IV SA/Wa 2492/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-25
Skład orzekający: Michał Majcher
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności i dochody pozwalające na pokrycie kosztów postępowania sądowego, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca posiada środki finansowe (oszczędności, dochody) pozwalające na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie wobec osób rzeczywiście ubogich, które nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
R. Z. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, że posiada oszczędności, fundusz inwestycyjny, samochód, mieszkanie oraz otrzymuje emeryturę i rentę. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
W piśmie z dnia 10 sierpnia 2018 r. R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Następnie w dniu 20 września 2018 r. złożył, na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest właścicielem mieszkania o pow. 42m2, posiada oszczędności w kwocie 6000 zł, oraz kwotę 20000 zł zdeponowaną w funduszu inwestycyjnym. Ponadto jest właścicielem samochodu z 2008 r. o wartości, wg. jego oświadczenia, 10000 zł. Oświadczył, że utrzymuje się z emerytury i renty w łącznej wysokości 2192 zł. Jako zobowiązania i wydatki stałe Wnioskodawca podał: opłaty za mieszkanie – 400 zł, leczenie – 300 zł, koszty utrzymania samochodu – 500 zł, żywność – 700 zł, media – 100 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. II OZ 25/17).
W ocenie Referendarza przedstawiony we wniosku stan majątkowy Skarżącego nie pozwala na przyjęcie, że zachodzi w stosunku do niego potrzeba przerzucenia ciężaru kosztów postępowania sądowego na Skarb Państwa – poprzez przyznanie prawa pomocy.
Koszty, jakie Skarżący będzie musiał ponieść w niniejszym postępowaniu stanowi w pierwszej kolejności wpis od skargi. Jako wartość przedmiotu zaskarżenia Wnioskodawca podał kwotę 4510,10 zł (pkt 3.6 formularza) wobec tego wpis od skargi zostanie obliczony na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej niż 100 zł). Po zaokrągleniu powinien zatem zostać ustalony na kwotę 181 zł.
W ocenie Referendarza osiągany przez niego dochód pozwala na wygospodarowanie takiej kwoty.
Z oświadczenia Wnioskodawcy wynika, że otrzymuje miesięczne świadczenia (z tytułu emerytury i renty) w wysokości 2192 zł. Natomiast comiesięczne, stałe wydatki, zostały przez niego oszacowane na kwotę 2000 zł. Możliwe zatem jest, że koszt wpisu sądowego od skargi zostanie wygospodarowany przez Wnioskodawcę z otrzymywanej renty/emerytury.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 15.02.2017 r. Wnioskodawca zbył posiadaną przez siebie nieruchomość za kwotę 50000 zł. Obecnie zadeklarował, że posiada oszczędności – 6000 zł zgromadzone na rachunku bankowym lub w gotówce (pkt 7.2.1 formularza) oraz kwotę 20000 zł w funduszach inwestycyjnych (pkt 7.2.2 formularza).
Z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy, zasadą jest, by w pierwszej kolejności poszukiwać źródeł finansowania spraw sądowych z własnego majątku. Analiza sytuacji majątkowej Wnioskodawcy wskazuje, że może on uzyskać źródło finansowania swojej sprawy w szczególności z posiadanych oszczędności. Skarżący nie wykazał, że posiadanych oszczędności nie może wykorzystać na poniesienie kosztów swojego uczestnictwa w niniejszym postępowaniu sądowym, w szczególności na ustanowienie we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika.
Jednocześnie z uwagi na możliwą do ustalenia sytuację majątkową Skarżącego - na podstawie podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji - Referendarz sądowy uznał, że brak jest podstaw do wzywania Wnioskodawcy do przedstawienia, w trybie art. 255 Ppsa, szczegółowych informacji dotyczących rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło