IV SA/Wa 2478/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-30
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy związek małżeński zawarty przez cudzoziemkę z obywatelem polskim, pomimo posiadania wspólnego dziecka, może zostać uznany za zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, uzasadniając odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo posiadania wspólnego dziecka, liczne i zasadnicze rozbieżności w zeznaniach małżonków dotyczące kluczowych kwestii życia wspólnego, takich jak ciąża, poród, wspólne zamieszkiwanie i wiedza o sobie nawzajem, uzasadniają ustalenie organu, iż związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Brak współpracy i wspólnego życia małżeńskiego, pomimo formalnego trwania związku i posiadania potomstwa, nie wyłącza możliwości zastosowania przepisów dotyczących fikcyjnych małżeństw.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającej obywatelce T. N. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, pomimo pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim i posiadania wspólnego dziecka. Organy administracji ustaliły liczne rozbieżności w zeznaniach małżonków, brak wspólnego zamieszkiwania i porozumiewania się w języku polskim przez skarżącą, co doprowadziło do wniosku, że związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. WSA uchylił poprzednią decyzję, ale NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na prawidłowość ustaleń organów i wadliwość oceny WSA. WSA, związany wykładnią NSA, oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium R.P. oddala skargę
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę [...] T. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W dniu 31 lipca 2009 r. T. N., obywatelka [...], wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadniony pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim. W chwili złożenia wniosku skarżąca była w szóstym miesiącu ciąży.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2011 r. o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W świetle ustaleń organów, skarżąca od [...] lipca 2009 r. pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim M. T., zawartym dwa miesiące po wydaniu decyzji o wydaleniu skarżącej (decyzja z dnia [...] maja 2009 r.).
Organ odwoławczy wskazał, że małżonkowie posiadają z tego związku syna – D.T., urodzonego [...] listopada 2009 r. Małżonkowie nie porozumiewają się w języku zrozumiałym dla obojga oraz nigdy nie zamieszkiwali wspólnie pod żadnym z podanych adresów. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, iż w zeznaniach małżonków złożonych w dniach [...] grudnia 2009 r. oraz [...] kwietnia 2010 r. pojawiły się rozbieżności odnoszące się do okoliczności związanych z narodzinami dziecka czy życiem codziennym. Mąż skarżącej nie posiadał wielu informacji na temat żony, nie znał okoliczności jej zatrzymania przez służby graniczne, natomiast cudzoziemka nie znała relacji pomiędzy mężem i jego rodzicami, nie wiedziała o zajęciach zarobkowych męża. Matka męża skarżącej w dniu [...] października 2009 r. zeznała, że o ślubie syna dowiedziała się od organu administracji, nie znała miejsca zamieszkania syna i cudzoziemki oraz nie była w stanie nic powiedzieć na temat znajomości małżonków, oprócz tego, że syn poinformował ją o ciąży żony.
Z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników organu pierwszej instancji w dniu [...] lutego 2010 r. wynikało, że w mieszkaniu przy ul. [...] w W., deklarowanym miejscu zamieszkania małżonków, widywana jest wyłącznie cudzoziemka, natomiast obecność jej męża odnotowywana jest sporadycznie na terenie osiedla. Podczas oględzin kolejnego deklarowanego miejsca zamieszkania małżonków, przy ul. [...] w W., pracownicy organu zastali jedynie skarżącą, która z uwagi na barierę językową, nie była w stanie wskazać miejsca pobytu męża. Sąsiedzi skarżącej oświadczyli zaś, że w lokalu zajmowanym przez stronę widują kobietę i mężczyznę pochodzenia azjatyckiego. Ponadto, w świetle ustaleń organów, skarżąca nie zna języka polskiego na poziomie wystarczającym do codziennego porozumiewania się, pomimo tego, że przebywa w Polsce od 2003 r. i deklaruje, że od dwóch lat prowadzi wspólne życie z mężem, którego poznała w 2004 r. Podczas konfrontacji przeprowadzonej w dniu [...] marca 2011 r. skarżąca nie rozumiała pytań zadawanych przez męża.
W toku postępowania ustalono następnie, że skarżąca wraz z dzieckiem w dniu [...] kwietnia 2011 r. wyjechała z Polski. Ustalenia te potwierdziła pełnomocnik skarżącej, która w piśmie z dnia 26 sierpnia 2011 r. poinformowała Szefa Urzędu, że skarżąca przebywa w kraju pochodzenia, podczas gdy jej mąż mieszka ze swoją matką. Jako przyczynę wyjazdu strony pełnomocnik skarżącej wskazała potrzebę odwiedzenia rodziny oraz chęć wzięcia udziału w uroczystości ślubnej znajomych (pismo z dnia 12 kwietnia 2011 r.) oraz "zmęczenie ciągłym stanem niepewności o przyszłość rodziny". Wyjazd skarżącej z Polski uniemożliwił organom jej ponowne przesłuchanie. Podczas przesłuchania męża skarżącej w dniu [...] listopada 2011 r. świadek ten zeznał, że nie zna aktualnego adresu żony, aczkolwiek kontaktuje się z nią telefonicznie. Wyjaśnił, że nie stać go na odwiedziny żony, lecz "może" pojedzie do niej po świętach Bożego Narodzenia. Świadek oświadczył również, że porozumiewa się z żoną "w łamanym polskim" oraz przyznał, że nie mieszkał z żoną przed ślubem, zaś decyzję o ślubie przyśpieszyło aresztowanie małżonki. Mąż skarżącej wyjaśnił ponadto, że nie pamięta adresów lokali, które zajmował z żoną po ślubie oraz oświadczył, że żona wróci do Polski po uzyskaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Świadek nie wskazał, jakie ma plany życiowe po ewentualnym powrocie żony do Polski.
Na podstawie powyższych ustaleń organy przyjęły, że związek małżeński z obywatelem polskim skarżąca zawarła w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, co na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 6
ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 264 poz. 1573 z późn. zm.) uzasadniało wydanie decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn.akt IV SA/Wa 1993/12 uchylił zaskarżoną decyzję szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można w sposób jednoznaczny wyprowadzić wniosku, że zawarty przez skarżącą związek małżeński jest fikcyjny. Sąd nie podzielił w szczególności przekonania organu, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż małżonkowie nie zamieszkiwali wspólnie i nie wypełniali prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa. Za przedwczesne Sąd uznał ustalenie, że małżonków nie łączy więź psychiczna, fizyczna i gospodarcza. W ocenie Sądu, organ odwoławczy wybiórczo oparł się na okolicznościach ujawnionych w sprawie i nie dążył do wszechstronnego, obiektywnego ustalenia stanu faktycznego, gdyż uwzględnił wyłącznie te okoliczności, które przemawiały na niekorzyść strony. Znaczna część wyjaśnień składanych przez skarżącą i jej męża nie wyklucza się, a wręcz uzupełnia. Za uzasadnione Sąd uznał zarzuty skargi, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sposób lakoniczny uzasadnił zaskarżoną decyzję dokonując ogólnego stwierdzenia, iż małżonkowie nie porozumiewają się w języku zrozumiałym dla obojga, w zeznaniach pojawiło się wiele niezgodności, a także wynikła słaba, wzajemna wiedza. Organ drugiej instancji nie wskazał jednakże o jakie niezgodności chodzi, i z jakich dowodów według organu wynika słaba wzajemna wiedza - nie wskazał o jakie różnice w zeznaniach małżonków chodzi. Organ odwoławczy nie wskazał także, z jakich dowodów wynika, że małżonkowie razem nie mieszkali. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził brak odniesienia się do faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - do czego organ jest zobowiązany na mocy art. 107 § 3 kpa.
Nie bez znaczenia, w ocenie Sądu, dla niniejszej sprawy i oceny łączących więzi skarżącą i jej męża jest fakt posiadania wspólnego dziecka, małoletniego D. T., obywatela polskiego. Zdaniem Sądu, skoro małżeństwo skarżącej jest ważne i trwa, małżonkowie mają dziecko to organy nie mogą dążyć do wykazania, że zostało ono zawarte w celu obejścia przez cudzoziemkę przepisów ustawy o cudzoziemcach.
Zdaniem Sądu postępowanie organów obu instancji uderza w konstytucyjną zasadę ochrony rodziny wyrażoną w art. 18 Konstytucji RP. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, iż cudzoziemka wraz z dzieckiem przebywa w kraju pochodzenia, a ojciec od ponad roku nie widział dziecka i nie nawiązał z nim żadnej więzi. Skarżąca miała uzasadnione powody do opuszczenia Polski, gdyż utrzymanie 3-osobowej rodziny przez pracującego dorywczo męża było bardzo trudne, a nielegalny pobyt uniemożliwiał stronie podjęcie w Polsce zatrudnienia. Z powołanych względów Sąd za niezbędne uznał uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1993/12 wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 ppsa w związku z art. 11, art. 80 § 1, art. 107 § 3 kpa w związku z przyjęciem, że organy dopuściły się naruszenia ww. przepisów, podczas gdy taka ocena Sądu została dokonana z pominięciem niektórych fragmentów uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz na podstawie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
2) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 18 Konstytucji RP w związku z art. 55 ust. 1 i art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że skoro małżeństwo skarżącej trwa i jest ważne, a małżonkowie posiadają dziecko, to wyłączona zostaje możliwość zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 4 i art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 37 ust. 2 Konstytucji RP, względnie – gdyby sąd kasacyjny nie podzielił zarzutu błędnej wykładni powołanych przepisów naruszenia art. 18 Konstytucji w zw. z art. 55 ust. 1 i art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez ich błędne zastosowanie prowadzające do ograniczenia zakresu rozpoznawania przez organy sprawy, wbrew dyspozycji art. 57 ust. 1 pkt 4 i art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 37 ust. 2 Konstytucji RP,
3) art. 141 § 4 ppsa polegające na: a) braku wskazań co do dalszego postępowania, b) częściowej wewnętrznej sprzeczności orzeczenia wyrażającej się w postawieniu organom zarzutu naruszenia normy o charakterze materialnoprawnym - art. 18 Konstytucji RP - przy jednoczesnym niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa.
Z powołanych względów skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II OSK 719/13) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarga kasacyjna jest zasadna. Podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niezasadnie zarzucono Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców brak wskazania, jakie rozbieżności w zeznaniach małżonków uzasadniały przyjęcie przez organ, że związek małżeński został zawarty przez skarżącą w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszył reguły odnoszące się do prowadzenia postępowania oraz przyjmowania ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd podkreślił, że nie sposób odmówić słuszności argumentom strony skarżącej kasacyjnie, która podnosi, że cudzoziemcy zawierający związek w celu legalizacji pobytu podejmują działania mające na celu zatajenie rzeczywistych motywów zawarcia związku, np. poprzez uzgodnienie treści zeznań, co sprawia, że wiele złożonych przez nich oświadczeń pozostaje spójnych z zeznaniami ich polskich małżonków. Powyższy pogląd Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców opiera się na zasadach logiki i doświadczenia życiowego. Skoro kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne ukierunkowane jest na zweryfikowanie intencji, które stały za zawarciem przez cudzoziemca małżeństwa z obywatelem polskim, kluczowe znaczenie ma ocena zakresu i charakteru rozbieżności pojawiających się w zeznaniach małżonków odnoszących się do wspólnego życia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców trafnie podniósł, że stwierdzone rozbieżności odnoszące się do przedstawianych przez małżonków faktów dotyczących ich relacji odnoszą się do istotnych informacji z ich życia. Przesłuchanie małżonków jest efektywnym środkiem dowodowym umożliwiającym zweryfikowanie prawdziwości i spójności informacji udzielonych przez nich w toku postępowania, odnoszących się do współmałżonka oraz wspólnego życia. Sąd stwierdził, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie tylko brak spójności zeznań małżonków doprowadził organy do przyjęcia, iż zawarty przez nich związek małżeński służyć miał innym celom niż prowadzenie rzeczywistego życia małżeńskiego i rodzinnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrany materiał dowodowy wskazuje bowiem nie tylko na brak szczegółowej wiedzy małżonków o sobie (w zakresie wykonywanej pracy zarobkowej, stosunków rodzinnych), nieznajomość przez skarżącą języka polskiego, uniemożliwiającą w miarę swobodne porozumiewanie się z mężem, ale także na nieprowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Ustalenie organu, że małżonkowie nie mieszkają razem i nie prowadzą razem gospodarstwa domowego nie nastąpiło z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów, gdyż opiera się na materiale dowodowym pozyskanym w sprawie, na który składają się protokoły z oględzin miejsca deklarowanego wspólnego zamieszkania małżonków, a także sprawozdania z wywiadu środowiskowego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został nieprawidłowo oceniony, a dokonane na jego postawie przez organ ustalenia nie dawały podstawy do stwierdzenia, że związek małżeński został przez skarżącą zawarty w celu obejścia przepisów ustawy.
Ponadto w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wskazał, w jaki sposób ma być przeprowadzone dalej postępowanie administracyjne, w sytuacji, gdy skarżąca opuściła Polskę. Postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Polski nie w każdym przypadku wymaga obecności wnioskodawcy w Polsce, na co wskazuje treść art. 62 ustawy o cudzoziemcach. Zweryfikowanie poddawanych ocenie w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 55 ustawy relacji łączących małżonków jest jednak możliwe tylko przy współpracy wnioskującego o wydanie zezwolenia na pobyt cudzoziemca i jego małżonka, polegającej na ujawnieniu szczegółów odnoszących się do wspólnego życia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy dokonywaniu przez organy oceny powodów podjęcia przez cudzoziemca decyzji o wstąpieniu w związek małżeński z obywatelem polskim brak takiej współpracy powinien być zatem uwzględniany łącznie z innymi istotnymi okolicznościami w sprawie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że uwzględnienie skargi skutkuje związaniem organu oceną prawną wyrażoną w wyroku, zatem łączy się z obowiązkiem Sądu wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi organom zrozumienie intencji Sądu oraz z obowiązkiem udzielenia przejrzystych wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, a także w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. W przypadku uwzględnienia skargi uzasadnienie powinno wskazać zakres ponownego rozpoznania sprawy - w sposób, który wykluczy powtórzenie stwierdzonych wad postępowania. Wymóg wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie oznacza konieczność podania nie tylko jakie normy znajdują zastosowanie, ale i jaka jest ich interpretacja - z odniesieniem do rozpoznawanej sprawy.
Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w świetle art. 18 Konstytucji RP, małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, każdy, kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określać może jednak ustawa. Przepisy ustawy o cudzoziemcach upoważniają zaś organy administracji publicznej w sprawach pobytowych cudzoziemców do prowadzenia postępowania wyjaśniającego cel zawarcia przez cudzoziemca związku małżeństwa z obywatelem polskim (art. 55 ust. 1, art. 57 ust. 1 pkt 4, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy). Zawarcie związku małżeńskiego w celu obejścia przepisów ustawy nie jest objęte ochroną wynikającą z art. 18 Konstytucji RP, obejmującą faktyczne więzi o charakterze rodzinnym, a nie związki fikcyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268). W pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże sąd rozpoznający sprawy ponownie. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy: a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny (J. P. Tarno, dz. cyt. i powołane tam orzeczenie Sądu Najwyższego).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego. Ponadto wskazać należy na treść art. 55 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 powyższej ustawy, zgodnie z którym organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego ustala, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, małżonkowie nie zamieszkują wspólnie, małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą.
W świetle powyższych przepisów oraz przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego wskazać należy za organem, że zawarty przez wnioskodawczynię związek małżeński nie stanowi podstawy do udzielenia jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W przedmiotowej sprawie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, które zaaprobował organ odwoławczy, szczegółowo wskazano na rozbieżności w zeznaniach małżonków złożonych w dniu [...] grudnia 2010 r., w szczególności dotyczące okoliczności związanych z ciążą i porodem: 1) skarżąca oświadczyła, że o ciąży poinformowała męża telefonicznie, po zatrzymaniu; mąż zeznał, że o ciąży dowiedział się osobiście od żony, podczas odwiedzin w areszcie, 2) skarżąca wyjaśniła, że sama chodzi na wizyty lekarskie, podczas gdy jej mąż podał, że chodził do lekarza razem z żoną, 3) skarżąca wskazała, że mąż nie był obecny przy porodzie, ale zawiózł ją do szpitala, podczas gdy jej małżonek zeznał, że w tym czasie był nieobecny w W., 4) skarżąca podała, że podczas zdjęcia szwów nie towarzyszył jej mąż; mąż skarżącej oświadczył zaś: "byłem razem z żoną na zdjęciu szwów w szpitalu". Ponadto małżonek skarżącej kategorycznie twierdził, że przed ślubem nigdy nie nocował u przyszłej żony, co stało w sprzeczności z zeznaniami żony, która twierdziła, że mąż przed ślubem u niej nocował. Skarżąca wskazała, że zawiadomiła męża o swoim zatrzymaniu, podczas gdy mąż oświadczył, iż nie pamięta, od kogo dowiedział się o zatrzymaniu żony, nie była to jednak żona. Skarżąca oświadczyła, że nie pyta męża,
dokąd wychodzi z domu, gdyż "nie chce go denerwować"; mąż stwierdził, że żona "dopytuje się o jego wyjścia". Skarżąca wskazała ponadto, że przyczyną wyprowadzki z lokalu przy ul. [...] była kończąca się umowa najmu, jej mąż zeznał, że jedynym powodem przeprowadzki były koszty wynajmu mieszkania. Rozbieżności stwierdzono także w zeznaniach złożonych przez małżonków w dniu [...] kwietnia 2010 r. W trakcie przeprowadzonego wówczas przesłuchania skarżąca zeznała, że święta wielkanocne spędziła z mężem, zaś mąż nigdzie nie wychodził, mąż skarżącej podał zaś że święta spędził z żoną, zaś wieczorem odwiedził matkę. Ustalenia te w pełni zaaprobował organ odwoławczy, na co wskazuje treść uzasadnienia jego decyzji.
Ponadto podkreślić należy, że skarżąca nie zna relacji między mężem a jego rodziną oraz nie posiada wiedzy na temat pracy zarobkowej męża.
Za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy powtórzyć, iż mając na uwadze, że "zawarcie związku małżeńskiego przez skarżącą zbiegło się w czasie z oczekiwaniem na dziecko oraz jego narodzinami, uprawnione było przyjęcie, że przy prawidłowo funkcjonującej relacji małżeńskiej i rodzinnej okoliczności związane z ciążą i porodem nie powinny stanowić przedmiotu tak licznych i zasadniczych, jak w rozpoznawanej sprawie, rozbieżności w zeznaniach małżonków. Należy przy tym zauważyć, że rozbieżności te, w zakresie jakim dotyczyły okoliczności powiadomienia męża strony o ciąży, jego obecności przy żonie w dniu porodu czy podczas późniejszych zabiegów nie wynikają z przyczyn, które mogą być uznane za usprawiedliwiające ich powstanie (np. z niejasno postawionego pytania bądź jego niezrozumienia, ograniczonej wiedzy osób przesłuchiwanych o danej sytuacji, w związku z dokonaniem oceny sytuacji, która przez różne osoby może być odmiennie postrzegana)".
Zdaniem Sądu z decyzji organów bezsprzecznie wynika na podstawie jakich dowodów i czynności organ uznał, że małżonkowie nie mieszkali wspólnie pod żadnym wskazanym adresem. W zaskarżonej decyzji (s. 3-4) wskazano, że chodzi o czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] lutego 2010 r. w lokalu przy ul. [...] oraz czynności przeprowadzone po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania - oględziny w lokalu przy ul. [...] w W. oraz wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu [...] września 2011 r. Organ odwoławczy wskazał następnie, że męża skarżącej nigdy nie zastano pod wskazanymi adresami, nie widywali go również sąsiedzi, zaś jego obecność odnotowano jedynie na terenie osiedla przy ul. [...]. Oświadczenie męża skarżącej złożone podczas przesłuchania w dniu [...] listopada 2011 r., z którego wynika, że nie pamięta on adresów, pod jakimi mieszkał z żoną, również wskazuje na to, że wątpliwości organu odnoszące się do wspólnego zamieszkiwania skarżących pod podanymi przez nich adresami są uzasadnione.
Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny "sam fakt urodzenia dziecka w trakcie małżeństwa nie może stanowić wyłącznej podstawy do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony". Ponadto urodzenie się dziecka w czasie trwania małżeństwa nie świadczy, że w związku z tym faktem strony łączy i łączyła w dniu zawarcia małżeństwa więź psychiczna, fizyczna i gospodarcza.
W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło