IV SA/Wa 2483/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. A.R. we wniosku o przyznanie prawa pomocy z 14 czerwca 2016 r. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowego oświadczenia i dokumentów złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawczyni i jej rodzina (mąż i córka) nie pracują i utrzymują się z pomocy finansowej i żywnościowej udzielanej przez W. D. (teściową skarżącej). Mąż skarżącej A. D. korzysta z opieki społecznej o czym świadczą złożone do akt sprawy kopie decyzji Prezydenta Miasta G. o przyznaniu zasiłku celowego, skierowanie do otrzymania pomocy żywnościowej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020. Skarżąca i jej rodzina nie posiadają rachunków bankowych, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Ze względu na brak środków finansowych, nie uiszczają regularnie opłat za energię elektryczną (faktura z 6 lipca 2016 r. – zaległość 5.155,33 zł.), wodę, która została czasowo odłączona. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Zdaniem referendarza sądowego, skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, prawo pomocy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. A.R., jej mąż i nastoletnia córka znajdują się skomplikowanej sytuacji majątkowej. Żyją na granicy ubóstwa, a najbardziej niezbędne potrzeby życiowe zaspokajają dzięki pomocy rodziny (teściowej skarżącej) oraz korzystając z opieki społecznej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.