IV SA/Wa 2470/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-31

Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na nieobowiązującym formularzu, po wezwaniu do uzupełnienia na aktualnym formularzu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też sąd powinien rozpoznać wniosek złożony na aktualnym formularzu?
Ratio decidendi
Sąd powinien rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na aktualnym formularzu, nawet jeśli pierwotny wniosek został złożony na nieobowiązującym formularzu i został pozostawiony bez rozpoznania. Po uchyleniu przez NSA postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, sąd powinien merytorycznie rozpoznać wniosek, uwzględniając przedstawiony przez wnioskodawców stan majątkowy i dochody, który uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
K. K. i B. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy na nieobowiązującym formularzu. Po wezwaniu do uzupełnienia na aktualnym formularzu, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Następnie złożono nowy wniosek na aktualnym formularzu, który został rozpoznany. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez WSA, NSA uchylił to postanowienie, wskazując na wystarczający materiał do rozpoznania wniosku. Sąd rozpoznał sprawę ponownie, uwzględniając przedstawiony stan majątkowy i dochody wnioskodawców.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31.03.2016 r. wniosku K. K. i B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. i B. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżących adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. K. K. i B. K. 31 sierpnia 2015 r. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek został złożony na nieobowiązującym formularzu, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W związku z tym, po bezskutecznym wezwaniu do nadesłania w terminie siedmiu dni wniosku na obowiązującym formularzu (od 29 sierpnia 2015 r. wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy - Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.) zarządzeniem z 15 października 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie pozostawił wniosek bez rozpoznania. 16 października 2015 r. do Sądu wpłynął, nadany 12 października 2015 r., wniosek K. K. i B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, złożony na aktualnym formularzu (k. 55), stanowiący (w zamierzeniu Wnioskodawców) wykonanie powyższego wezwania. We wniosku podano, że: - we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają Wnioskodawcy oraz dwie córki; - stan majątkowy przedstawia się następująco: dom o pow. 70 m2 o wartości ok. 70.000 zł, nieruchomość rolna (o pow. 3,30 ha, w tym 0,35 ha lasu), budynek gospodarczy murowany, dwa budynki gospodarcze drewniane, podstawowe narzędzia do produkcji rolnej i dwa cielaki opasowe, - łączne dochody wynoszą 825 zł, - wydatki wynoszą: 785 zł; z dołączonej do wniosku kserokopii decyzji [...] września 2015 r. wynika, że córkom Wnioskodawców przyznano zasiłki rodzinne w wysokości 129 zł i 118 zł miesięcznie (od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.) oraz dodatki do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w wysokości po 63 zł miesięcznie (od 1 listopada 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. i od 1 września 2016 r. do 31 października 2016 r.). Do wniosku załączono zaświadczenia o wielkości użytków rolnych, zaświadczenia z urzędu skarbowego, decyzję o przyznaniu zasiłku rodzinnego, zaświadczenia o nauce szkolnej córek Wnioskodawców, saldo z rachunku bankowego K. K. z 28 września 2015 r. (96,07 zł), oświadczenie B. K. o nieposiadaniu konta bankowego i umowę o świadczenie odpłatnych usług edukacyjnych (pobiera je jedna z córek Wnioskodawców). Ponadto, po otrzymaniu zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania Wnioskodawcy wnieśli sprzeciwy od tego zarządzenia (k. 64 i 66). W uzasadnieniu sprzeciwów wniesiono o rozpoznanie wniosku złożonego na aktualnym formularzu. Pismami z 27 listopada 2015 r. wezwano Wnioskodawców do nadesłania: 1. wyciągów z wszelkich posiadanych przez K. K. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu od 1 lipca 2015 r. do 31 października 2015 r., także z rachunków bankowych otwartych dla działalności rolniczej oraz działalności gospodarczej w zakresie upraw rolnych połączonych z chowem i hodowlą zwierząt ([...], [...] S.); 2. zaświadczenia z właściwego biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazującego, czy (jeśli tak, to ewentualnie jakie i w jakiej wysokości) w latach 2014 i 2015 B. K. lub K. K. otrzymali płatności bezpośrednie i/lub inne świadczenia wypłacane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 3. zaświadczenia z urzędu gminy S. wskazującego, czy K. K. jest właścicielem nieruchomości na terenie wskazanej gminy, jeżeli zaś jest właścicielem nieruchomości w tej gminie, w zaświadczeniu należy podać rodzaj (działka budowlana, dom, nieruchomość rolna, nieruchomość leśna) oraz powierzchnię nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie nadesłano: 1. wyciąg z konta K. K. za określony w wezwaniu okres (saldo na jego koniec: 4,50 zł), 2. decyzje o przyznaniu K. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (na 2013 r. w kwocie 5.477,08 zł i na 2014 r. w kwocie 5.128,20 zł), decyzję z [...] sierpnia 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich w kwocie 3.073,39 zł i oświadczenia właściwego organu o stosownych potrąceniach, 3. zaświadczenie Wójta Gminy S., że K. K. nie jest podatnikiem podatku rolnego, leśnego ani od nieruchomości na terenie gminy S. Postanowieniem z 7 stycznia 2016 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy. Wnioskodawcy wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie, załączając: 1. upomnienie z 2 lutego 2015 r. wzywające do uregulowania kwoty 1.605,89 zł z tytułu decyzji z 26 sierpnia 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich, 2. zaświadczenie z 8 stycznia 2016 r. wykazujące zadłużenie Wnioskodawcy w KRUS na ubezpieczenie wypadkowe i emerytalno-rentowe na ogólną kwotę 780 zł (stan na 8 stycznia 2016 r.). Postanowieniem z 4 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Warszawie podnosząc, że zebrany materiał jest wystarczający do rozpoznania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Na Wnioskodawcy spoczywa więc ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uzasadniają skromne dochody Wnioskodawców (wykazane we wniosku 825 zł), które nawet jeśli zostaną powiększone o przyznane ich córkom zasiłki rodzinne (w wysokości 129 zł i 118 zł miesięcznie od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.) oraz dodatki do zasiłku rodzinnego (na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w wysokości po 63 zł miesięcznie od 1 listopada 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. i od 1 września 2016 r. do 31 października 2016 r.), to nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Uwzględnić nadto należy aktualne zadłużenie K. K. z tytułu składek na KRUS, co zostało wykazane złożonym przez niego zaświadczeniem. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło