IV SA/Wa 2479/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-11

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Agnieszka Wójcik, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku księgi stanu cywilnego, odtworzenie aktu urodzenia jest możliwe na podstawie dokumentów zagranicznych, nawet jeśli zawierają one rozbieżności w danych osobowych?
Ratio decidendi
Odtworzenie aktu urodzenia jest możliwe tylko wtedy, gdy zgromadzone dokumenty w sposób absolutnie pewny potwierdzają fakt sporządzenia aktu i jego treść. W przypadku występowania rozbieżności w danych osobowych, które uniemożliwiają jednoznaczne ustalenie treści aktu, organ administracji publicznej nie może odtworzyć aktu urodzenia, a sprawa powinna zostać skierowana do sądu powszechnego.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się odtworzenia aktu urodzenia swojego ojca, powołując się na brak księgi urodzeń z okresu objętego wnioskiem oraz przedstawiając dokumenty zagraniczne. Organy administracji odmówiły odtworzenia aktu, wskazując na niewystarczający materiał dowodowy i rozbieżności w danych osobowych zawartych w przedstawionych dokumentach. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe przeprowadzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odtworzenia treści aktu urodzenia oddala skargę Decyzją z [...] lipca 2017 r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) w związku 2 ust. 6 oraz z art. 133 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064 zwanej dalej ustawą), po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] czerwca 2017r., nr [...] orzekającej o odmowie odtworzenia aktu urodzenia [...], urodzonego [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], syna [...], zd. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 30 grudnia 2016 r. [...], reprezentowany przez radcę prawnego, zwrócił się, na podstawie art. 133 ustawy do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] o odtworzenie treści aktu urodzenia swojego ojca [...], urodzonego [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], syna [...], zd. [...] i [...]. Do wniosku zostały załączone: kopia izraelskiego wyciągu z ewidencji ludności [...] wraz z tłumaczeniem, kopia izraelskiego aktu zgonu [...] wraz z tłumaczeniem, pismo z Międzynarodowego Biura Poszukiwań z dnia 29 stycznia 2014 r., w której zawarta jest informacja dotycząca dat i miejsc pobytu w okresie powojennym [...], pismo z Międzynarodowego Biura Poszukiwań z dnia 29 stycznia 2014 r., w której zawarta jest informacja dotycząca dat i miejsc pobytu w okresie powojennym [...], kopia orzeczenia Sądu Rejonowego w [...] – [...] o nabyciu spadku po [...] wraz z tłumaczeniem, kopia zaświadczenia z Narodowego Archiwum Historycznego [...] w [...] o braku ksiąg metrykalnych z miejscowości [...] wraz z tłumaczeniem, zaświadczenie z Urzędu Stanu Cywilnego [...] informujące o nieposiadaniu księgi urodzeń za lata 1926-1945 dla wyznania mojżeszowego z miejscowości [...], dawny powiat [...] ([...]), dawne województwo [...] (część wschodnia wcielona w 1945 r. do ZSRR), obecnie [...]. 1 Pismem z dnia 3 lutego 2017 r. organ I instancji wezwał pełnomocnika wnioskodawcy, do wykazania faktu sporządzenia aktu urodzenia [...] oraz przedstawienia dokumentów pozwalających na jednoznaczne ustalenie jego danych, albowiem dołączone do wniosku dokumenty nie są wystarczające. Na potwierdzenie danych potrzebnych do odtworzenia aktu urodzenia [...], radca prawny, przesłał następujące dokumenty: kopię izraelskiego zapisu narodzin na imię i nazwisko [...] wraz z tłumaczeniem, kopię izraelskiego odpisu aktu małżeństwa [...] i [...] wraz z tłumaczeniem, kopię zaświadczenia z Narodowego Archiwum Historycznego [...] w [...] o braku ksiąg metrykalnych z miejscowości [...] wraz z tłumaczeniem, kopię oświadczenia [...] złożonego przed adwokatem w Izraelu wraz z tłumaczeniem, kopię poświadczenia posiadania obywatelstwa izraelskiego przez [...] wraz z tłumaczeniem, kopię izraelskiego wyciągu ze spisu ludności [...] wraz z tłumaczeniem, kopię izraelskiego wyciągu ze spisu ludności [...] wraz z tłumaczeniem, kopię dowodu osobistego dla obcokrajowców i osób bez obywatelstwa na imię i nazwisko [...], kopię karty imigranta na imię i nazwisko [...], kopie pism potwierdzających zamieszkiwanie rodziny [...] w miejscowości [...] oraz kopię izraelskiego stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym [...]. Mając powyższe na uwadze, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] w dniu [...] czerwca 2017 r. wydał decyzję nr [...] orzekającą o odmowie odtworzenia aktu urodzenia [...], urodzonego [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], syna [...], zd. [...] i [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że złożone przez pełnomocnika [...] dokumenty są niewystarczające do stwierdzenia faktu sporządzenia aktu urodzenia oraz jednoznacznego ustalenia niezbędnych w akcie urodzenia danych, a tym samym w sprawie nie zachodzi przesłanka pozwalająca na odtworzenie tego aktu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik [...]. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, w wyniku wniesionego w terminie odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że instytucję odtworzenia aktu stanu 2 cywilnego reguluje art. 133 ustawy. Wynika z niego, że odtworzenie aktu stanu cywilnego jest możliwe po spełnieniu następujących warunków: 1) zostało wydane zaświadczenie o nieposiadaniu przez dany urząd stanu cywilnego określonej księgi stanu cywilnego prowadzonej przed dniem 1 marca 2015 r.; 2) akt stanu cywilnego, podlegający odtworzeniu został sporządzony; 3) zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dokumenty pozwalają na określenie danych niezbędnych do odtworzenia aktu stanu cywilnego. W postępowaniu administracyjnym nie można odtworzyć treści aktu stanu cywilnego, jeśli niemożliwe jest ustalenie faktu sporządzenia aktu oraz urzędu, który akt sporządził. Nie jest również możliwe odtworzenie aktu stanu cywilnego, który nie został sporządzony. Kierownik urzędu stanu cywilnego może odtworzyć akt urodzenia w oparciu o dokumenty, które potwierdzają w sposób absolutnie pewny dane, które były wpisane w sporządzonym akcie urodzenia (imię i nazwisko osoby, data i miejsce urodzenia, pochodzenie od określonych rodziców). Zgodnie bowiem z art. 133 ust. 9 ustawy, kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania odtworzenia treści aktu stanu cywilnego, jeżeli na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 5, nie można ustalić, czy zdarzenie faktycznie nastąpiło, lub jeżeli przedłożony dokument wywołuje wątpliwości co do jego autentyczności. Z akt administracyjnych wynika, że fakt sporządzenia aktu urodzenia [...], urodzonego [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], syna [...], zd. [...] i [...] nie został udowodniony. Z ustaleń Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] wynika, że ww. urząd w swoich zasobach nie posiada księgi urodzeń za lata 1926-1945 dla wyznania mojżeszowego z miejscowości [...], dawny powiat [...], dawne województwo [...] (część wschodnia wcielona w 1945 r. do ZSRR), obecnie [...]. W aktach sprawy znajduje się także kopia zaświadczenia z Narodowego Archiwum Historycznego [...] w [...] informująca o braku ksiąg metrykalnych z miejscowości [...]. Natomiast z przestawionych przez pełnomocnika dokumentów wynika jedynie, że [...] urodził się [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], co nie potwierdza jednak faktu, że jego akt urodzenia został sporządzony i że posiadał określoną treść. Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu I instancji, że zgromadzony 3 materiał dowodowy nie potwierdził wystarczająco danych koniecznych do odtworzenia treści aktu urodzenia. W treści przedłożonych przez stronę dokumentów występują rozbieżności w stopniu niepozwalającym na jednoznaczne wskazanie danych [...], które są konieczne do prawidłowego ustalenia treści jego aktu urodzenia, np. w kopii dowodu osobistego dla obcokrajowców i osób bez obywatelstwa widnieje imię i nazwisko [...], podobnie jak w Karcie Imigranta, natomiast w wyciągu ze spisu ludności oraz w poświadczeniu posiadania obywatelstwa izraelskiego wpisane jest imię i nazwisko [...]. Ponadto w przedłożonych dokumentach figurują różne zapisy danych rodziców [...]: ojciec: [...], matka: [...]. Jakkolwiek w złożonych dokumentach widnieje ta sama data urodzenia oraz miejsce urodzenia [...], tj. [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], to okoliczność ta wobec wskazanych braków i niejasności sprawia, że organy administracji publicznej nie mogą odtworzyć w postępowaniu administracyjnym aktu urodzenia [...]. Nie jest rzeczą organu administracji publicznej domniemywanie istnienia zdarzenia z zakresu rejestracji stanu cywilnego, a jedynie jego stwierdzanie poprzez sporządzenie odpowiedniego aktu stanu cywilnego. Celem ustalenia treści aktu urodzenia [...] strona powinna zwrócić się do właściwego sądu powszechnego w oparciu o ww. przepis. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] niesłusznie powołał się na art. 109 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym artykułem treść zagranicznego dokumentu stanu cywilnego odtwarza się, jeżeli według prawa miejsca sporządzenia dokumentu stanowi on akt stanu cywilnego, a uzyskanie jego odpisu nie jest możliwe lub wiąże się z poważnymi trudnościami. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie [...] urodził się [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...]. Miejscowość ta w chwili jego urodzenia była w granicach państwa polskiego, dlatego też w niniejszej sprawie mają zastosowanie wyłącznie przepisy art. 133. Ze względu na to, że fakt sporządzenia aktu urodzenia [...] nie został potwierdzony, a dane niezbędne do ustalenia jego treści budzą wątpliwości, należało odmówić odtworzenia aktu urodzenia. 4 Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Pan [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 133 ustawy poprzez jego błędna wykładnię, która skutkowała przyjęciem, że nie możliwe jest odtworzenie treści aktu urodzenia, pomimo że wnioskodawca spełnił wszystkie warunki wskazane w powyższym artykule, przedstawiając zaświadczenie o braku księgi stanu cywilnego oraz przedstawiając dokumenty, w oparciu o które możliwe było odtworzenie danych zawartych w akcie urodzenia, Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w całości i zasadzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący przedstawił zaświadczenie o braku księgi stanu cywilnego z Archiwum Zabużańskiego Urzędu Stanu Cywilnego [...], właściwego dla przechowywania ksiąg aktów stanu cywilnego z terenów tzw. "kresów wschodnich" oraz zaświadczenie z Narodowego Archiwum Historycznego [...] o braku ksiąg stanu cywilnego z miejscowości [...], w którym dodatkowo wskazano, że dokumenty powyższe prawdopodobnie nie przetrwały wojny, Wnioskodawca tym samym spełnił podstawowy wymóg do wszczęcia postępowania o odtworzenie treści aktu urodzenia swojego ojca, Wnioskodawca przedstawił również szereg dokumentów, na podstawie których można odtworzyć treść aktu urodzenia jego ojca w zakresie daty i miejsca urodzenia, oraz danych osobowych rodziców. Niezrozumiałym wydaje sie zatem stanowisko organu, zgodnie z którym, dla odtworzenia treści aktu urodzenia potrzebne jest udowodnienie, że akt ten został sporządzony. Nie wynika to z treści art. 133 ustawy, jak również wydaje sie być sprzeczne z intencją ustawodawcy, który przewidział możliwość odtworzenia aktu stanu cywilnego w przypadku braku księgi aktów stanu cywilnego. W przypadku braku księgi urodzeń, niemożliwe jest udowodnienie, że akt urodzenia w niej się znajdował, zwłaszcza, jeżeli nie zostały wydane jego odpisy. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w 1926 r. księgi urodzeń, jak i pozostałe księgi aktów stanu cywilnego, były prowadzone przez duchownych poszczególnych wyznań, nie było instytucji odpisów aktów stanu cywilnego, znanej współczesnemu 5 prawu o aktach stanu cywilnego. W powyższej sytuacji, odtworzenie treści aktu jest możliwe wyłącznie w oparciu o inne dokumenty, które zawierają dane wymagane do odtworzenia treści aktu stanu cywilnego, co zostało przewidziane w ustawie. Wskazać również należy, że w przypadku braku księgi stanu cywilnego, niemożliwe jest również udowodnienie, że akt urodzenia nie został sporządzony, gdyż możliwe jest to wyłącznie w sytuacji, w której zachowała się księga, a w jej treści brak jest odpowiedniego zapisu. W tej sytuacji, strona nie może zgodzić się ze stanowiskiem Organu, który utrzymuje, że musi mieć pewność, że akt urodzenia został sporządzony. Organ błędnie wskazał, że skarżący powinien zwrócić się do sądu powszechnego z żądaniem ustalenia treści aktu urodzenia. Powyższa droga byłaby możliwa do obrania w przypadku, gdyby istniała księga urodzeń za 1926 r. z miejscowości [...], jednak brak by było w niej aktu urodzenia ojca wnioskodawcy, W tej sytuacji Organ mógł powziąć wątpliwość co do tego, że akt urodzenia został kiedykolwiek sporządzony, zwłaszcza, jeżeli księga urodzeń jest kompletna, i nie wynika, że brakuje jakiejkolwiek jej części. Nie możliwe byłoby również wydanie zaświadczenia o braku księgi, a zarazem i skorzystanie z postępowania o odtworzenie aktu urodzenia z ustawy. Podkreślić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie zostały wydane zaświadczenia o braku księgi urodzeń z 1926 r., z miejscowości [...] przez obydwie instytucje, w których taka księga mogła się znajdować. Nie ulega wątpliwości, że nie można wywodzić faktu, że akt urodzenia nie został sporządzony wyłącznie z faktu niezachowania księgi stanu cywilnego. W opinii wnioskodawcy, w niniejszej sprawie Organ nie powinien w ogóle zastanawiać sie nad tym, czy akt został kiedykolwiek sporządzony, gdyż wydano zaświadczenie o braku księgi aktów stanów cywilnego, która niewątpliwie zaginęła w okresie działań wojennych. Należy dodać, że gdyby stanowisko Organu było prawidłowe, wnioskodawca znajdowałby sie w sytuacji, która pozbawiałaby go jakiejkolwiek możliwości dochodzenia swoich praw, a z dużym prawdopodobieństwem należy stwierdzić, że to nie było wolą ustawodawcy, który przewidział procedurę odtworzenia treści aktu stanu cywilnego w przypadku wydania zaświadczenia o nieposiadaniu księgi. Nieuzasadnionym wydaje się również pogląd organu zgodnie z którym niemożliwe jest odtworzenie treści aktu urodzenia ze względu na różnice w pisowni 6 imion ojca i dziadków skarżącego. Skoro Organ jest właściwym do prowadzenia postępowania, jego rolą jest podjecie próby wyjaśnienia ujawnionych w załączonych dokumentach różnic tak, aby doprowadzić do ustalenia rzeczywistych danych, z uwzględnieniem oceny wartości dowodowej poszczególnych dokumentów, możliwych do uzyskania wyjaśnień (np. strony czy Innych świadków) oraz zasady doświadczenia życiowego i uwarunkowań zwyczajowych oraz społecznych występujących w czasie, gdy miało miejsce zdarzenie, którego ma dotyczyć akt (urodzenie). W niniejszej sprawie, Organ nie przychylił się do wniosku strony o odtworzenie treści aktu urodzenia w oparciu o dane zawarte w treści aktów stanu cywilnego sporządzonych w Izraelu. Zgodnie z art. 3 ustawy akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawda może być udowodniona jedynie w postępowaniu sadowym, Natomiast Sąd Najwyższy, w uchwale 7 sędziów z dnia z dnia 20 listopada 2012 r" wydanej w sprawie o sygn. akt III CZP 58/12 wskazał, iż skora zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodowa na równi z polskimi dokumentami urzędowymi, a akty stanu cywilnego oraz ich odpisy są ponad wszelką wątpliwość dokumentami urzędowymi, zachodzą podstawy; by przyjąć, że art. 4 ustawy obejmuje swoją dyspozycją także zagraniczne akty stanu cywilnego oraz ich odpisy. Wobec powyższego, skarżący utrzymuje, że Organ mógł dokonać odtworzenia treści aktu uradzenia [...] w oparciu o treść załączonych do wniosku dokumentów urzędowych, w tym aktów stanu cywilnego, zwłaszcza, że różnica dotyczy pisownia imion, a nie samych imiona. Imiona [...] i [...] ta te same imiona, a różnice w imionach rodziców wynikać mogą przede wszystkim z omyłek pisarskich, Zarówno Organ pierwszej, jak i drugiej Instancji nie poczynił żadnych czynności, które mogłyby wyjaśnić rozbieżności, chociaż jako organ administracyjny, miał obowiązek dokonać wszelkich czynności w celu dokładnego zbadania stanu faktycznego w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja z [...] lipca 2017 r. Nr [...] Wojewody [...] wydana na podstawie art. 133 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064 zwanej dalej ustawą), w przedmiocie odmowy odtworzenia aktu urodzenia [...], urodzonego [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], syna [...], zd. [...] i [...]. Zgodnie z art. 133 ust. 1 jeżeli wydano zaświadczenie o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów dotychczasowych, treść aktu stanu cywilnego podlega odtworzeniu, w formie czynności materialno-technicznej, na wniosek osoby, której akt dotyczy, osoby, która posiada w tym interes prawny, a w przypadku odtworzenia aktu zgonu również osoby, która wykaże interes faktyczny. 2. Odtworzenie polega na wpisaniu do rejestru stanu cywilnego treści aktu stanu cywilnego sporządzonego w księdze stanu cywilnego prowadzonej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów dotychczasowych wraz z adnotacją w akcie stanu cywilnego o odtworzeniu. 3. Zaświadczenie o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego lub upoważniony przez kierownika urzędu stanu cywilnego lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta) pracownik, na wniosek osoby uprawnionej do odtworzenia treści aktu stanu cywilnego, jeżeli księga stanu cywilnego prowadzona przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów dotychczasowych zaginęła lub została zniszczona. 4. Zaświadczenie o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego zawiera: oznaczenie rodzaju księgi stanu cywilnego, rok lub lata, w których księga była prowadzona, oznaczenie urzędu stanu cywilnego, w którym księga była przechowywana, okoliczności braku księgi i oznaczenie wnioskodawcy. 5. Treść aktu stanu cywilnego podlegającego odtworzeniu ustala się na podstawie odpisu zupełnego aktu stanu cywilnego, akt zbiorowych rejestracji stanu 8 cywilnego, odpisu księgi stanu cywilnego, jeżeli został sporządzony, lub innych dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, które zawierają dane wymagane do odtworzenia treści aktu stanu cywilnego. 6. Wniosek o odtworzenie treści aktu stanu cywilnego składa się do wybranego kierownika urzędu stanu cywilnego, a odtworzenia dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt stanu cywilnego lub jest właściwy do przechowywania księgi, w której akt był sporządzony. 7. Kierownik urzędu stanu cywilnego, który odtworzył treść aktu stanu cywilnego, w formie czynności materialno-technicznej, wydaje wnioskodawcy odpis zupełny odtworzonego aktu stanu cywilnego w jednym egzemplarzu. 8. Jeżeli dokonano odtworzenia treści aktu stanu cywilnego, to wydany odpis zupełny aktu stanu cywilnego uważa się za wydany na wniosek. 9. Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania odtworzenia treści aktu stanu cywilnego, jeżeli na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 5, nie można ustalić, czy zdarzenie faktycznie nastąpiło, lub jeżeli przedłożony dokument wywołuje wątpliwości co do jego autentyczności. 10. W sprawach o odtworzenie treści aktu stanu cywilnego, przenoszenia do rejestru stanu cywilnego wpisów z ksiąg stanu cywilnego prowadzonych przed dniem 1 stycznia 1946 r. i unieważnienia aktów stanu cywilnego przez wojewodę stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. 11. Jeżeli zachowały się akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego, odtworzenia treści aktu stanu cywilnego dokonuje się z urzędu, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia prawidłowej rejestracji stanu cywilnego. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że odtworzenie aktu stanu cywilnego jest możliwe po spełnieniu następujących warunków: 1) zostało wydane zaświadczenie o nieposiadaniu przez urząd stanu cywilnego określonej księgi stanu cywilnego prowadzonej przed dniem 1 marca 2015; 2) akt stanu cywilnego, podlegający odtworzeniu, został sporządzony bowiem zgodnie z definicją słowa odtworzyć - odtwarzać zawartą w słowniku PWN słowo to oznacza :«przywrócić czemuś dawny wygląd lub stan albo stworzyć coś na nowo według zachowanych fragmentów, wzorów itp.»; 3) zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dokumenty pozwalają na określenie danych niezbędnych do odtworzenia akt stanu 9 cywilnego. Wbrew zarzutom skargi zasadnie zatem organ wskazał, że co do zasady nie jest możliwe odtworzenie aktu stanu cywilnego, który nigdy nie został sporządzony. Kierownik urzędu stanu cywilnego może odtworzyć akt urodzenia w oparciu o dokumenty, które potwierdzają w sposób absolutnie pewny dane, które były wpisane w sporządzonym akcie urodzenia (imię i nazwisko osób data i miejsce urodzenia, pochodzenie od określonych rodziców). Zgodnie bowiem z art. 133 ust. 9 ustawy kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania odtworzenia treści aktu stanu cywilnego, jeżeli na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 5, nie można ustalić, czy zdarzenie faktycznie nastąpiło lub jeżeli przedłożony dokument wywołuje wątpliwości co do jego autentyczności. Wskazać zatem należy, że w tej sprawie postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie wskazanych wyżej przesłanek ustawowych zostało w ocenie Sądu przeprowadzone poprawnie. Jak wynika z akt sprawy w sprawie została prowadzona przez szeroka kwerenda genealogiczna i poszukiwania dużych zespołów archiwalnych dotyczących dokumentów tożsamości wnioskodawcy i innych dokumentów rodzinnych. Należy więc uznać, że poza dokumentami złożonymi do akt sprawy skarżący nie ma możliwości uzyskania żadnych innych dokumentów potwierdzających fakt sporządzenia jego aktu urodzenia i jego treść. Brak jest zatem podstaw do zarzucenia organom naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., tj. uznania, że nie zebrały one i nie rozpatrzyły wszystkich możliwych dowodów w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zasadnie organy przyjęły, że materiał dowodowy, który zdołano zebrać w tej sprawie nie daje podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 133 ust. 1 ustawy tj. odtworzenia aktu urodzenia. Z akt administracyjnych wynika bowiem, wbrew zarzutom skargi, że fakt sporządzenia aktu urodzenia [...], urodzonego [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], syna [...] zd. [...] i [...] nie został udowodniony. Z ustaleń Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] wynika, że ww. urząd w swoich zasobach nie posiada księgi urodzeń za lata 1926-1945 dla wyznania mojżeszowego z miejscowości [...], dawny powiat [...], dawne województwo [...] (część wschodnia wcielona w 1945 r. do ZSRR), obecnie [...]- księga ta zaginęła. 10 W aktach sprawy znajduje się także kopia zaświadczenia z Narodowego Archiwum Historycznego [...] w [...] informująca o braku ksiąg metrykalnych z miejscowości [...]. Natomiast z przestawionych przez pełnomocnika dokumentów wynika jedynie, że [...] urodził się [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], co nie potwierdza jednak faktu, że jego akt urodzenia został sporządzony i posiadał określoną treść. Strona nie przedłożyła bowiem żadnego dokumentu, który potwierdzałby wprost jego istnienie tj odpisu zupełnego aktu urodzenia, czy też odpisu księgi urodzeń. Ponadto wbrew zarzutom skargi zasadnie w ocenie Sądu organy uznały, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał także na odtworzenie treści aktu urodzenia. W treści przedłożonych przez stronę dokumentów występują bowiem rozbieżności w stopniu niepozwalającym na jednoznaczne wskazanie danych [...], które są konieczne do prawidłowego ustalenia treści jego aktu urodzenia, np. w kopii dowodu osobistego dla obcokrajowców i osób bez obywatelstwa widnieje imię i nazwisko [...], podobnie jak w Karcie Imigranta, natomiast w wyciągu ze spisu ludności oraz w poświadczeniu posiadania obywatelstwa izraelskiego wpisane jest imię i nazwisko [...]. Ponadto w przedłożonych dokumentach figurują różne zapisy danych rodziców [...]: ojciec: [...], matka: [...]. Jakkolwiek w złożonych dokumentach widnieje ta sama data urodzenia oraz miejsce urodzenia [...], tj. [...] grudnia 1926 r. w miejscowości [...], to okoliczność ta wobec wskazanych braków i niejasności sprawia, że organy administracji publicznej nie mogły odtworzyć w postępowaniu administracyjnym aktu urodzenia [...]. Nie jest bowiem rzeczą organu administracji publicznej domniemywanie istnienia zdarzenia z zakresu rejestracji stanu cywilnego, a jedynie jego stwierdzanie poprzez sporządzenie odpowiedniego aktu stanu cywilnego. Wskazać zatem należy, że zasadnie organy uznały, iż w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że akt urodzenia [...] został w ogóle sporządzony, a tym samym, że posiadał określoną treść. Przedstawione przez pełnomocnika skarżącego dokumenty zostały sporządzone w większości w innych państwach ([...], [...]). Wynika z nich, że ojciec skarżącego urodził się w Polsce, co nie potwierdza jednak faktu, iż jego akt urodzenia został sporządzony. 11 Ponadto istnieją rozbieżności w zakresie pisowni danych rodziców Pana [...]. Odtworzenie treści aktu powinno dotyczyć zaś tylko i wyłącznie aktu, którego fakt sporządzenia i zawarte w nim dane są w pełni potwierdzone i nie ma żadnych wątpliwości co do ich treści i wiarygodności. Na gruncie rozpoznawanej sprawy wbrew zarzutom skargi organ nie miał zatem możliwości jednoznacznie ustalić dane, które mógł zawierać akt urodzenia ( właściwe imiona rodziców (tj. ich pisownia). Jeżeli bowiem istniały wątpliwości w tym zakresie, w tym przede wszystkim brak było jakiegokolwiek dokumentu w wskazującego na fakt sporządzenia aktu urodzenia w określonym brzmieniu, to niedopuszczalne było odtworzenie treści aktu poprzez ustalenie jak domaga się tego skarżący danych najbardziej prawdopodobnych. Podkreślenia wymaga, że kierownik urzędu stanu cywilnego nie jest organem właściwym do ustalania treści zdarzeń mających wpływ na stan cywilny osób, w szczególności do ustalania treści aktu urodzenia. Takie kompetencje posiada wyłącznie sąd powszechny . Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy, akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona tylko w postępowaniu sądowym. Kompetencje do ustalania treści aktu stanu cywilnego (czyli określenia danych mających wpływ na stan cywilny osób w przypadku braku rejestracji zdarzenia przez właściwy organ administracyjny) posiada sąd, który na podstawie art. 40 pkt 2 ustawy ustala treść aktu stanu cywilnego w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli akt urodzenia nie został sporządzony i nie może go sporządzić kierownik urzędu stanu cywilnego. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez Skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. 12

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło