IV SA/Wa 25/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-02
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Aneta Opyrchał, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, dysponujący dokumentacją archiwalną po zlikwidowanym przedsiębiorstwie, jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeśli treść ta nie wynika wprost z posiadanych dokumentów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie na podstawie posiadanych dokumentów, może jedynie potwierdzić fakty lub stan prawny wynikający bezpośrednio z tych dokumentów. Nie może dokonywać własnych ustaleń ani oceny prawnej treści dokumentów, zwłaszcza jeśli dotyczy to charakteru pracy, który wymagałby rozstrzygnięcia właściwego organu. W przypadku braku w dokumentacji archiwalnej informacji o pracy w szczególnych warunkach, organ jest uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia o takiej treści.Stan faktyczny
Skarżący L. P. domagał się wydania zaświadczenia o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...), które już nie istnieje. Dokumentacja przedsiębiorstwa znajduje się w Archiwum Państwowym. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak w dokumentacji informacji potwierdzających pracę w szczególnych warunkach. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do wypowiedzenia się w postępowaniu i brak wezwania do przedstawienia dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) lipca 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści - oddala skargę -
Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) lipca 2006 r. Nr (...) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody P. z dnia (...) maja 2006 r. o odmowie wydania L. P. zaświadczenia o wykonywaniu prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) od dnia 10 lutego 1975 r. do dnia 31 lipca 1977 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że organ administracji publicznej ma obowiązek potwierdzić określone fakty tylko wtedy, gdy wynikają one z danych znajdujących się w jego posiadaniu. Skarżący wystąpił o wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, lecz w aktach, przechowywanych w Archiwum P., brak dokumentów potwierdzających pracę L. P. w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Okresy pracy, uzasadniające prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), stwierdza zakład pracy. W przypadku braku takiego dokumentu, organ rentowy nie uwzględni okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ale osoba uprawniona może od decyzji organu rentowego złożyć odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, jako jedynie właściwego do przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) lipca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył L. P., zarzucając naruszenie prawa do wypowiedzenia się w postępowaniu i brak wezwania przez organy orzekające do przedstawienia dowodów mających istotne znaczenia dla podjęcia decyzji przez organ administracji o uznaniu wniosku skarżącego. Skarżący wykonywał pracę, której charakter i wymiar uprawniałby go do uznania przez właściwy organ, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Skarżący nie może jednak zwrócić się do swojego zakładu pracy o wydanie stosownego świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach lub sprostowania świadectwa pracy, ponieważ właściwe przedsiębiorstwo nie istnieje, a dokumentacja przechowywana jest w Archiwum Państwowym, dlatego odmowa wydania zaświadczenia nie znajduje uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, przytaczając motywy zaskarżonego postanowienia.
Sygn. akt IV SA/Wa 25/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W rozpatrywanej sprawie, skarżący domaga się wydania zaświadczenia o wykonywaniu przez niego pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...). Przedsiębiorstwo to nie istnieje, a dokumenty wytworzone w czasie jego istnienia przechowywane są w Archiwum (...).
Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 23 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 673, ze zm.), archiwum zakładowe (...) należy do państwowej sieci archiwalnej, prowadzącej działalność archiwalną m.in. poprzez udostępnianie materiałów archiwalnych. Archiwa państwowe, stosownie do art. 28 pkt 5 powołanej ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, wydają uwierzytelnione odpisy, wypisy, wyciągi i reprodukcje przechowywanych materiałów, a także zaświadczenia na podstawie tych materiałów.
Działalność archiwum w postaci wydawania zaświadczeń polega więc na wskazywaniu posiadania w zasobie archiwalnym dokumentów o określonej treści. Archiwum nie może przetwarzać treści tych dokumentów w taki sposób, aby na ich podstawie dokonywać własnych ustaleń co do faktów, zdarzeń lub okoliczności, które nie wynikają z treści tych dokumentów.
Takich ustaleń nie może również dokonywać organ administracji, dysponujący zasobami archiwalnymi. W szczególności, na podstawie art. 217 §2 pkt 2 w zw. z art. 218 §1 kpa, organ administracji wydaje zaświadczenie osobie ubiegającej się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego jedynie wtedy, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie stanowi zatem formę urzędowego potwierdzenia przez organ administracji faktów lub stanu prawnego, jaki wynika z treści dokumentów, ewidencji lub rejestrów znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji może przy tym przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 §2 kpa), którego celem może być jedynie ustalenie treści posiadanych dokumentów lub rejestrów, albo ustalenie posiadania stosownych dokumentów lub informacji w zakresie zgłoszonego żądania o wydanie zaświadczenia.
W dokumentach archiwalnych Przedsiębiorstwa (...), dotyczących skarżącego, brak jest informacji o wykonywaniu przez niego pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - w okresie
Sygn. akt IV SA/Wa 25/07
zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie. Oznacza to, iż organy administracji obu instancji, od których skarżący domagał się wydania zaświadczenia stwierdzającego wykonywanie przez niego pracy w takich warunkach, prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia żądanej treści, skoro żądana przez skarżącego treść nie wynika z pozostającej w dyspozycji tych organów dokumentacji.
Skarżący upatruje swoje żądanie w tym, że w dokumentacji archiwalnej znajdują się dokumenty wskazujące na zajmowane przez niego stanowiska pracy, z którymi wiązała się praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Organy dysponujące tymi dokumentami mogą zatem wydać skarżącemu zaświadczenie jedynie co do treści tych dokumentów, nie mogą natomiast dokonywać oceny skutków prawnych tej treści. Zaświadczenie nie może bowiem zastępować rozstrzygnięcia właściwego organu, w przedmiocie charakteru pracy, jaką wykonywał skarżący, jeżeli charakter ten nie wynika z treści dokumentów znajdujących się w zasobie archiwalnym prowadzonym przez Wojewodę P.
Organy dysponujące zasobem archiwalnym Przedsiębiorstwa (...), nie są również właściwe do wydania skarżącemu świadectwa pracy wskazującego na wykonywanie jej w szczególnych warunkach, skoro nie są następcami prawnymi tego przedsiębiorstwa, jako pracodawcy skarżącego, a jedynie dysponentami dokumentów tego pracodawcy, w ramach prowadzonego zasobu archiwalnego.
Organy orzekające, wbrew zarzutom skargi, nie naruszyły także prawa w zakresie umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się w postępowaniu i przedłożenia posiadanych przez skarżącego dokumentów, skoro postępowanie o wydanie zaświadczenia sprowadza się do stwierdzenia, czy pozostająca w dyspozycji organu administracji dokumentacja, zawiera treści, o które zgłaszane jest żądanie ich stwierdzenia w formie zaświadczenia.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło