IV SA/Wa 2478/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-16

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym ponosi odpowiedzialność administracyjną za przywiezienie do granicy cudzoziemca, który posiadał wizę, której termin ważności rozpoczynał się dopiero w dniu przekraczania granicy?
Ratio decidendi
Przewoźnik ponosi odpowiedzialność administracyjną za przywiezienie do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nawet jeśli cudzoziemiec posiadał wizę, której termin ważności rozpoczynał się w dniu przekraczania granicy. Obowiązek należytej staranności przy sprawdzaniu dokumentów spoczywa na przewoźniku, a jego niedopełnienie skutkuje nałożeniem kary administracyjnej.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę przewoźnika O. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej w wysokości 3.000 EUR. Kara została nałożona za przywiezienie do granicy cudzoziemca, który nie posiadał ważnej wizy uprawniającej do wjazdu i pobytu na terytorium RP, gdyż jego wiza rozpoczynała ważność dopiero w dniu przekraczania granicy. Przewoźnik zarzucał naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak należytej staranności ze strony kierowcy oraz naruszenie czynnego udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi O. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w sprawie nałożenia na przewoźnika O., kary administracyjnej za przywiezienia do granicy cudzoziemca nieposiadającego zezwolenia na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] marca 2016 r. w trakcie kontroli granicznej autobusu marki [...] o nr rej. [...] relacji [...] ([...]) – [...] (PL) należącego do przewoźnika O., wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym ustalono, że podróżujący tym autokarem jako pasażer obywatel [...], Y.Y. legitymujący się paszportem wydanym przez władze [...] w dniu [...] lipca 2011 r., ważnym do dnia [...] lipca 2021 r. nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. Znajdująca się w paszporcie cudzoziemca wiza rozpoczynała termin ważności dopiero w dniu [...] marca 2016 r. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. odmówił cudzoziemcowi wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.  Wobec faktu przywiezienia przez przewoźnika do granicy cudzoziemca nieposiadającego zezwolenia na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nałożył na karę w wysokości 3.000 EUR, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wyniosło 13.158,00 zł. Organ II. instancji podał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz. Urz. L77 z dnia 23 marca 2016 r., s. 1), w przypadku planowanego pobytu na terytorium państw członkowskich nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu, warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące: posiadają oni ważną wizę, jeżeli jest wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 539/2001. Artykuł 14 ust. 1 kodeksu granicznego Schengen stanowi, że obywatelowi państwa trzeciego, który nie spełnia wszystkich warunków wjazdu ustanowionych w art. 6 ust. 1 i który nie należy do żadnej z kategorii osób, o których mowa w art. 6 ust. 5, odmawia się wjazdu na terytorium państw członkowskich. Y. Y. nie przynależał do kategorii osób określonych w art. 6 ust. 5 kodeksu granicznego Schengen. Przesłanki odpowiedzialności przewoźnika zostały określone w Dziale 11 ustawy o cudzoziemcach. W szczególności, stosownie do art. 459 ustawy o cudzoziemcach, przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską zamierza przywieźć cudzoziemca do granicy, podejmuje wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić, żeby cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1. dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Biorąc argumentację przyjętą przez pełnomocnika strony w odwołaniu, organ II. instancji podkreślił, że z materiału zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że obywatel [...], Y. Y. w dniu [...] marca 2016 r. był pasażerem autokaru relacji [...] ([...]) – [...] (PL) należącego do przewoźnika O., wykonującego w tym dniu regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym. W trakcie odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w K. stwierdzili, że cudzoziemiec nie posiada w swoim paszporcie wizy, która uprawniałaby go do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] marca 2016 r., ani innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP w tym dniu. Y. Y. do protokołu przesłuchania zeznał, że do Polski udaje się w celu podjęcia pracy w K.. Bilet zakupił w punkcie zakupu biletów w m. I. i tam też wsiadł do autobusu. Zapytany, czy po wejściu do autobusu miał sprawdzany bilet oraz wizę zamieszczoną w paszporcie, oświadczył: "tak miałem sprawdzany bilet oraz wizę zamieszczoną w moim paszporcie. Powyższych sprawdzeń dokonywał kierowca autobusu, który podróżował tym autokarem. Byłem przekonany, że moja wiza jest ważna. Dopiero po odprawie granicznej dowiedziałem się, że ważność mojej wizy rozpoczyna się dopiero od [...].03.2016 r. " Z zeznań kierowcy autobusu wynika, że był przekonany, że Y. Y. posiada wizę. Organ odwoławczy podkreślił, że czynności kontrolne jakie winien przeprowadzić przewoźnik, aby nie być obciążonym karą o której mowa w art. 462 ustawy, ograniczają się jedynie do rzetelnego sprawdzenia, czy cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. To na przewoźniku spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działania osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to on obciążony jest skutkami dokonanego przez siebie doboru pracowników. Tak też, w interesie przewoźnika winno być organizowanie pracy personelu obsługującego kurs w taki sposób, aby osoby świadczące usługi na rzecz przewoźnika wykonywały swoje obowiązki rzetelnie. W ocenie Komendanta Głównego Straży Granicznej twierdzenia odwołania, iż przewoźnik wykonał wszelkie czynności jakie leżały w zakresie jego obowiązków, gdyż dokonał sprawdzenia odpowiednich dokumentów podczas rozpoczęcia podróży na terytorium RP nie zasługuje na uwzględnienie. Profesjonalny przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego, i zatrudnieni przez przewoźnika pracownicy, obowiązani są dokonywać badania dokumentów cudzoziemca, przed zawarciem z cudzoziemcem umowy przewozu. W granicach tego obowiązku mieści się dokonanie oględzin dokumentów dla stwierdzenia w szczególności, czy w ogóle uprawniają one do wjazdu i pobytu, czy dokument w dacie wjazdu na terytorium RP jest już ważny bądź nadal jest ważny. Sprawdzenie jedynie, czy pasażer posiada fizycznie dokumenty, które będzie mógł okazać w trakcie kontroli, nie stanowi realizacji obowiązku kontrolnego wynikającego z art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślenia wymaga, że brak uzyskania wiedzy przez kierowcę co do daty początkowego terminu ważności okazanej mu wizy był spowodowany tym, że tego dokumentu nie obejrzał dokładnie. W ocenie organu w sprawie nie miał zastosowania przypadek określony w art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zwalniający z odpowiedzialności finansowej. W ocenie organu odwoławczego postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I. instancji było prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 79 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a co za tym idzie niepowiadomienie strony postępowania o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchań świadków, Organ podał, że D. M. został przesłuchany w charakterze świadka w odrębnym postępowaniu administracyjnym, dotyczącym odmowy wjazdu na terytorium RP Y. Y.. Przewoźnik nie był stroną w tymże postępowaniu i wobec takiego stanu rzeczy, organ nie miał obowiązku informowania przewoźnika o prowadzonych w przedmiotowej sprawie czynnościach procesowych. Nie ma przy tym żadnych przeciwskazań do tego, aby uznać te zeznania za dowód w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika. Zeznania te, wbrew twierdzeniom strony, pozostają w zgodzie z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w dniu kontroli. Zdaniem Organu odwoławczego decyzję organu I. instancji należy ocenić jako trafną i odpowiadającą prawu. Decyzja ta została wydana w oparciu o niewadliwie ustalenia faktyczne, które to ustalenia organ odwoławczy w całości podzielił. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P., reprezentowany przez adwokata, zarzucając jej: 1. naruszenie art. 462 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (Dz. U z 2013 roku, poz 1650, poprzez jego zastosowanie i nałożenie na Przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 3000 euro, podczas gdy, prawidłowa interpretacja całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności protokołów przesłuchań świadków, jednoznacznie wskazuje, że w niniejszym postępowaniu zaszła negatywna przesłanka do nałożenia kary pieniężnej wskazana w art. 462 ust 3 pkt 2 cyt. ustawy; 2. naruszenie art. 462 ust 3 pkt 2 cyt. ustawy, poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że Przewoźnik nie dołożył należytej staranności podczas sprawdzania czy cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, podczas gdy, z materiału dowodowego, a w szczególności z protokołów przesłuchań świadków, jednoznacznie wynika, że kierowca świadczący przewóz osób w imieniu Przewoźnika, dołożył należytej staranności w celu ustalenia czy pasażerowie posiadają ważne dokumenty uprawniające ich do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej; 3. naruszenie art. 79 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niepowiadomienie strony postępowania o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchań świadków Y. Y. oraz I. M., przynajmniej na siedem dni przed terminem dokonania czynności przesłuchania, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 79 § 2 k.p.a., to jest uniemożliwienia Stronie uczestniczenia w czynnościach przesłuchania oraz zadawania pytań świadkom, podczas gdy przepisy te jednoznacznie wskazują na obowiązek organu przeprowadzającego postępowanie do zawiadamiania strony o czynnościach przesłuchania i do umożliwienia stronie uczestniczenia w czynnościach przesłuchania i zadawanie pytań świadkom; 4. naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zgromadzenie w sposób nie wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie oraz błędną ocenę na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona, w szczególności poprzez przyjęcie, że kierowca dokonujący przewozu osób w imieniu Przewoźnika nie podjął działań mających na celu ustalenie czy pasażer Y. Y. posiada dokument uprawniający do wjazdu na teren Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy zarówno zeznania złożone przez kierowcę jak również pasażera jednoznacznie wskazują, że kierowca wykonujący przewóz osób w imieniu Przewoźnika, dokonał sprawdzenia odpowiednich dokumentów podczas rozpoczęcia podróży na terytorium Ukrainy; 5. naruszenie art. 68 § 1 k.p.a., poprzez nierzetelne sporządzenie protokołów przesłuchań świadków, będących podstawą rozpoznawania sprawy i nieoznaczenie w nich do jakiego postępowania były przeprowadzone, podczas gdy, przepis art. 68 § 1 k.p.a. wskazuje, że protokół musi być sporządzony tak aby z niego wynikało kto, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi złożyły obecne osoby; 6. naruszenie art. 7, 8 oraz 77 k.p.a., mających wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, - polegającą na nieuwzględnieniu słusznego interesu strony postępowania administracyjnego, - polegającą na błędnym i niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego w sprawie, co w konsekwencji skutkowało dokonaniem jego oceny w sposób nieobiektywny, - poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że kierowca - który w przypadku realizowania przewozu na rzecz Przewoźnika reprezentuje go - dokonał wszelkich możliwych działań które zmierzały do realizacji obowiązku sprawdzenia dokumentów posiadanych przez Pasażera. Nie można wymagać od kierowcy realizującego usługę przewozu aby potrafił rozpoznać podrobiony lub sfałszowany dokument. Kierowca któremu został okazany dokument uprawniający do wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej nie może zakwestionować jego ważności. Ponadto, jak wynika z protokołu przesłuchania kierowcy, podczas przesłuchania nie został mu okazany dokument Y. Y. uprawniający do wjazdu na teren Rzeczypospolitej. Nie ma zatem żadnej pewności co do tego, że był to dokładnie ten sam dokument który został mu okazany przez pasażera podczas kontroli dokumentów którą przeprowadził kierowca na początku swojego kursu. Kierowca wyraźnie wskazał, że ze sprawdzonych przez niego dokumentów na początkowym przystanku, z którego rozpoczynał podróż Y. Y., wynikało, iż posiada on wszystkie niezbędne dokumenty uprawniające go do wjazdu na teren Rzeczypospolitej. Wyraźnie zatem widać, że przewoźnik - działając przez swojego kierowcę - dołożył należytą staranność i podjął wszelkie przewidziane kroki aby wykonać nałożone na niego przez ustawodawcę obowiązki. Skarżący podniósł, że podczas postępowania, Organ I. instancji, naruszył przepisy dotyczące zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Art. 79 k.p.a. wskazuje, że strona powinna być zawiadomiona o czynnościach przesłuchania świadków przynajmniej 7 dni wcześniej a ponadto ma prawo do uczestniczenia w przesłuchaniach świadków i zadawania im pytań. Organ I. instancji, nie zawiadamiał Przewoźnika o czynnościach przesłuchań i uniemożliwił tym samym, obronę swoich praw przez stronę postępowania. Odmówienie przewoźnikowi uczestniczenia w ten sposób w czynnościach, miało niewątpliwie wpływ na przebieg i wynik postępowania. Dodatkowo, Organ II. instancji stwierdził, że dołączone do niniejszej sprawy protokoły przesłuchań świadków pochodzą z innego postępowania i w związku z tym, Organ I. instancji nie miał obowiązku zawiadamiania Strony o ich przeprowadzeniu. Zdaniem Skarżącego Organ I. instancji nie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że materiał dowodowy na którym się opierał, został zgromadzony w zupełnie innym postępowaniu. Same protokoły dołączone do materiału dowodowego nie mają żadnych oznaczeń do jakiego postępowania zostały sporządzone. Nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowe protokoły przesłuchań nie spełniają wymagań wskazanych w art. 68 k.p.a., ponieważ nie zostały prawidłowo oznaczone i nie zostało wskazane co i w jaki sposób zostało w ich wyniku ustalone. Protokół który nie spełnia wymagań formalnych, nie może być podstawą ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy. Zdaniem Skarżącego prowadzenie postępowania zarówno przez Organ I. jak i II. instancji, niewątpliwie naruszało zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I. instancji odpowiadają prawu. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 462 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.) na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, (...) jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Zasada ta dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego (art. 262 ust. 3 ustawy). Przepisów tych nie stosuje się jedynie jeżeli przewoźnik: 1) przywiózł do granicy cudzoziemca, który podczas kontroli granicznej złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej; 2) mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium (...). Wskazać przy tym należy, że sformułowanie zawarte w art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wskazuje, że organ administracji w drodze uznania może jedynie miarkować wysokość samej kary, ale nie jej zastosowanie. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że w dniu [...] marca 2016 r. w trakcie kontroli granicznej autobusu relacji [...] – [...], należącego do przewoźnika P., ustalono, że podróżujący tym autokarem pasażer obywatel [...], Y. Y. nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. Znajdująca się w paszporcie cudzoziemca wiza rozpoczynała termin ważności dopiero w dniu [...] marca 2016 r. Okoliczność ta jest bezsporna. W sprawie zachodziła więc przesłanka do wszczęcia postępowania w sprawie na podstawie art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W toku takiego postępowania organ bada również, czy nie zachodzi przesłanka, określona w art. 462 ust. 2 cyt. ustawy uwalniająca przewoźnika z odpowiedzialności za przewiezienie osoby nieposiadającego ważnego dokumentu podróży. P., jak wynika z akt sprawy (wypis nr [...] z zezwolenia nr–[...]) jest podmiotem wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, wobec tego podlega reżimowi odpowiedzialności z art. 462 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. W toku przesłuchania w Placówce Straży Granicznej w K. w dniu [...] marca 2016 r. Y. Y. zeznał, że jechał do Polski w celu podjęcia pracy. Bilet zakupił w punkcie zakupu biletów. Wsiadł do autobusu w miejscowości I.. Po wejściu do autobusu miał sprawdzony bilet oraz wizę zamieszczoną w paszporcie. Sprawdzenia dokonał kierowca autobusu. Wskazał, że był przekonany, że jego wiza jest ważna. Dopiero po odprawie granicznej dowiedział się, że ważność wizy rozpoczyna się [...] marca 2016 r. Przesłuchany w dniu [...] marca 2016 r. kierowca autobusu zeznał, że sprawdził wszystkim pasażerom ważność paszportów, wiz i dokumentów na podstawie których mogli wjechać do Polski. Zeznał również, że był przekonany, że Y. Y. posiada wizę. W ocenie Sądu pracownik przewoźnika nie dokonał należytego sprawdzenia dokumentów Y. Y.. Z ustalonego stanu fatycznego nie sposób wywieść, że cudzoziemiec przedłożył kierowcy inny dokument niż okazany podczas kontroli granicznej. Zeznanie Y. Y. wskazuje, że sam cudzoziemiec nie sprawdził dokładnie terminu rozpoczęcia ważności swojej wizy. Zeznanie kierowcy autobusu opiera się zaś na jego subiektywnym odczuciu "był przekonany" o ważności wizy. Z akt sprawy nie wynika także, by funkcjonariusze Straży Granicznej ujawnili przy Cudzoziemcu inny dokument podróży, który nosił cechy podrobienia lub przerobienia. Dlatego ustalenia organów orzekających w niniejszej sprawie są prawidłowe. W ocenie Sądu za prawidłowe również należy uznać stanowisko organów dotyczące braku wystąpienia przesłanek z 462 ust. 2 cyt. ustawy zwalniających przewoźnika z nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2130/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że profesjonalny przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego, i zatrudnieni przez przewoźnika pracownicy, obowiązani są dokonywać badania dokumentów cudzoziemca, przed zawarciem z cudzoziemcem umowy przewozu, dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium RP, posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawiający do wjazdu i pobytu na terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli dokumenty takie są wymagane. W granicach tego obowiązku mieści się dokonanie oględzin każdego z tych dokumentów dla stwierdzenia w szczególności, że dokument w dacie wjazdu na terytorium RP jest już ważny bądź nadal jest ważny; że nie ma widocznych śladów przerobienia lub podrobienia. Przewoźnik i zatrudniony przezeń pracownik (np. kierowca autobusu rejsowego) obowiązani są wykonać ten obowiązek ze szczególną starannością, znamionującą profesjonalistę. Instrumentem prawnym przysługującym przewoźnikowi jest odmowa zawarcia z cudzoziemcem umowy przewozu do granicy i uniemożliwienie cudzoziemcowi wejścia na pokład autobusu. Pogląd ten w realiach niniejszej sprawy Sąd podziela. W ocenie Sądu przy dołożeniu należytej staranności pracownik Skarżącego (kierowca), który jak zadeklarował wiedział o obowiązku sprawdzenia ważności dokumentów, powinien bez trudności ustalić, że wiza przedstawiona przez cudzoziemca jest w dniu podróży nieważna. Brak takiego ustalenia obciąża przewoźnika. Cudzoziemiec nie złożył również wniosku o jakim mowa w art. 462 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Nie może zostać uwzględniony zarzut dotyczący naruszenia art. 79 § 1 Kpa polegający na niepowiadomieniu strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchań świadków. Przesłuchanie kierowcy autobusu w niniejszej sprawie jak również cudzoziemca nastąpiło w dniu [...] marca 2016 r. a więc w dniu ujawnienia próby przekroczenia granicy przez Cudzoziemca na podstawie dokumentu, którego termin ważności jeszcze nie rozpoczął biegu. Należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 462 ust. 5 cyt. ustawy karę administracyjną, o której mowa w ust. 1, nakłada na przewoźnika, w drodze decyzji, komendant placówki Straży Granicznej, w której odmówiono cudzoziemcowi wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten wskazuje na właściwość organu i karę administracyjną nakładaną na przewoźnika wiąże z decyzją odmawiającą cudzoziemcowi wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy postępowanie prowadzone przez organy Straży Granicznej przed wydaniem cudzoziemcowi decyzji o odmowie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ogranicza się do przesłuchania cudzoziemca. Wobec tego ustawodawca przewidział uproszczoną formę postępowania w tego typu sprawach. Ponadto z uwagi na to, że zarówno Cudzoziemiec, jak i kierowca nie znajdują się pod jurysdykcją władz polskich trudno byłoby oczekiwać, że stawią się w miejscu i czasie wyznaczonym przez organ na przesłuchanie. Ponadto skoro postępowanie prowadzone jest przed polskimi organami zarówno Cudzoziemiec, jak i ewentualny świadek musieliby przekroczyć granicę RP. Mogło to by być z przyczyn od nich niezależnych niemożliwe. Dlatego w ocenie Sądu przesłuchanie na granicy państwowej świadków w niniejszej sprawie, bez zachowania 7 dniowego terminu o jakim mowa art. 79 § 1 K.p.a., nie można uznać za mające istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zeznania świadków w niniejszej sprawie nie były kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd w niniejszym postępowaniu nie dostrzegł również naruszenia przez organy orzekające w sprawie innych przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji organów obu instancji wskazuje na podstawie jakich przesłanek uznano, że w sprawie zachodzi konieczność nałożenia na przewoźnika sankcji określonej w art. 462 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. W sprawie ponad wszelką wątpliwość ustalono, że przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organy prawidłowo również ustaliły, że brak było przesłanek do uznania, że odpowiedzialność ta została wyłączona w związku ze ziszczeniem się okoliczności o jakich mowa w art. 46 ust. 3 cyt. ustawy. Nakładanie na przewoźnika kar administracyjnych za przywiezienie do granicy cudzoziemca, który dysponował wizą, której termin ważności w dacie przekraczania granicy RP jeszcze nie nadszedł, znajduje aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego (por. wyrok z dnia 2 października 2014 r., sygn. II OSK 740/13). Zaskarżona decyzja nie jest decyzją uznaniową, zatem brak w niej miejsca na uwzględnienie słusznego interesu strony. Również znajdujące się w aktach sprawy protokoły przesłuchań nie budzą zastrzeżeń Sądu. Wskazano w nim osobę przesłuchującą, przesłuchiwaną oraz sporządzającego protokół – wraz podaniem stopnia służbowego. Wysokość nałożonej kary mieści się w granicach wskazanych przez ustawodawcę. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2016. poz. 718) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło