], uchylił przedmiotową decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji W następstwie przeprowadzonego ponownie, przy uwzględnieniu wskazówek organu drugiej instancji, postępowania administracyjnego Starosta [...] wydał Gminie S. pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] na: 1. piętrzenie wód powierzchniowych rzeki C. w km 31+300 - 31+743 w zakresie od normalnego poziomu piętrzenia NPP = 147,50 m npm w normalnych warunkach użytkowania do maksymalnego poziomu piętrzenia MaxPP = 148,40 m npm (w nadzwyczajnych warunkach użytkowania), 2. retencjonowanie wody w zbiorniku retencyjnym przy normalnym poziomie piętrzenia NPP = 147,50 m npm o pojemności V = 28,9 tys. m3, z zapewnieniem zrzutu przepływu nienaruszalnego o wielkości Qhb = 0,05 m3/s. Jednocześnie zatwierdził "projekt instrukcji gospodarowania wodą w zbiorniku wstępnym "K." na rzece C., gm. S." oraz zobowiązał uprawnionego do: 1. obsługi obiektu (urządzenia wodnego) i utrzymania wszystkich jego elementów w należytym stanie technicznym w dostosowaniu do normalnych warunków użytkowania, 2. gromadzenia namułów płynnych i zanieczyszczeń wnoszonych wraz z dopływem wód z górnej części zlewni rz. C., osuszenie zbiornika wydobycie osadów i przemieszczenie ich na odkład w strefie ochronnej zbiornika poza granicą maksymalnych zalewów, 3. wykonywania robót związanych z utrzymaniem urządzeń wodnych zbiornika (czasza zbiornika, budowla piętrząca, urządzenia zrzutowe, dolne stanowisko zrzutu wraz z odcinkiem rzeki C.), bieżących konserwacji, drobnych napraw i remontów, 4. tworzenia rezerwy powodziowej, w granicach stanów MaxPP (148,40 m npm) - NPP (147, 50 m npm) o pojemności 20000 m3, 5. przestrzegania zasad i warunków zrzutu wód retencjonowanych zgodnie z instrukcją gospodarowania wodą, 6. przeprowadzania konserwacji polegającej na koszeniu skarp, poboczy i odmulaniu odcinka nieuregulowanego rzeki C. w km od 31+300 do 32+460 Od wydanego pozwolenia odwołanie złożyli skarżący, wnosząc o uchylenie wydanej decyzji w całości oraz ponowne rozpoznanie i przyznanie kwoty 50 zł tytułem kosztów odwołania. Zgodnie z uzasadnieniem odwołania decyzję Starosty należy bezdyskusyjnie uchylić ze względu na "tożsamy nr 2 uchyloną wcześniej decyzją". W ocenie organu odwoławczego odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne pozwolenia wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń; zapis o powyższej treści organ pierwszej instancji zamieścił w wydanej decyzji. Ponadto organ drugiej instancji stwierdził, że wydana decyzja nie wywiera oddziaływania na będące w aktualnym posiadaniu strony działki nr ewid. [...] i nr [...], które są zlokalizowane na skłonie terenu w kierunku czaszy zbiornika o minimalnych rzędnych 150,00 m npm, czyli powyżej ustalonych dla zbiornika rzędnych piętrzenia NPP - MaxPP wynoszących 147,50 - 148,40 rn npm. Jednocześnie organ zauważył, że wniosek skarżących dotyczący zwrotu kosztów za zniszczenie urządzeń wodnych podczas wykonywania zbiornika, tym samym nie jest bezpośrednio związany z udzielonym aktualnie pozwoleniem wodnoprawnym. W tym stanie faktycznym i prawnym organ nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. i K. K. zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2. zobowiązanie Starosty [...] do wydania decyzji o "refundację kosztów naprawy drenacji szczegółowej oraz sporządzenie mapy urządzeń w terenie z uwzględnieniem do nich dostępu, ewentualnej konserwacji oraz zakazu zadrzewień (usunięcie istniejących zadrzewień)". W uzasadnieniu skarżący wskazali, że nie odnoszą się merytorycznie do pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ go fizycznie nie widzieli. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik skarżących na rozprawie podtrzymał skargę na decyzję z [...] czerwca 2015 r. Jednocześnie oświadczył, że żądanie zobowiązania organu do wydania decyzji w przedmiocie naprawy drenacji należy traktować jako skargę na bezczynność organu w tym przedmiocie. Wobec powyższego Sąd postanowił przedmiotową skargę na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wyłączyć do odrębnego rozpoznania (protokół rozprawy z 13.07.2016r. k. 176 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa, w stopniu który miałby wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja dotyczy pozwoleń wodnoprawnych na: 1. piętrzenie wód powierzchniowych rzeki C. w km 31+300 - 31+743 w zakresie od normalnego poziomu piętrzenia NPP = 147,50 m npm w normalnych warunkach użytkowania do maksymalnego poziomu piętrzenia MaxPP = 148,40 m npm (w nadzwyczajnych warunkach użytkowania), 2. retencjonowanie wody w zbiorniku retencyjnym przy normalnym poziomie piętrzenia NPP = 147,50 m npm o pojemności V = 28,9 tys. m3, z zapewnieniem zrzutu przepływu nienaruszalnego o wielkości QHB = 0,05 m3/s. Kwestie związane z wydaniem przedmiotowych pozwoleń uregulowane zostały w Rozdziale IV ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2005 roku Nr 239 poz. 2019 z późniejszymi zmianami zw. w dalszej części ustawą". W myśl art. 131 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy pozwolenie wydaje się na wniosek do którego trzeba dołączyć operat wodnoprawny i decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jest ona wymagana, gdy decyzja ta nie jest wymagana dołącza się wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został sporządzony. Poza tym dołącza się opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. Zgodnie z art. 125 ustawy pozwolenie wodnoprawne nie może zaś naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni; 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. Dlatego też ustawodawca w art. 126 ustawy wskazał, że odmawia się wydania pozwolenia wodnoprawnego jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów wymienionych w art. 125 pkt 1 i 2 ustawy, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 albo projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. Analiza treści powołanych przepisów pozwala stwierdzić, że ustawodawca przyjmuje jako regułę wydanie pozwolenia wodnoprawnego, o ile zostaną spełnione warunki przewidziane w ustawie, natomiast odmowa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zaistnieją okoliczności wskazane w art. 126 ustawy. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie ustawowe przesłanki udzielenia kwestionowanych pozwoleń wodnoprawnych zostały spełnione, ponieważ wnioskodawcy składając wniosek o ich wydanie przedstawili operat wodnoprawny, opis prowadzenia działalności sporządzony w języku nietechnicznym oraz projekt instrukcji gospodarowania wodą. Zbiornik wstępny "K." służy do prowadzenia gospodarki wodnej w cyklu wieloletnim, polegającej na piętrzeniu wód do określonej w instrukcji gospodarowania wodą, podtrzymywaniu piętrzenia w okresie eksploatacji zbiornika, uzupełnianiu strat powodowanych parowaniem oraz zrzutów interwencyjnych części retencjonowanych wód zbiornika do koryta rzeki, w celu pokrycia niedoborów występujących w dolnych fragmentach rzeki C. oraz w ramach rezerwy przeciwpowodziowej. Jednocześnie jak słusznie zauważył organ odwoławczy, zgodnie z art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne pozwolenia wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Analizując warunki wydanego Gminie S. przez Starostę [...] pozwolenia należy stwierdzić, że wydana decyzja nie wywiera oddziaływania na będące w aktualnym posiadaniu skarżących działki nr ewid. [...] i nr [...], które są zlokalizowane na skłonie terenu w kierunku czaszy zbiornika o minimalnych rzędnych 150,00 m npm, czyli minimum 0,6 m powyżej ustalonych dla zbiornika rzędnych piętrzenia NPP - MaxPP wynoszących 147,50 - 148,40 m npm. Odnosząc się do wniosku skarżących dotyczącego zwrotu kosztów za zniszczenie urządzeń wodnych podczas wykonywania zbiornika, który był realizowany w latach 2002 - 2004, należy wskazać, że nie jest on bezpośrednio związany z udzielanym aktualnie pozwoleniem wodnoprawnym dotyczącym ustalenia warunków korzystania z wód, a nie warunków wykonywania urządzenia wodnego. Jak wynika ze zgromadzonego materiału przedmiotowy wniosek jako wniosek o naprawienie, w trybie art. 186 Prawo wodne został przekazany przez Starostę [...] do Marszałka Województwa [...]. Natomiast skarga na bezczynność organu w tym przedmiocie została wyłączona przez Sąd do odrębnego postępowania, w trybie skargi na bezczynność organu. Odnosząc się do zarzutu niemożności zapoznania się z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym należy wskazać, że iż wnoszący skargę podczas postępowań toczących się przed Starostą [...] byli powiadamiani o postępowaniu administracyjnym oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i składania ewentualnych uwag i zastrzeżeń. W toku obu postępowań odwoławczych prowadzonych przez organ II instancji zakończonych decyzjami: z dnia [...].04.2014 r. oraz z dnia [...].06.2015 r., skarżący nie podnosili faktu iż organ I instancji uniemożliwił im zapoznanie się z aktami sprawy. Skarżący składali odwołania od wydanych decyzji przez organ I instancji a także skargę do tut. Sądu, a zatem mogli czynnie brać udział w toczącym się postępowaniu. W związku z powyższym Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło