IV SA/Wa 2486/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-12

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Marta Laskowska-Pietrzak, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa zlecenia, nawet jeśli jest kontynuowana przez dłuższy okres i odprowadzane są od niej składki, może być uznana za stabilne i regularne źródło dochodu wystarczające do udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa zlecenia, ze względu na jej nietrwały charakter, możliwość łatwej zmiany wynagrodzenia i potencjalne rozwiązanie w dowolnym czasie, nie zapewnia stabilności finansowej wymaganej do uzyskania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Dochody osiągane z takiej umowy, zwłaszcza jeśli przez znaczący okres utrzymywały się na poziomie niższym niż kryterium dochodowe z ustawy o pomocy społecznej, nie mogą być uznane za stabilne i regularne w kontekście bezterminowości udzielanego zezwolenia.
Stan faktyczny
Obywatel O. D. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, spełniając wymóg legalnego i nieprzerwanego pobytu w Polsce od 2004 r. oraz posiadając ubezpieczenie zdrowotne. Organy administracji odmówiły udzielenia zezwolenia, uznając, że skarżący nie wykazał posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania, opierając się na analizie dochodów z umowy zlecenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów dotyczących stabilności dochodu i charakteru umowy zlecenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych WSA na rzecz r.pr. B. P. kwotę 240 zł oraz 55,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi O. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. B. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania O. D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy. W dniu 10 grudnia 2012 r. O. D. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE z uwagi na wieloletni pobyt oraz pracę na terytorium Polski. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Wojewoda [...] orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, stwierdzając, że O. D. nie wykazał posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania w Polsce. Organ pierwszej instancji stwierdził natomiast, że zainteresowany spełnia przesłankę dotyczącą legalnego i nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski przez okres 5 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oraz posiada ubezpieczenie zdrowotne na terytorium RP. Rozpatrując odwołanie O. D. od powyższej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE udziela się cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bezpośrednio przed złożeniem wniosku, legalnie i nieprzerwanie, co najmniej przez 5 lat, który posiada: 1/ stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu; 2/ ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium RP. Art. 65 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że dochód o którym mowa w ust. 1 pkt 1, po odliczeniu kosztów zamieszkania, przypadający na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca, gdy jest osobą samotną, musi być wyższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł oraz osobie w rodzinie, której dochód nie przekracza kwoty 456 zł. Organ wskazał, że art. 65 ust. 3a ustawy o cudzoziemcach stanowi, iż uważa się że koszty zamieszkania, o których mowa w ust. 3 obejmują co najmniej wysokość stałych opłat związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu w rozliczeniu na liczbę osób zamieszkujących w tym lokalu, a ponadto opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych. Zgodnie z art. 65 ust. 6 powyższej ustawy do ustalenia, że pobyt cudzoziemca na terytorium RP jest nieprzerwany, stosuje się art. 64 ust. 4 ustawy. Powyższy artykuł stanowi, że pobyt na terytorium RP uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3. Natomiast art. 67 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 65 ust. 1 powyższej ustawy. Stosownie do postanowień art. 71 ust. 5 pkt 2 powyższej ustawy, cudzoziemiec jest obowiązany uzasadnić wniosek, przedstawić ważny dokument podróży oraz dołączyć do wniosku dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Organ odwoławczy wskazał, że O. D. przebywa w Polsce legalnie i nieprzerwanie od 2004 r. na podstawie następujących tytułów pobytowych: - tymczasowych zaświadczeń tożsamości cudzoziemca w okresie od dnia 11.10.2004 r. do dnia 27.07.2011 r. w związku ze złożeniem wniosku o nadanie statusu uchodźcy; - zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w okresie od dnia 27.07.2011 r. do dnia 24.06.2012 r. udzielone z uwagi na wykonywaną pracę; - w dniu 10.05.2012 r. cudzoziemiec złożył w ustawowym terminie kolejny wniosek o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; - zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności od dnia 13.07.2012 r. do dnia 25.06. 2014 r. udzielonego z uwagi na pracę. Organ odwoławczy wskazał, że zbadania wymaga kwestia posiadania przez aplikującego stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania cudzoziemca na terytorium RP. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że skarżący od dnia 23 maja 2011 r. do chwili obecnej zatrudniony jest na podstawie umowy zlecenia na stanowisku kucharza w firmie [...]. A jego miesięczne wynagrodzenie brutto wynosi od dnia 29.04.2013 r. – 1600 zł, tj. 1164,38 zł netto. Ponadto cudzoziemiec posiada ubezpieczenie zdrowotne, ponosi koszty związane z wynajmem mieszkania w wysokości 200 zł miesięcznie (wcześniej do dnia 27.05.2013 r. płacił 300 zł miesięcznie). Organ odwoławczy podkreślił, że ze zgromadzonych dokumentów, m.in. zeznań podatkowych PIT – 37 za rok 2010 i 2011, informacji o dochodach oraz pobranych zaliczek na podatek dochodowy PIT – 11 za rok 2012 wynika, że miesięczny dochodów cudzoziemca w ciągu ostatnich trzech kształtował się nie raz poniżej ustawowego minimum (np. w roku 2011 cudzoziemiec uzyskał dochodów w wysokości [...] zł netto z umowy zlecenia, po odjęciu kosztów związanych z wynajmem mieszkania dochód cudzoziemca wynosił 236,47 zł netto). Natomiast w roku 2012 cudzoziemiec uzyskał miesięczny dochód netto po odliczeniu kosztów związanych z wynajmem mieszkania 428,24 zł netto. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że wziął pod uwagę rodzaj i charakter dochodu cudzoziemca oraz okres wykonywanej pracy. Wskazał, że umowa zlecenia nie ma trwałego charakteru, a z jej treści można domniemywać, że w dowolnym czasie może zostać rozwiązana przez każdą ze stron, a także bez większych trudności można zmienić wysokość wynagrodzenia zleceniobiorcy. W ocenie organu drugiej instancji rodzaj posiadanej przez cudzoziemca umowy nie zapewnia mu stabilności finansowej w przyszłości, że względu na to, że umowa zlecenia nie ma charakteru trwałego, a dochód uzyskiwany na jej podstawie jest niższy niż wysokość dochodu określona w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Z uwagi na fakt, że cudzoziemiec nie udokumentował, że spełnia przesłankę z art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, organ odwoławczy stwierdził, że wobec strony zachodzi przesłanka z art. 67 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 67 pkt 1 powyższej ustawy podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia było zdaniem organu obligatoryjne. Skargę na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O. D. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił jej: - naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. błędną interpretację i błędne zastosowanie art. 65 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie posiada stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu; - naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. błędną interpretację i błędne zastosowanie art. 65 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, że umowa zlecenia, którą zawarł skarżący w 2011 r. i która jest kontynuowana do dnia dzisiejszego nie jest umową zapewniającą stabilność zatrudnienia; - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony; - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez niezebranie materiału dowodowego i rozstrzygnięcie sprawy w sposób dowolny. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał szczegółowo stan sprawy, rozwijając wskazane zarzuty. Podkreślił, że organy nie wzięły pod uwagę, że od umowy zlecenia odprowadzane są składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, a umowa o pracę również nie daje gwarancji zatrudnienia ponieważ może również być rozwiązana w dowolnym czasie. Skarżący wskazał, że karta rezydenta długoterminowego UE daje mu większe szanse na satysfakcjonujące zatrudnienie, jak również ułatwi negocjacje w celu podwyższenia zarobków. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE udziela się cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, bezpośrednio przed złożeniem wniosku, legalnie i nieprzerwanie, co najmniej przez 5 lat, który posiada: 1) stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu, 2) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Postanowienia art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nakładają więc na organ obowiązek zbadania m.in. czy pobyt cudzoziemca wnioskującego o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jest legalny i nieprzerwany, co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku oraz czy cudzoziemiec posiada stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny (...). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że O. D. w okresie, co najmniej 5 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie w dniu 10 grudnia 2012 r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, od 2004 r. przebywa w Polsce legalnie na podstawie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony. Sąd uznał zatem, że organ prawidłowo ustalił spełnienie przez skarżącego przesłanki 5-letniego, nieprzerwanego legalnego pobytu w Polsce oraz posiadania przez skarżącego ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, co stanowi spełnienie przez niego wymogów określonych w art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Jednak w ocenie organu wydającego zaskarżoną decyzję skarżący nie spełnił kolejnego ustawowego wymogu jakim jest posiadanie stabilnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania. Podzielając w tym zakresie stanowisko organu pierwszej i drugiej instancji Sąd zauważa, iż nie można na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przyjąć wbrew zarzutom skargi, że skarżący spełnił w całości przesłankę z art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach tzn. by posiadał stabilne źródło dochodów. Oceniając stabilność i regularność posiadanego przez cudzoziemca źródła dochodu w kontekście zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE należy uwzględnić jego legalność, niezmienność przez dłuższy okres czasu, poziom na jakim dochody kształtowały się w dłuższej perspektywie czasowej oraz powtarzalność w określonych odstępach czasu. Nie jest wystarczające wykazanie, że strona będzie posiadała stabilne i regularne źródło dochodu w krótszej perspektywie czasowej, co wystarczałoby, gdyby ubiegano się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego bowiem trzeba wziąć pod uwagę bezterminowość udzielanego zezwolenia. Organy orzekające w sprawie przeanalizowały szczegółowo dochody osiągane przez skarżącego od maja 2011 r. Analizując jednak stabilność podawanego źródła dochodów Wojewoda [...] ustalił dochody skarżącego, które wynosiły miesięcznie: - za 2011 r., 236,47 zł - za 2012 r., 428,24zł; Zgodnie natomiast z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz. U. Nr 135 poz. 950) w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł. Wobec powyższych danych, wynikających bezpośrednio z informacji Urzędu Skarbowego, nie można przyjąć aby skarżący posiadał stabilny dochód, o którym mowa w art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Wobec powyższych danych i analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy zgodzić się ze stanowiskiem organów administracji, iż wysokość dochodów skarżącego pozbawiona jest cech stabilności. W tym też kontekście uwzględniając wcześniej wskazane założenia, jakie powinno spełniać stabilne i regularne źródło dochodu w przypadku rezydenta długoterminowego, należy zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, iż przedstawione przez skarżącego umowy zlecenia tych warunków nie spełniają. Co więcej, przez znaczny okres zatrudnienia utrzymywał się na poziomie niższym niż określone w ustawie o pomocy społecznej kryterium dochodowe. Ponadto o braku stabilności zatrudnienia świadczy fakt przerwy w zatrudnieniu w 2011 r. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Z tych też powodów Sąd uznał, że ocena dokonana przez organ administracji, iż przedwczesnym byłoby stwierdzenie, że wskazane przez skarżącego źródło dochodu można uznać za stabilne i regularne, w kontekście bezterminowości zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jest prawidłowa. Sąd ocenia legalność decyzji na dzień jej wydania przez organ (w niniejszej sprawie to [...] lipca 2013 r.) toteż bez znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji są karty podatkowe złożone przez skarżącego, a wskazujące na wysokość jego wynagrodzenia uzyskanego po dniu [...] lipca 2013 r. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu znajduje uzasadnienie w art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 i w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło