IV SA/Wa 2477/19

Warszawa, 5 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, na skutek skargi R. W. (dalej również "skarżący"), było postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej również "organ) z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], wydane na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i ocenie prawnej. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] kwietnia 2019 r. wymierzył skarżącemu, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe E. w K., karę pieniężną w wysokości 13 532 (trzynaście tysięcy pięćset trzydzieści dwa) złotych, za zbieranie odpadów w postaci zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego o kodzie 20 01 36, metali żelaznych i nieżelaznych należących do różnych grup odpadów bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów na terenie działki nr [...] przy ulicy [...] w B. Powyższa decyzja została przesłana do skarżącego 30 kwietnia 2019 r. na adres wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Korespondencja zawierająca decyzję została zwrócona do nadawcy wobec niepodjęcia jej w terminie, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu przesyłki (6 maja 2019 r. i 14 maja 2019 r.). [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, 24 maja 2019 r. ponownie przesłał skarżącemu decyzję z [...] kwietnia 2019 r. Korespondencja ta została odebrana przez skarżącego 10 czerwca 2019 r. Skarżący w piśmie z 23 czerwca 2019 r., nadanym w urzędzie pocztowym 24 czerwca 2019 r. wniósł odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2019 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, kontrolowanym obecnie postanowieniem, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2019 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ wskazał, że skuteczne doręczenie ww. decyzji skarżącemu nastąpiło 20 maja 2019 r. na skutek tzw. doręczenia zastępczego, o który mowa w art. 44 k.p.a. W ocenie organu termin do wniesienia odwołania upływał 3 czerwca 2019 r. Tym samym organ stwierdził, że odwołanie wniesione przez skarżącego 24 czerwca 2019 r. było odwołaniem wniesionym po terminie. Zdaniem organu przesłanie decyzji z [...] kwietnia 2019 r. po wcześniejszym skutecznym doręczeniu zastępczym, było bezskuteczne. R. W. wywiódł skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2019 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a. art. 112 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy strona w zaufaniu do działania organu administracji publicznej, kierując się pouczeniem, złożyła odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, b. art. 134 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania, w sytuacji gdy strona złożyła odwołanie w terminie 14 dni liczonych od 10 czerwca 2019 r., tj. od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji, c. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez "wadliwą ocenę materiału zebranego w sprawie i automatyczne wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu bez oglądu na pozostałe okoliczności sprawy, w szczególności błędne działanie organu administracji publicznej". W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o: – uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, – zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie była zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2019 r. nie narusza prawa w stopniu skutkującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Istota sporu sprowadzała się do oceny w jakiej dacie doręczono skarżącemu decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2019 r. oraz, czy odwołanie od tej decyzji wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a. zgodnie z którym, organ stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odwołania stronie (art. 129 § 2 k.p.a.), a zasady doręczenia pism przez organy administracji, w tym również decyzji, regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Dla potrzeb rozpoznania niniejszej sprawy należało przypomnieć, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Zasadą jest, że pisma doręcza się osobom fizycznym bezpośrednio (art. 42 k.p.a.), a w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.). Natomiast, zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1) k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany powyżej, operator pocztowy, w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, o czym zawiadamia adresata. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni (licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia), umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym terminie, operator pocztowy pozostawia powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego przechowywania w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Upływ terminu określonego w art. 44 § 1 pkt. 1 k.p.a. skutkuje powstaniem fikcji prawnej doręczenia oraz wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Istotne jest przy tym to, aby na zwracanej korespondencji znalazły się informacje umożliwiające ustalenie, że spełnione zostały przesłanki z art. 44 k.p.a. Przewidziana w powołanym przepisie forma doręczenia pism ma charakter uzupełniający i określana jest jako doręczenie zastępcze, które odnosi taki sam skutek jak doręczenie właściwe (do rąk adresata). Przenosząc powyższe na kanwę rozpoznawanej sprawy sąd – w oparciu o akta administracyjne sprawy - ustalił, że korespondencja zawierająca decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2019 r., nadana 30 kwietnia 2019 r. w urzędzie pocztowym w N., została zwrócona do nadawcy 21 maja 2019 r. jako niepodjęta w terminie. Z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na ww. przesyłce wynikało, że z uwagi na nieobecność skarżącego 6 maja 2019 r. pod adresem wskazanym jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym pozostawiono w jego skrzynce pocztowej. Przesyłka była powtórnie awizowana 14 maja 2019 r. Zasadnie zatem Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że decyzja z [...] kwietnia 2019 r. została doręczona skarżącemu 20 maja 2019 r., mimo, że w tej dacie skarżący nie otrzymał tej decyzji i nie zapoznał się z jej treścią. W konsekwencji sąd za chybione uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a., albowiem organ prawidłowo ocenił skuteczność doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący dotychczas ani nie zakwestionował tego sposobu doręczenia, ani nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 k.p.a.). Zdaniem sądu, organ trafnie stwierdził, że termin do wniesienia odwołania upływał 3 czerwca 2019 r. i skarżący wnosząc odwołanie 24 czerwca 2019 r. - niezależenie od przyczyny – dokonał tej czynności z uchybieniem terminu. Tym samym organ prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a. Sąd nie podzielił przy tym stanowiska skarżącego, że doręczenie ww. decyzji nastąpiło 10 czerwca 2019 r., a mianowicie na skutek ponownego przesłania decyzji przez organ pierwszej instancji wraz z pouczeniem o dopuszczalności, sposobie i terminie wniesienia odwołania. W ocenie sądu powyższe działanie organu I instancji nie mogła skutkować otwarciem dla skarżącego, na nowo, terminu do wniesienia odwołania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2019 r. Co więcej, dostosowanie się przez skarżącego do pouczenia przesłanego w korespondencji z 24 maja 2019 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), nie mogło skutkować automatycznym przywróceniem terminu do wniesienia odwołania poprzez powołanie się na art. 112 k.p.a. Niewątpliwie art. 112 k.p.a. służy zabezpieczeniu strony postępowania przed błędami popełnionymi przez organ administracji oraz skutkami łamania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasady czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.). Jednakże w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo pouczył stronę co do dopuszczalności, sposobu i terminu wniesienia odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2019 r. i pouczenie te nie stało się niewłaściwe ze względu na ponowne przesłanie 24 maja 2019 r. ww. decyzji. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 oraz 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), sąd oddalił skargę. Wobec nieuwzględnienia skargi, sąd nie był zobligowany do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do treści art. 200 ww. ustawy.