IV SA/Wa 2498/14

WyrokWSA w Warszawie2015-03-24

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Paweł Groński, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania wznowieniowego została wydana prawidłowo, gdy organ pominął obowiązek wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wznowieniowe nie może umorzyć postępowania z powodu braku przesłanek do wznowienia, lecz powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Umorzenie postępowania wznowieniowego jest dopuszczalne tylko w innych, szczególnych przypadkach, nie związanych z brakiem przesłanek wznowienia. W niniejszej sprawie organ błędnie umorzył postępowanie, zamiast wydać decyzję odmowną, co skutkuje uchyleniem tej decyzji przez sąd.
Stan faktyczny
Wójt Gminy K. umorzył postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy wydanej w 2009 r. Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte z urzędu w 2011 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. z powodu braku wymaganego uzgodnienia z Dyrektorem Parku Narodowego. Organ uznał, że w momencie wydania decyzji ostatecznej istniało ważne postanowienie Dyrektora Parku Narodowego, które zostało później uchylone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję o umorzeniu. Skarżąca J. S. zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i wniosła o uchylenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy K. o umorzeniu postępowania wznowieniowego; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 457 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej J. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Wójt Gminy K. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego oraz przyłącza energetycznego w zabudowie zagrodowej na działkach nr ew. [...] i [...] we wsi K.w gminie K. W uzasadnieniu wywodzono, że Wójt Gminy K. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek J. S. zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2009 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Podstawą wznowienia był art 145 § 1 pkt 6 k.p.a., który stanowi, że wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczna, gdy decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Faktyczna podstawą wznowienia było natomiast uchylenie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2009 r. ostatecznego postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2009 r. Organ wziął pod uwagę, że w momencie wszczęcia postępowania wznowieniowego, to jest w dniu [...] stycznia 2011 r. nie było podstaw do stwierdzenia, że decyzja ostateczna z dnia [...] kwietnia 2009 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy na działkach nr [...] i [...] we wsi K. została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu - Dyrektora [...] Parku Narodowego. Z akt sprawy wynikało, że w dniu wydania decyzji ostatecznej w obrocie prawnym funkcjonowało, uchylone później, postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] stycznia 2008 r. odmawiające uzgodnienia przedłożonego mu uprzednio projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem J. S. W obrocie prawnym pozostawało także postanowienie. Zatem sprawa dotycząca wznowienia nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania wznowieniowego, co jednak zostało wykryte dopiero w toku postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, ze rozstrzygnięcia organów administracji powinny opierać się na przepisach prawa. W myśl art. 57 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem parku narodowego - w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny. W sprawie zachodziła konieczność uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z Dyrektorem [...] Parku Narodowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Dyrektor [...] Parku Narodowego odmówił uzgodnienia ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Postanowienie to zostało utrzymane orzeczeniem Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2009 r. , na które przysługiwała skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wniesienie skargi zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wystrzykuje wykonania aktu lub czynności. Nie było więc przeszkód do wydania decyzji w sprawie warunków zabudowy. W związku z tym, ze w dniu wydania decyzji przez Wójta Gminy K., to jest [...] kwietnia 2009 r. w obrocie prawnym były ostateczne uzgodnienia nie ma podstaw do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania oraz nie istnieje podstawa do wszczęcia wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Warszawie wniosła J. S. zarzucając, ze została ona wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy K. Ponadto skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem J. S. organ naruszył art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia w oparciu o powyższy przepis decyzji Wójta Gminy K. Podniesiono, że decyzja został jako kopia a niejako oryginał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z decyzji organu I instancji wynika, że podstawą umorzenia postępowania dotyczącego wznowienia były fakt, iż w dacie wydania decyzji o warunkach zabudowy w obrocie prawnym funkcjonowało postanowienie uzgodnieniowe Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] stycznia 2008 r. Organy obu instancji nie wyjaśniły podstaw, które winny przesądzać o umorzeniu postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Podkreślić należy, że postanowienie takie zostało przez organ wydane. Po przeprowadzeniu tego postępowania organ wydaje jedną z decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 lub 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 151 § 1 organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Paragraf 2 art. 151 stanowi natomiast, iż w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Wymieniony w cytowanym przepisie katalog rozstrzygnięć stanowi więc, w jaki sposób powinno zostać zakończone badanie wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. Jak wyjaśniono w doktrynie, rodzaj rozstrzygnięcia kończącego postępowanie wznowieniowe wyznaczony jest przez dwa zakresy przedmiotowe tego postępowania. Pierwszy, zdeterminowany jest istotą instytucji procesowej wznowienia postępowania, która jako wyłom od zasady trwałości decyzji administracyjnej, otwiera możliwość prawną podważenia mocy decyzji ostatecznej tylko wówczas, gdy postępowanie, w którym została wydana, dotknięte było ciężką, kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną enumeratywnie w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Jeżeli organ stwierdził, że postępowanie nie było dotknięte tymi ciężkimi, kwalifikowanymi wadliwościami procesowymi, kończy postępowanie w sprawie wznowienia postępowania decyzją o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Drugi zakres przedmiotowy zdeterminowany jest również istotą instytucji wznowienia postępowania, która otwiera możliwość ponownego rozpoznania sprawy (B. Adamiak (w:) System prawa administracyjnego. Tom 9. Prawo procesowe administracyjne. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.). Warszawa 2010 r., str. 261). Tym samym, jeżeli prowadząc postępowanie wznowieniowe, organ administracyjny dojdzie do wniosku, iż nie zachodzi jedna z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., to powinien wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a nie umorzyć postępowanie wznowieniowe. Tymczasem w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji pominął wskazane uwarunkowania prawne i umorzył postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednak trzeba, iż nie można wykluczyć możliwości umorzenia postępowania wznowieniowego, jednakże przyczyn takiego rozstrzygnięcia należy poszukiwać poza ustaleniem, czy wskazywana przez stronę przesłanka zaistniała w okolicznościach konkretnej sprawy. Nie jest jednak dopuszczalne podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania w razie, gdy w wyniku postępowania wyjaśniającego nie ustalono wystąpienia którejkolwiek z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b k.p.a. (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 12. Warszawa 2012 r., str. 590). Przechodząc natomiast do kwestii zasadności stanowiska organów co do braku przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. zauważyć należy, że organy obu instancji zauważyły, że faktyczna podstawę wznowienia winien stanowić art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., decyzja została wydana w oparciu o postanowienie, które zostało następnie zmienione. Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie czym uchybił treści art. 7, 77 i 80 k.p.a. Z twierdzeń skarżącej wynika bowiem, ze w dniu 15 września 2014 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy zostało wydane pozytywne postanowienie uzgodnieniowe Dyrektora [...] Parku Narodowego. Nie ustalono więc prawidłowo stanu faktycznego i nie rozważono, czy nie zaistniała przesłanka wznowieniowa, która faktycznie od początku stanowiła podstawę wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu. Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w tym zakresie, to jest ustali, czy postanowienie w oparciu o które została wydana decyzja dotycząca warunków zabudowy z dnia [...] kwietnia 2009 r. zostało uchylone lub zmienione, a w oparciu o tak ustalony stan faktyczny wyda rozstrzygnięcie o jakim mowa w art. 151 k.p.a. Na marginesie zauważyć należy, że całkowicie niezrozumiałe jest powołanie w zaskarżonej decyzji jako podstawy rozstrzygnięcia art. 156 § 1 k.p.a. Organ nie wyjaśnił z jakich przyczyn rozstrzygnięcie oparł na podstawie powyższego przepisu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzut dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji w Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2014 r. nie jest usprawiedliwiony. Zauważyć należy, że przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału, a nie kopii (por. postanowienie NSA z 8 maja 2014, II GSK 987/14). W rozpoznawanej sprawie uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na jej wynik. Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] maja 2014 r. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto o treść art. 152 p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto stosując art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło