IV SA/Wa 2474/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-25

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o unieważnieniu dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu obywatela UE, wydana na podstawie zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego wynikającego z popełnienia przez niego przestępstwa, jest zgodna z prawem, uwzględniając zasadę proporcjonalności i indywidualną sytuację cudzoziemca?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo zastosował art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, unieważniając dokument stałego pobytu. Sąd stwierdził, że popełnione przez skarżącego przestępstwa przeciwko wolności seksualnej, ich charakter i stopień szkodliwości społecznej, stanowią rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie dla interesu społecznego, uzasadniając tym samym unieważnienie dokumentu. Sąd podkreślił, że decyzja ta nie pozbawia cudzoziemca prawa do pobytu w Polsce i nie narusza zasady proporcjonalności ani przepisów Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Skarżący, F. R., obywatel UE, posiadał dokument potwierdzający prawo stałego pobytu. Wojewoda wszczął postępowanie w sprawie unieważnienia tego dokumentu z uwagi na skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo seksualne wobec małoletniej pasierbicy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymali w mocy decyzję o unieważnieniu dokumentu, uznając, że skarżący stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi F. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez F. R. decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, działając na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków rodzin (j.t. Dz. U. 2006 r. Nr 144, poz. 1043 z późń. zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], orzekającej o unieważnieniu dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] o wydanie dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu, uzasadniając pięcioletnim pobytem na terytorium RP oraz małżeństwem w obywatelką polską. Wojewoda [...] w dniu [...] listopada 2009 r. wydał cudzoziemcowi powyższy dokument. W dniu 21 czerwca 2012 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo z Zakładu Karnego w [...], informujące, że w dniu [...] czerwca 2012 r. cudzoziemiec został zwolniony z tymczasowego aresztu. W związku z powyższą informacją Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie unieważnienia dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu z uwagi na to, że cudzoziemiec może stanowić zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego na terytorium RP. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] postanowił unieważnić dokument potwierdzający prawo stałego pobytu na podstawie 60 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków rodzin, (zwana dalej ustawą). W uzasadnieniu wskazał, że cudzoziemiec został skazany przez Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt [...] na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, za doprowadzenie małoletniej pasierbicy w okresie od września 2009 r. do 19 maja 2011 r., do obcowania płciowego, tj. o czyn z art. 197 § 1 kk w zb. z art. 197 § 2 kk w zb. z art. 200 § 1 kk w zb. z art. 199 § 2 i 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk. Wobec cudzoziemca orzeczono środek karny opuszczania lokalu wspólnie zajmowanego z pokrzywdzoną oraz zakaz kontaktowania się z nią przez okres 4 lat. Na skutek wniesionej apelacji Sąd Okręgowy w [...] wymierzoną karę złagodził do 2 lat i 6 miesięcy, utrzymał w mocy wyrok w pozostałym zakresie. W ocenie organu zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że cudzoziemiec swoim zachowaniem godzi w porządek i bezpieczeństwo publiczne. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego dotyczącego karalności cudzoziemca, prognoz kryminologicznych, opinii biegłych psychologów, oceny stosunków małżeńskich cudzoziemca, oceny kwestii rzeczywistego zagrożenia dla pokrzywdzonej przestępstwem oraz dotychczasowy pobyt cudzoziemca na terytorium RP. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. ponowienie orzekł o unieważnieniu dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu. W uzasadnieniu wskazał, że sposób popełnienia, cechy osobowościowe cudzoziemca nie pozwalają na wykluczenie, że w przyszłości również nie popełni podobnego przestępstwa. Organ stwierdził, że cudzoziemiec pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, posiada konto bankowe oraz nieruchomości, jednak mimo długoletniego pobytu w Polsce, nie posługuje się językiem polskim, co wskazuje na słaby stopień zintegrowania ze społeczeństwem polskim. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika cudzoziemca, decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że cudzoziemiec stanowi poważne zagrożenie jednego z podstawowych interesów społecznych Rzeczypospolitej Polskiej, jakim jest zapewnienie ochrony i bezpieczeństwa najmłodszym obywatelom. Organ wskazał, że postawa cudzoziemca nie cechuje się istnieniem u niego poczucia winy, świadomością wagi i ciężaru popełnionego czynu, co jednoznaczni wynika z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie m.in. z opinii biegłych seksuologów, opinii Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], w której stwierdzono, że sposób popełnienia przestępstwa przez cudzoziemca wskazuje na cechy szczególnie poważne i nie można wykluczyć, że w przyszłości nie dokona podobnego czynu o charakterze seksualnym. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że pomiędzy skarżącym a jego żoną brak jest więzi rodzinnych i emocjonalnych. W okresie odbywania kary pozbawienia wolności cudzoziemiec został odwiedzony przez żonę tylko raz i utrzymywał z nią kontakt telefoniczny, co wskazuje na brak pomiędzy małżonkami więzi o charakterze rodzinnym. Organ podkreślił również, że decyzja o unieważnieniu dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobytu nie stanowi dotkliwych skutków dla cudzoziemca, bowiem nie orzeka o wydaleniu z terytorium RP, co nie pozbawia stronę prawa do przebywania w Polsce. Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców złożył F. R. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji: - naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez nierozważnie całokształtu okoliczności sprawy a w konsekwencji wadliwą, wybiórczą, niebudzącą zaufania i niepełną ocenę materiału dowodowego, w szczególności polegająca na błędnej interpretacji opinii biegłego seksuologa przez pominięcie, że wynika z niej, iż przepisane przez skarżącego zachowania miało charakter incydentalny, wadliwej ocenie okoliczności, że korzystając z prawa do obrony, który jest podstawowym prawem każdej jednostki, skarżący w toku postępowania karnego nie przyznawał się do winy i bronił się, a w konsekwencji nie uwzględnienie, że po wyroku ta podstawa zmieniła się, skarżący żałuje popełnienia przestępstwa oraz poczynienie odmiennych ustaleń bez podstaw w materiale dowodowym i bez przesłuchania skarżącego; - nieuwzględnienie, że skarżący nie ma jakichkolwiek związków ze swoim krajem ojczystym, a po wyroku skazującym, jak również w czasie odroczenia i przerwy w karze, przebywając na wolności od 24 marca 2014 r. i nadal, nie narusza porządku prawnego i stosuje się do zakazu sądowego; - uznanie, że skarżący nie przejawia względem swego czynu krytycznego stosunku, a wręcz bagatelizuje sprawę, mimo że brak jest podstaw do wyciągnięcia takich wniosków zgromadzonym materiale dowodowym; - naruszenie art. 60 w/w ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki do jego zastosowania i poprzez uwzględnienie przyjętej w postępowaniu karnym linii obrony jego zastosowania i poprzez uwzględnianie przyjętej w postępowaniu karnym linii obrony skarżącego jako kryterium zastosowania tegoż przepisu; - naruszenie art. 9, 10 § 1, 11, 15, 14 § 1 k.p.a. poprzez nietłumaczenie na jedyny znany stronie język dokumentów, w tym tych wysłanych do pełnomocnika w szczególności uzasadnienia decyzji. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II instancji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że organ nie wykazał się obiektywizmem i wszechstronnością w zebranym materiale dowodowym uznając zachowanie skarżącego po wydaniu wyroku za mało istotne, jak również nie- przejawianie przez skarżącego względem swojego czynu krytycznego stosunku, a nawet bagatelizowanie sprawy, co nie znajduje oparcia w niniejszej sprawie, ponieważ skarżący przyznaje się do popełnionego czynu, którego się dopuścił, jak również żałuje jego dokonania. Odnosząc się do integracji z Polską pełnomocnik wskazał, że skarżący od wielu lat nie wyjeżdżał z Polski, ze swoim krajem ojczystym nie ma żadnych związków. Nie jest w stanie nauczyć się żadnego języka obcego, korzysta z pomocy żony jako tłumacza, tu również się leczy. Dodatkowo pełnomocnik podkreślił, że skarżący przebywając na wolności przestrzega porządku prawnego respektowanego na terytorium RP i nie godzi swoim zachowaniem ani w porządek jak i w bezpieczeństwo publiczne. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Materialną podstawę rozstrzygnięcia kwestionowanej decyzji stanowi art. 60 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu dokument potwierdzający prawo stałego pobytu unieważnia się, w przypadku gdy pobyt obywatela UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi poważne zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Natomiast art. 60 ust. 4 powyższej ustawy stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, stosuje się odpowiednio przepis art. 31 ust. 3 wskazanej ustawy. Zgodnie z art. 31 ust. 3 w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, decyzja powinna uwzględniać zasadę proporcjonalności i opierać się wyłącznie na zachowaniu danej osoby, które stanowi rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie dla interesu społecznego. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącemu nie można zaskarżonej decyzji zarzucić naruszenia art. 60 w/w ustawy. Słusznie uznał organ, mając na uwadze charakter czynów przestępczych skarżącego (przestępstwo przeciwko wolności seksualnej), stopień ich szkodliwości, wielość tych czynów, że daje to podstawę do przyjęcia, że skarżący zagraża porządkowi prawnemu. Skarżący wykazał się wyjątkowo lekceważącym stosunkiem do powszechnie przyjętych norm społecznych jak i obowiązującego prawa. Dobro rodziny i dbałość o nią nie powstrzymały go od działań przestępczych, zagrożonych bezwzględną karą pozbawienia wolności. Powyższe stanowisko nie narusza również przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa zasadnicza zapewnia wprawdzie prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym, jednak nie można traktować tego zapewnienia w kategoriach bezwarunkowej gwarancji w stosunku do osób nie wywiązujących się z obowiązku respektowania przepisów prawa obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak stanowi art. 83 Konstytucji RP, każdy, w tym również cudzoziemcy, mają obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 37 Konstytucji RP, cudzoziemcy mają prawo korzystania z praw zapisanych w Konstytucji z wyłączeniem okoliczności określonych w ustawach, a za taką okoliczność należy uznać przestrzeganie przepisów prawa określonych w ustawie o cudzoziemcach. Sąd podziela stanowisko organu, że cudzoziemiec stanowi aktualne i rzeczywiste zagrożenie dla interesu społecznego. Wskazać bowiem należy, że popełnił on przestępstwo o bardzo wysokim stopniu społecznej szkodliwości, wymierzone w dobra prawne osoby małoletniej, podlegające także szczególnej ochronie w prawie Unii Europejskiej. Okoliczność, że skarżący w okresie odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności nie naruszył porządku prawnego, nie stanowi podstawy do przyjęcia, że w przyszłości nie dokona takiego samego lub podobnego czynu. Z opinii biegłego psychologa wynika, że postawa skarżącego nie cechuje się istnieniem poczucia winy, świadomością wagi i ciężaru popełnionego czynu. Sposób popełnienia przestępstwa przez skarżącego, jak też jego cechy osobowościowe nie pozwalają na wykluczenie możliwości ponownego popełnienia tego rodzaju czynu zabronionego. Zgodzić się również należy z organem, że skutki decyzji orzekającej o unieważnieniu dokumentu potwierdzającego prawo stałego pobyt nie są dotkliwe dla skarżącego, ponieważ zaskarżona decyzja nie orzeka o wydaleniu cudzoziemca z Polski i w związku z tym nie pozbawia go prawa do przebywania na terytorium RP. Ponadto zauważenia wymaga, że cudzoziemiec, pomimo dłuższego okresu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie wykazał cech integracji ze społeczeństwem, na co wskazuje brak znajomości języka polskiego. Odnosząc się zarzutów skargi poprzez naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 9, 10 § 1, 11, 15, 14 § 1 k.p.a. poprzez nietłumaczenie na jedyny znany skarżącemu język dokumentów w szczególności uzasadnienia decyzji, stwierdzić należy, że są one niezasadne. Stosownie bowiem do treści art. 27 Konstytucji RP w Rzeczpospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Wskazana norma konstytucyjna została rozwinięta w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z p. zm.), której przepisy nakładają na organy administracji publicznej obowiązek dokonywania wszelkich czynności urzędowych w języku polskim. Zarówno decyzje i postanowienia, jak pozostałe pisma czy zawiadomienia muszą być sporządzone w tym języku. Również oświadczenia składane tym organom muszą być dokonywane w języku polskim (art. 5 ust. 2 cyt. ustawy). Dopiero przepis szczególny może przewidywać odstępstwo od powyższej zasady. Sąd podziela stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyrażone w odpowiedzi na skargę, że wszystkie czynności organu administracji w postępowaniu administracyjnym, jeżeli mają być dokonane również w języku obcym (jako języku równoległym), przykładowo dokonywanie pouczeń, sporządzanie i doręczanie pism, sporządzanie decyzji, informowanie o decyzji, powinno mieć swoje umocowanie w przepisach prawa. W sprawie niniejszej postępowanie prowadzone było na podstawie ustawy dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków rodzin. Zgodnie z art. 6 tej ustawy organy właściwe w sprawach uregulowanych w tej ustawie są obowiązane do pouczenia obywatela UE w języku dla niego zrozumiały m.in. o zasadach i trybie postępowania, przysługujących im prawach i ciążących na nich obowiązkach, treści decyzji, na podstawie których odmawia się wydania dokumentów określonych w ustawie lub unieważnia się te dokumenty, trybie i terminie wnoszenia odwołania. Trafnie zauważył organ, że należy jednak odróżnić "pouczenie o treści decyzji" od wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia. Przepis art. 6 pkt 4 ustawy nie nakazuje przetłumaczyć na jeżyk zrozumiały dla cudzoziemca wszystkich elementów decyzji, tym bardziej jej uzasadnienia. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy organ pouczył skarżącego w języku włoskim o treści zaskarżonej decyzji, jak również pouczył o trybie i terminie wniesienia skargi. Jednocześnie zauważyć należy, że wprawdzie Wojewoda [...] nie dopełnił obowiązków informacyjnych z art. 6 w/w ustawy, to nie mniej wskazać należy, że uchybienie to nie spowodowało dla strony negatywnych skutków prawnych, bowiem była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który miał możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a zatem w każdej czynności. Przebieg postępowania wskazuje, że strona - działając przez pełnomocnika -wykazała się aktywnością i brała czynny udział w postępowaniu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy i został wyczerpująco rozpatrzony, czemu organ dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja została uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło