IV SA/Wa 2493/07
WyrokWSA w Warszawie2008-09-26
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która została wydana w wyniku odwołania wniesionego przez podmiot niebędący stroną postępowania, jest legalna?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydana w wyniku odwołania podmiotu, który nie posiadał statusu strony postępowania (nie złożył uwag w ustawowym terminie zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa ochrony środowiska), jest dotknięta wadą skutkującą stwierdzenie jej nieważności. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania lub decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia "Z." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Stowarzyszenie podnosiło zarzuty dotyczące niedostatecznego ustosunkowania się organu do kwestii wariantowości raportu oraz zastrzeżeń do raportu oddziaływania na środowisko. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji organów obu instancji z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności braku ustalenia legitymacji Stowarzyszenia do wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z października 2007 r., utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z sierpnia 2007 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z lipca 2007 r. Zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) października 2007 r. nr (...) w przedmiocie ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia (...) sierpnia 2007 r. Nr (...) oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca 2007 r. Nr (...); 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Prezydent W. ustalił na wniosek P. Sp. z o.o. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P. Sp. z o.o. "Z." nr stacji [...] na dachach budynku zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w Dzielnicy B. m. W.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie "Z." , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchyliło decyzję organu I. instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż w niniejszym postępowaniu nie ustalono wszystkich stron postępowania.
Po przeprowadzeniu ponownie postępowania Prezydenta W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje przedmiotowego przedsięwzięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2007 r, rozpoznając odwołanie Stowarzyszenia "Z." od powyższej decyzji Prezydenta W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję organu I. instancji, podnosząc, iż organ ten przeprowadził postępowanie z uwzględnieniem wytycznych zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano ponadto, iż treść sporządzonego w niniejszej sprawie raportu o oddziaływaniu na środowisko odpowiada szczegółowym wymaganiom określonym w art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm.). Podkreślono również, iż odwołujące się Stowarzyszenie, po podaniu do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku P. Sp. z o.o., w ustawowym terminie, nie przedstawiło uwag do wniosku inwestora. Chęć uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu "Z." zgłosiło dopiero w odwołaniu dotyczącym uchylonej następnie przez Kolegium decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2007 r. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Stowarzyszenie w przewidzianym terminie również nie skorzystało z możliwości złożenia uwag i wniosków do zebranej w niniejszej sprawie dokumentacji.
Sygn. akt IVSA/Wa 2493/07
W celu zapoznania się z dokumentacją przedstawiciel "Z." zgłosił się już po wyznaczonym terminie, jednocześnie po wydaniu decyzji przez organ I. instancji. Powyższe w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazuje na to, iż przed wydaniem decyzji zapewniono skarżącemu Stowarzyszeniu możliwość wzięcia udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów.
W złożonej do sądu administracyjnego skardze Stowarzyszenie "Z." z siedzibą w W. wniosła o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazując, iż nie odpowiada ona obowiązującemu prawu. W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy niedostatecznie ustosunkował się do kwestii wariantowości sporządzonego raportu. Powołując się na stosowne orzeczenia Kolegium, w których organ ten wnikliwie odniósł się do powyższej kwestii wyjaśniono, iż przy rozpoznaniu niniejszej sprawy pominięto istotne okoliczności mające znaczenie dla końcowego jej rozstrzygnięcia. Podkreślono ponadto, że w sposób niedostateczny ustosunkowano się do zastrzeżeń zgłoszonych do raportu oddziaływania na środowisko.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz mając na uwadze treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd doszedł do przekonania, że skarga złożona w rozpatrywanej sprawie jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zaskarżone decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. jak również decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. zostały bowiem wydane z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę, iż rozpoznając niniejszą sprawę ani organ pierwszej instancji, ani też organ odwoławczy nie zajęli się kwestią zasadniczą, a mianowicie legitymacją Stowarzyszenia "Z." do złożenia odwołania zarówno od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2007 r. jak i decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2007 r., wydanej po ponownie
Sygn. akt IVSA/Wa 2493/07
przeprowadzonym postępowaniu w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedmiotowego przedsięwzięcia.
W tym miejscu należy wskazać, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw organowi odwoławczemu, gdy odwołanie nie pochodzi od strony, na prowadzenie postępowania odwoławczego i zakończenie go decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Stwierdzenie przez ten organ, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa (patrz uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119).
Stroną postępowania administracyjnego, stosownie do przepisu art. 28 Kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Takie rozumienie pojęcia strony nie wyklucza sytuacji, kiedy to ustawodawca w przepisie o charakterze szczególnym decyduje jakim konkretnie podmiotom przysługuje przymiot strony. Kwestie te o charakterze procesowym zostają zawarte w przepisach prawa materialnego, nie zmienia to jednak ich procesowego waloru. Wyznaczają one bowiem krąg stron postępowania administracyjnego nie poprzez wywiedzenie interesu prawnego lub obowiązku wynikającego z przepisu materialnego i powiązanego z danym postępowaniem administracyjnym, lecz poprzez zbadanie czy dana osoba (fizyczna/prawna) posiada konkretną rolę, najczęściej w procesie inwestycyjnym, ściśle określoną w przepisie. Do tego rodzaju regulacji należy art. 33 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Jednocześnie w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 31 Kpa z uwagi na treść art. 46a ust. 6 tej ustawy.
Stosownie do treści art. 33 ust. 1 cyt. ustawy organizacje ekologiczne, które uzasadniając to miejscem swojego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa i złożyły uwagi lub wnioski w ramach tego postępowania, uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony. Takie rozumienie strony postępowania nie wprowadza żadnych odmienności co do formy i treści załatwienia odwołania, wniesionego przez podmiot nie mający statusu strony w myśl art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, od decyzji organu I. instancji w stosunku do ogólnych reguł.
Sygn. akt IVSA/Wa 2493/07
W ocenie Sądu termin, w którym mogą zostać złożone wskazane w art. 33 cyt. ustawy uwagi dotyczy ustawowego terminu określonego w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Taką konkluzję potwierdza nowelizacja ustawy Prawo ochrony środowiska wprowadzona ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy- Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 88, poz. 587), którą dodano do art. 33 ust. 1a.
Należy zauważyć, iż z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że skarżące Stowarzyszenie, w terminie określonym w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie złożyło uwag ani wniosków do realizacji przedmiotowej inwestycji. Powyższy fakt został również potwierdzony w piśmie procesowym organu z dnia 19 września 2008 r. jak i w piśmie strony skarżącej z dnia 17 września 2008 r. Z tych też względów, skoro skarżące Stowarzyszenie w ustawowym terminie nie złożyło żadnych uwag ani wniosków nie mogło uczestniczyć w tym postępowaniu na prawach strony. Brak było zatem podstaw dla skutecznego wniesienia odwołania przez skarżące Stowarzyszenie skoro uprawnienie to przysługuje wyłącznie stronie (art. 129 Kpa).
Następstwem wniesienia odwołania przez organizację nie mającą statusu strony, w myśl cytowanego powyżej art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, powinno być wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, w trybie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Obowiązek zakończenia postępowania odwoławczego w drodze jego umorzenia wynika bowiem z akceptowanego w orzecznictwie poglądu, iż ocena możliwości wniesienia środków odwoławczych, jako wymagająca rozważenia ewentualnego interesu prawnego ( w niniejszej sprawie spełnienia przesłanek z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska), stanowi kwestię merytoryczną. W tej sytuacji konieczne musi być przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co musi znaleźć odzwierciedlenie w wydaniu stosownej decyzji. W rozpoznawanej sprawie natomiast, wnoszące odwołanie Stowarzyszenie, nie powoływało się na określony własny interes prawny, stąd nie istniała potrzeba badania, co do meritum, jego istnienia, a więc orzekania w drodze decyzji. Jednocześnie materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy wskazywał jednoznacznie ( co zostało również potwierdzone w treści zaskarżonej decyzji a następnie piśmie strony dnia 17 września 2008 r), że skarżące Stowarzyszenie zarówno w pierwotnych postępowaniu, jak i w postępowaniu przeprowadzonym ponownie przez organ I. instancji nie zgłosiło chęci uczestniczenia w nim, bowiem w przewidzianym terminie
Sygn. akt IVSA/Wa 2493/07
nie skorzystało z możliwości złożenia stosownych uwag lub wniosków. W tej sytuacji wystarczające było, stosownie do treści art. 134 Kpa, wydanie przez organ postanowienia o niedopuszczalności złożonego odwołania.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. jak również decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. dotknięte są wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, która skutkuje koniecznością stwierdzenia ich nieważności.
Poza oceną Sądu pozostają natomiast pozostałe zarzuty podniesione w skardze.
Z tych wszystkich względów z mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Przy ponownym rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia "Z." organ administracji publicznej weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło