IV SA/Wa 250/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych postanowieniem znak: [...], z dnia [...] lipca 2013 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt2 w związku z art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Archiwum Narodowego w K. z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], w sprawie przekazania podania do Starostwa Powiatowego w N. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2013 r. A. S. zwrócił się do Archiwum Narodowego w K. Oddział w N. o odszukanie oraz przesłanie kopii pozwolenia na użytkowanie oraz jakichkolwiek dokumentów dotyczących budynku położonego przy ul. [...] w K. Dyrektor Archiwum Narodowego w K., działając przez upoważnionego Kierownika Oddziału, postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał podanie do Starostwa Powiatowego w N. celem załatwienia zgodnie z właściwością, z uwagi na brak w zasobie danych niezbędnych do załatwienia sprawy. Na postanowienie Dyrektora Archiwum Narodowego w K. z dnia [...] maja 2013 r. zażalenie złożył A. S. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych rozpatrując zażalenie wskazał na treść art. 65 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Organ wskazał jednocześnie, że zawiadomienie takie ma mieć formę pisma, którym informuje się o braku właściwości organu, który otrzymał podanie w sprawie oraz o tym, że właściwy do rozpatrzenia podania jest inny organ. Pismo takie powinno zawierać uzasadnienie. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych zwrócił uwagę, że organ I instancji posłużył się przepisem art. 65 § 1 k.p.a. w brzmieniu nieobowiązującym od 11 kwietnia 2011 r., na skutek nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 6, poz. 18). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] lipca 2013 r. wniósł A. S. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niewykazanie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, - art. 716-729 k.p.c. poprzez niedostarczenie przesłanek świadczących o konieczności odtworzenia akt postępowania administracyjnego, - art. 7 k.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania administracyjnego, w zakresie uzyskania dowodów z dokumentów koniecznych do wydania decyzji zezwalającej na korzystanie z obiektu budowlanego wzniesionego na podstawie prawomocnej decyzji zatwierdzającej projekt realizacyjny i plan zagospodarowania przestrzennego działki. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu wydania decyzji o istnieniu bądź nie istnieniu koniecznych dla mnie dokumentów, a w przypadku ich braku jako przesłanek dla właściwego organu do wniesienia do sadu wniosku o odtworzenie brakujących akt. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Sąd w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 19 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Powyższa zasada wiąże się z kluczową dla konstytucyjnej koncepcji państwa prawa zasadą praworządności wymagającą normatywnego umocowania dla wszystkich działań organów administracji publicznej. Nałożenie na organy administracji publicznej obowiązku przestrzegania właściwości miejscowej i rzeczowej oznacza, iż bez względu na sugestie wnoszącego podanie, dotyczące organu właściwego do rozpatrzenia sprawy, organ do którego wpłynęło podanie, stosownie do art. 20 k.p.a. winien z urzędu ustalić, czy według przepisów o zakresie jego działania, jest on faktycznie organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego podania. Powyższe wynika z faktu, iż przyjęte w Kodeksie postępowania administracyjnego rozwiązania mają za zadanie korygować ewentualne błędy, czy też omyłki osób wnoszących podania, kierujących wystąpienia do niewłaściwych organów. Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 65 § 1 k.p.a., w brzmieniu ustalonym przez ustawę z 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18) obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Oznacza to, że organ administracji publicznej, który uznał się za niewłaściwy, nie wydaje zaskarżalnego postanowienia o przekazaniu podania organowi właściwemu (jak było przed zmianą obowiązującą od dnia 11 kwietnia 2011 r.), lecz zawiadamia na piśmie wnoszącego podanie o tym, że przekazał jego podanie organowi właściwemu. Konieczne jest, aby zawiadomienie o przekazaniu zawierało uzasadnienie. Organ przekazujący podanie powinien zatem nie tylko wskazać organ właściwy do rozpatrzenia podania, ale także przedstawić powody, dla których uznał się za niewłaściwy, i powody, dla których właściwy jest organ wskazany w zawiadomieniu o przekazaniu podania. W przedmiotowej sprawie, organ I instancji niezgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 65 § 1 k.p.a. wydał postanowienie o przekazaniu podania skarżącego z dnia [...] kwietnia 2013 r. do Starostwa Powiatowego w N. celem załatwienia zgodnie z właściwością. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku wniesienia środka odwoławczego od postanowienia o przekazaniu podania do organu właściwego. W związku z wniesieniem zażalenia organ odwoławczy rozpoznał sprawę co do meritum i zajął w tym zakresie stanowisko. Jednocześnie w myśl art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje na postanowienie tylko gdy przewiduje to konkretny przepis. Natomiast art. 65 § 1 k.p.a. nie przewiduje zaskarżenia zawiadomienia o przekazaniu podania do organu właściwego. Wynika stąd, że na błędnie wydane przez organ I instancji postanowienie, zamiast zawiadomienia, nie przysługuje środek odwoławczy w postaci zażalenia. W tej sytuacji organ odwoławczy, rozpatrując sprawę na skutek zażalenia wniesionego na postanowienie Dyrektora Archiwum Narodowego w K. z dnia [...] maja 2013 r., działał bez podstawy prawnej, co oznacza, że orzeczenie dotknięte jest wadą nieważności, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ administracji, wobec wniesienia środka odwoławczego (w następstwie błędnego wydania przez organ I instancji postanowienia i pouczenia skarżącego o możliwości wniesienia zażalenia), winien był stwierdzić niedopuszczalność wniesienia zażalenia w myśl art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. Rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną przedstawioną powyżej. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.