IV SA/Wa 2476/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2014 r. o odmowie udzielenia p. H. P. – obywatelowi [...] – zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Uzasadniając decyzje organ przywołał następujące istotne okoliczności sprawy: - przytoczono, jakie ustalenia zostały dokonane na etapie postepowania przed organem I. instancji i z powodu jakich przeszkód odmówiono Cudzoziemcowi zezwolenia, na tamtym etapie postępowania, - wskazano, że w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy oraz weryfikacji, czy Cudzoziemiec kontynuuje zatrudnienie i posiada stabilne i regularne źródło dochodu, organ II. instancji (pismem z [...] czerwca 2014 r.) wezwał go do nadesłania (w terminie 30 dni) oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii następujących dokumentów: - poświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (właściwego ze względu na miejsce zamieszkania) o ubezpieczeniu w okresie od [...] czerwca 2013 r., ze wskazaniem wysokości podstawy odprowadzanych składek, - umowy o pracę ważnej po [...] czerwca 2014 r., - zeznania podatkowego cudzoziemca za 2013 rok, wraz z potwierdzeniem nadania (złożenia) do urzędu skarbowego, - oświadczenia właściciela wynajmowanego przez Cudzoziemca lokalu o wysokości ponoszonych miesięcznie opłat, związanych z eksploatacją lokalu, - [...] lipca 2014 r. zostały dołączone m.in. następujące dokumenty: umowa najmu pokoju na czas nieokreślony, zeznanie podatkowe PIT-37 i PIT-11 za 2013 rok, - [...] lipca 2014 r. dołączono zaświadczenie, wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że zainteresowany do [...] maja 2014 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu (u płatnika [...] M. A.), - [...] lipca 2014 r. uzupełniono akta sprawy o zezwolenie na pracę cudzoziemca (typu [...] nr [...], wydane na rzecz p. A. S.), w charakterze pomocy domowej, z terminem ważności od [...] lipca 2014 r. do [...] lipca 2015 r., - mając na uwadze fakt, że Cudzoziemiec zakończył pracę w firmie [...] M. A. oraz dołączył do akt sprawy zezwolenie na pracę na rzecz p. A. S. organ II. instancji pismem z [...] sierpnia 2014 r., wezwał go do nadesłania (w terminie 14 dni) oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii następujących dokumentów: - umowy o pracę cudzoziemca, zgodnej z zezwoleniem na pracę, - poświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (właściwego ze względu na miejsce zamieszkania) o ubezpieczeniu cudzoziemca w okresie od lipca 2014 roku (ze wskazaniem wysokości podstawy odprowadzanych składek), - pomimo prawidłowego odbioru tego pisma ([...] sierpnia 2014 r.), do akt sprawy nie zostały dołączone żadne z wymaganych dokumentów, - w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że organ - prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - nie był w stanie dokonać oceny, czy Cudzoziemiec posiada dochody, które można uznać za legalne, stabilne, regularne i wystarczające, w kontekście udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; brak dołączenia do akt sprawy poświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (właściwego ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca) o ubezpieczeniu w okresie od lipca 2014 roku (ze wskazaniem wysokości podstawy odprowadzanych składek) oraz aktualnej umowy o pracę uniemożliwia ocenę, czy Cudzoziemiec faktycznie wykonuje pracę na rzecz p. A. S. i czy faktycznie uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie, - poprzez niedołączenie wskazanych dokumentów Cudzoziemiec nie udokumentował, że posiada obecnie stabilne i regularne źródło dochodu, wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania w Polsce oraz ubezpieczenie zdrowotne, w rozumieniu art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 mającej zastosowanie w sprawie (z uwagi na termin wszczęcia postępowania) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), z uwzględnieniem postanowień art. 53b ust. 5 i 5a powołanej ustawy, - uzasadnia to stwierdzenie, że wobec Wnioskodawcy zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach; obliguje to organ rozpatrujący przedmiotową sprawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organu I. instancji; z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy art. 57 ust. 1 pkt 1 ("cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony...") podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne, - wobec powyższego, wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada, że sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, uwzględniając słuszny interes strony, doznaje istotnego ograniczenia; jej zastosowanie nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego; pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego; pogląd ten jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 str. 130-131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA o sygn. akt II SA 3126/00, opubl. LEX nr 81779, czy o sygn. akt II OSK 297/06, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i 77 K.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach: Uzasadniając skargę wskazano: - decyzja negatywna została oparta na stwierdzeniu, że nie okazano niezbędnej dokumentacji, poświadczającej podjęcie pracy na podstawie posiadanego zezwolenia na pracę; do okazania przedmiotowych dokumentów wezwał organ odwoławczy; tymczasem, zgodnie z wytycznymi udzielonymi przez Wojewodę [...] i aktualnymi w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, Cudzoziemiec nie miał podstaw prawnych do podjęcia pracy, do czasu uzyskania zgody na pobyt; wynika to, według twierdzenia organu, z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.); powołana ustawa, w art. 87 wskazuje możliwości podjęcia pracy przez cudzoziemca w okresie przebywania w Polsce na podstawie stempla potwierdzającego złożenie wniosku o pobyt; sytuacja skarżącego nie jest jednak w ustawie uwzględniona; brak wskazania możliwości podjęcia pracy, oznacza niedopuszczalność jej podjęcia, - Skarżący mógłby, jako obywatel [...], podjąć pracę na podstawie oświadczenia o zamiarze jej powierzenia cudzoziemcowi; jednak powyższe również możliwe jest tylko w przypadku posiadania wizy z prawem do pracy lub zezwolenia na zamieszkanie, o które w danym postępowaniu dopiero się ubiega, - wobec tego organ odmówił udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na podstawie stwierdzenia nie okazania dokumentu, do którego podpisania skarżący nie miał prawa zgodnie z polskimi przepisami, - z kolei fakt posiadania przez Cudzoziemca możliwości zatrudnienia we wnioskowanym okresie pobytu dokumentuje załączone do wniosku zezwolenie na wykonywanie pracy, - decyzja nie jest zatem zgodna z obowiązującym prawem, do czego przyczynił się wymóg okazania umowy o pracę i potwierdzającego jej zawarcie ubezpieczenia zdrowotnego, W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie przywołując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Chybiony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy. Organ trafnie ocenił stan fatyczny i przywołał stosowne regulacje. Z uwagi na wcześniejsze szczegółowe zreferowanie przez Sąd ich ponowne przytaczanie nie byłoby zasadne. Sąd przyjmuje je za własne. Odnosząc się do zarzutów skargi wypada wskazać, co następuje. Z treści samej skargi wynika, że nie są kwestionowane istotne okoliczności sprawy przy czym - wobec zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) - przesądzające znacznie, gdy chodzi o przesłanki wydania zezwolenia, miał stan faktyczny na dzień orzekania przez organ odwoławczy. Organ skonstatował, że wobec nie dostarczenia stosownych dokumentów nie jest możliwe ustalenie, czy Cudzoziemiec ma stabilne źródła dochodów (np. jest zatrudniony) oraz czy jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. Stan taki organ trafnie uznał za równoważny z ustaleniem, że wskazane warunki materialnie wydania zezwolenia nie są spełnione. Cudzoziemiec nie przeczy: nie dostarczył stosownych dokumentów, jednakże wskazuje, że było to niemożliwe, gdyż - w swojej ocenie - nie mógł być zatrudniony, w myśl obowiązującego w Polsce prawa. Przyznaje więc pośrednio, że nie spełniał przesłanek dla uzyskanie zezwolenia (brak na dzień rozstrzygnięcia stabilnego źródła utrzymania oraz ubezpieczenia zdrowotnego). Jednakże - w jego ocenie - wobec uwarunkowań formalnych (domniemany brak możliwości legalnego zatrudnienia) powinien mieć możliwość uzyskania zezwolenia. Pogląd taki nie ma podstaw w polskim porządku prawnym, gdzie wskazano, że warunkiem wydania zezwolenia jest spełnienie określonych przesłanek, których Skarżący - co niesporne - nie spełnia. Obligowało to organ administracji do odmowy wydania zezwolenia (decyzja jest w danym przypadku związana). Organ administracji nie może bowiem kierować się zasadą słuszności (wtedy obowiązany byłby rozważyć, czy za wydaniem zezwolenia nie przemawiają określone racje, inne niż wskazane w ustawie), lecz przepisami prawa (art. 6 K.p.a.). Jedynie na marginesie wypada odnotować, że stanowisko jakoby Cudzoziemiec nie mógł podjąć legalnie pracy, na etapie rozpatrywania jego wniosku przez organ odwoławczy nie zostało jasno uzasadnione. W art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zarówno przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1650), jak i po niej, wskazano sytuację, gdy cudzoziemcy mogą wykonywać pracę, wobec samego faktu złożenia w stosownym czasie wniosku o wydanie kolejnego zezwolenia (na podstawie pieczęci potwierdzającej ten fakt). Skarżący nie wyjaśnia w skardze, wobec jakich okoliczności uważa, że przypadek ten nie ma do niego zastosowania. O istnieniu przeszkody dla wykonywania pracy nie może świadczyć pouczenie, zamieszczone w, znajdującej się w aktach sprawy administracyjnej, decyzji o zezwoleniu na pracę. Wynika z niego, że nie może być ona wykonywana w razie wydania, w stosunku do cudzoziemca, decyzji o odmowie zezwolenia na zamieszkanie. Jednak w polskim porządku prawnymi skutki prawne w danej kwestii mogą mieć wyłącznie decyzje ostateczne w zw. z art. 130 §. 1 i 2 K.p.a. (wyjątkiem jest przypadek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności – art. 108 Kodeksu). Bez znaczenia było więc wydanie względem Cudzoziemca decyzji odmownej w I. instancji. Ponownie wypada przy tym podkreślić, że wskazane zagadnienie – czy Cudzoziemiec, w okresie rozpatrywania sprawy w II. instancji mógł wykonywać prace – wykracza poza granice niniejszej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.