IV SA/Wa 2509/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-29

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność zezwolenia na odzysk odpadów, wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa (niezgodności z rozporządzeniem o odzysku i planem zagospodarowania przestrzennego), jest prawidłowa, jeśli naruszenia te nie mają cech rażących?
Ratio decidendi
Organ administracji nie wykazał, aby zezwolenie na odzysk odpadów było dotknięte wadą kwalifikowaną uzasadniającą stwierdzenie jego nieważności. Potencjalne uchybienia w zakresie zgodności z rozporządzeniem o odzysku lub planem zagospodarowania przestrzennego nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z tym, utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej nieważność zezwolenia było nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność zezwolenia wydanego przez Starostę na odzysk odpadów w celu wypełnienia wyrobiska poeksploatacyjnego. SKO uznało, że zezwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, w tym przepisów rozporządzenia o odzysku odpadów oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymało w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2015 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] z [...] października 2012 r. o zezwoleniu p. J. S. (prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Z.) na odzysk odpadów, polegający na ich wykorzystaniu do wypełnienia wyrobiska poeksploatacyjnego kruszywa naturalnego ("[...]" i "[...]" w [...]), zwanej dalej "zezwoleniem z 2012 roku". Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ administracji przywołał następujące uwarunkowania faktyczne i prawne, które uwzględnił, orzekając w sprawie: - zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności zezwolenia z 2012 roku, - zgodnie z dyspozycją art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; naruszenia prawa, mogące stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części; czynności, prowadzące do załatwienia sprawy, lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy (tak: Borkowski w: Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, Warszawa 1998, Art. 156, Nb. 35), - zezwolenie zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), określającej m.in. zasady odzysku i unieszkodliwiania odpadów; zgodnie z art. 26 ust. 1 - 4 tej ustawy, prowadzenie przez posiadacza odpadów, działalności w zakresie ich odzysku lub unieszkodliwiania, wymaga uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności; zezwolenie jest wydawane w drodze decyzji; w myśl art. 26 ust. 6 ustawy starosta, którego właściwość została określona w ust. 3 pkt 2, wydaje zezwolenie po zasięgnięciu opinii wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwych ze względu na miejsce prowadzenia działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów; zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy, organ obowiązany jest odmówić wydania zezwolenia w każdym przypadku niezgodności zamierzonego sposobu gospodarki odpadami z wymaganiami przepisów o odpadach, przez co należy rozumieć także inne regulacje dotyczące zasad odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, stanowiące część obowiązującego porządku prawnego; stosownie do art. 13 ust. 2a pkt 1 ustawy, określającego kompetencję Ministra do spraw środowiska w zakresie określenia w drodze rozporządzenia rodzajów odpadów oraz warunków ich odzysku w procesach R14 i R15 (wymienionych w załączniku nr 5 do ustawy), podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie wydania zezwolenia na prowadzenie takiej działalności, starosta obowiązany jest odmówić jego wydania w sytuacji, gdy planowana działalność nie jest zgodna z przepisami, wydanego przez Ministra Środowiska rozporządzenia z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. Nr 49, poz. 356), zwanego dalej "rozporządzeniem o odzysku"; wskazany akt reguluje wymogi dotyczące odzysku odpadów, a konieczność respektowania jego regulacji wynika z jego powszechnego obowiązywania, - zezwolenie rażąco narusza przepisy rozporządzenia o odzysku; w załączniku nr 1 do niego, w lp. 1 przewidziano, że odzysk odpadów w procesie R14, polegający na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych (takich jak zapadliska, nieeksploatowane odkrywkowe wyrobiska lub wyeksploatowane części tych wyrobisk) wymaga spełnienia określonych wymogów; pierwszy (i najistotniejszy z nich) stanowi, że prowadzenie wspomnianej działalności jest możliwe pod warunkiem, że planowane działania są lub będą określone w trybie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, prawa budowlanego albo w decyzji określającej zakres, sposób i termin zakończenia rekultywacji zgodnie z przepisami o ochronie środowiska bądź o ochronie gruntów rolnych i leśnych, - w niniejszej sprawie Starosta [...] wydał decyzję nr [...] z [...] lutego 2012 r., zwaną dalej "decyzją nr [...]", w której określił, że osobą zobowiązaną do rekultywacji wyrobiska zlokalizowanego na działkach ew. nr [...], [...], [...], położonych we wsi [...], (gm. [...]) jest p. J. S. (przedsiębiorca, prowadzący działalność gospodarczą), kierunek rekultywacji gruntów jest rolny, z możliwością zagospodarowania agroturystycznego oraz termin wykonania rekultywacji – 31 grudnia 2016 r.; w uzasadnieniu decyzji podano, że inwestor zaprojektował rekultywację przy zastosowaniu wypełnienia wyrobiska odpadami o kodzie 17 05 04 - gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione pod poz. 17 05 03; tymczasem w zezwoleniu z 2012 roku zaaprobowano odzysk odpadów, polegający na wykorzystaniu odpadów o innych kodach do wypełnienia wyrobiska poeksploatacyjnego kruszywa naturalnego ("[...]" i "[...]"), - zezwolenie z 2012 roku jest więc rażąco sprzeczne z zapisem rozporządzenia o odzysku, statuującym wymóg zgodności zezwolenia na odzysk odpadów z decyzją wydaną na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), dotyczącą kierunku i zakresu rekultywacji, - ponadto, jak wynika z zapisu planu zagospodarowania przestrzennego, obszar na którym zlokalizowane jest wyrobisko położony jest na terenie przeznaczonym pod złoża surowców udokumentowanych, oznaczonym symbolem [...] (działki nr [...], [...], [...], obręb [...]) i pod uprawy rolne bez prawa zabudowy, oznaczonym symbolem [...] (działki ew. nr [...], [...], [...], obręb [...]); nie sposób uznać, jakoby takie zapisy planu oznaczały możliwość podejmowania wszelkich działań, w tym polegających na wypełnieniu wyrobiska odpadami, w celu doprowadzenia do przekształcenia tego terenu, zmiany jego ukształtowania; wszelkie tego rodzaju działania, winny bowiem znajdować umocowanie w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego; w szczegółowych ustaleniach planu dla tego terenu nie ujęto zapisów dopuszczających działania polegające na wypełnieniu zbiornika odpadami, które nie mieszczą się w pojęciu surowców udokumentowanych (co do działek nr [...], [...], [...]), a tym bardziej przeznaczenie działek ew. nr [...], [...], [...] pod uprawy rolne, - ustalony w rozporządzeniu o odzysku, dla formy odzysku przewidywanej przez wnoszącego odwołanie, warunek określenia w trybie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zakładanych działań wypełnienia terenów niekorzystnie przekształconych, wymaga uznania w planie, że dany teren został niekorzystnie przekształcony i w przyszłości będzie wymagane podjęcie działań zmierzających do zmiany jego przeznaczenia, - w uzasadnieniu zezwolenia z 2012 roku podano, że przeznaczenie terenu pod złoża surowców udokumentowanych i pod uprawy rolne bez prawa zabudowy należy uznać za niepozostające w sprzeczności z planowanym przez Wnioskodawcę wykorzystaniem działki w zakresie odzysku odpadów, celem rekultywacji terenu; jednak - zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o odpadach -"Właściwy organ odmówi wydania zezwolenia na odzysk, unieszkodliwianie, zbieranie lub transport odpadów, jeżeli zamierzony sposób gospodarki odpadami: - jest niezgodny z wymaganiami przepisów o odpadach; - mógłby powodować zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska; - jest niezgodny z planami gospodarki odpadami; - jest niezgodny z przepisami prawa miejscowego", - brak sprzeczności z ustaleniami planu nie oznacza zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, a tylko zgodność z planem umożliwia wydanie zezwolenia na odzysk odpadów w zakresie określonym przez wnioskodawcę, - wobec powyższego należy uznać, że zezwolenie z 2012 roku zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach oraz § 2 rozporządzenia o odzysku; naruszenia te mają charakter rażącego naruszenia prawa, co oznacza istnienie wad decyzji, określonych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.; należało stwierdzić jego nieważność, z powołanych powyżej przyczyn. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, sformułował zarzuty naruszenia przepisów: - postępowania mające wpływ na wynik sprawy: - art. 156 § 2 K.p.a., polegające na: - utrzymaniu w mocy decyzji stwierdzającej nieważność zezwolenia z 2012 roku, z pominięciem okoliczności, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne, przez co stwierdzenie jej nieważności, a następnie utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia w tym zakresie, było niemożliwe; wskazano, że na podstawie zezwolenia dokonano szeregu czynności – odbioru odpadów a następnie ich przetworzenia i zdeponowania, - niewskazaniu i niesprecyzowaniu przez organ, jaka norma prawna została naruszona i na czym owe naruszenie polegało, a jednocześnie ograniczeniu się do powołania aktu prawnego, przy jednoczesnym pominięciu wskazania, w jaki sposób, i które konkretnie zapisy rozporządzenia o odzysku zostały naruszone; doprowadziło to do błędnego ustalenia, że doszło do rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością zezwolenia z 2012 roku, - art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a., polegające na: - niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego przez organ administracji, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji stwierdzającej nieważność, w tym do błędnego ustalenia, że przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru, na terenie którego znajduje się wyrobisko tj. pod złoża udokumentowane i pod uprawy rolne bez prawa zabudowy, oznaczonym symbolem [...], oznacza, jakoby nie można było podejmować na tym obszarze działań polegających na wypełnieniu wyrobiska odpadami, w celu przekształcenia terenu; - błędnym ustaleniu przez organ, że zezwolenie z 2012 roku jest wadliwe, z uwagi na objęcie jego zakresem przedmiotowym wypełnienia wyrobiska poeksploatacyjnego odpadami o kodach ponad wskazane w decyzji nr [...], podczas gdy ta ostatnia decyzja miała za zadanie określić jedynie kierunek rekultywacji, a nie konkretne rodzaje odpadów, co z kolei doprowadziło do błędnego uznania, jakoby zakresem zezwolenia z 2012 roku można było objąć jedynie odpady o kodzie 17 05 04 - gleba ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione pod poz. 17 05 03, - art. 8, 9,11,15 i 107 § 3 K.p.a., polegające na: - nienależytym, niedostatecznym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia stronie zapoznanie się z rozstrzygnięciem organu i jego motywami, a co za tym idzie uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji oraz realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; - niewskazaniu w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonych decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; - niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji z [...] grudnia 2013 r., w szczególności poprzez ograniczenie się organu jedynie do powtórzenia argumentacji przytoczonej w tej decyzji; prowadzi to do uznania, że organ nie odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jedynie powielił ustalenia i rozstrzygnięcia, jakie miały miejsce na etapie wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności; - art. 19 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 (Dz.U. 2012, poz. 647), poprzez przekroczenie przez organ kompetencji wynikających z właściwości rzeczowej - wyjście poza zakres badania legalności wydanej decyzji w oparciu o istnienie ewentualnych wad skutkujących nieważnością i ingerencję w ocenę zasadności zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, dopuszczających działania polegające na wypełnieniu zbiornika odpadami, które nie mieszczą się w pojęciu surowców udokumentowanych; prowadziło to do pominięcia właściwości organów w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy, - prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy: - art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i uznanie, że obszary, na których prowadzi się rekultywację, mieszczą się w katalogu treści obligatoryjnych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy - zgodnie z treścią tego przepisu - w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji; doprowadziło to do błędnego uznania przez organ, jakoby brak takiego zapisu skutkował niezgodnością z planem zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach; - art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą do uznania, że brak sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznacza niezgodność z nim, a co za tym idzie błędnego uznania, że istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności zezwolenia z 2012 roku, a następnie, że istnieją podstawy do utrzymania w mocy decyzji stwierdzającej tę nieważność, podczas gdy nieistnienie zapisów niezgodnych z przepisami prawa miejscowego oznaczało w przedmiotowej sprawie, że - zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o odpadach - organ nie mógł odmówić wydania zezwolenia. Wniesiono o uchylenie w całości decyzji zaskarżonej jak i ją poprzedzającej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć tylko w części podniesione zarzuty są trafne. W rozpoznawanej sprawie organ administracji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze – procedował w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, ustalając czy zezwolenie z 2012 roku jest dotknięte wada kwalifikowaną. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określa enumeratywnie art. 156 §. 1 K.p.a. Przepisy dotyczące stwierdzania nieważności decyzji, jako stanowiące wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 K.p.a.), nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W rozpatrywanym przypadku, przywoływaną w kwestionowanej decyzji, podstawą stwierdzenia nieważności jest art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W jego świetle wadą nieważności są dotknięte decyzje m.in. wydane z rażącym naruszeniem prawa. Koniecznym warunkiem dla ustalenia występowania tej przesłanki nieważności jest stwierdzenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa materialnego przez organ orzekający w sprawie lub dokonanie przez niego oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny ze zgromadzoną w aktach dokumentacją sprawy lub innymi oczywistymi, znanymi temu organowi, faktami. Organ administracji przywołał określone uwarunkowania, co do stanu faktycznego (dopuszczanie w zezwoleniu na dokonywanie odzysku także innych odpadów niż wskazane w decyzji nr [...], ustalenia zamieszczone w planie zagospodarowania przestrzennego) jak i prawidłowo zreferował brzmienie regulacji w danym zakresie. Ponowne przytaczanie argumentacji organu i treści stosownych regulacji byłoby zbędne z uwagi na szczegółowe uprzednie ich zreferowanie. Trzeba natomiast stwierdzić, że dokonując stosownej oceny organ wywiódł - co trafnie podniesiono w skardze - błędne wnioski. Organ dopatrywał się kwalifikowanej wadliwości w dwu aspektach – sprzeczności z regulacjami szczególnymi dotyczącymi danego sposobu poddania odzyskowi odpadów – rozporządzenia o odzysku oraz z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Trzeba wskazać ze o ile w obu przypadkach w ogóle można się dopatrzeć określonych uchybień to nie mają one z pewnością cech wady kwalifikowanej, co mogłoby mieć jedynie znacznie w sprawie, gdzie przedmiotem procedowania jest ewentualne stwierdzenie nieważności. Odnosząc się do kwestii domenialnej sprzeczności zezwolenia z 2012 roku z decyzją nr [...], trzeba wskazać, że orzeczenie to w swej części istotnej – osnowie – nie zawiera warunków, na jakich mają być zapełniane przedmiotowe wyrobiska poeksploatacyjne. Wskazówki, jakie odpady zamierza wykorzystać zobowiązany do rekultywacji zamieszczone są w treści uzasadnienia. Wprawdzie, gdy chodzi o decyzje administracyjnej podział orzeczenia na część określoną mianem osnowy i uzasadnienie nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego i - w pewnych przypadkach – przyjmuje się także, że wiążący charakter mogą mieć stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu. Istotne było więc wyjaśnienie, czy określenie jakie odpady mają być deponowane w wyrobisku, stanowiło część konstytutywną orzeczenia wydanego na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W myśl jej art. 22 ust. 1 pkt 3 decyzje w przedmiocie rekultywacji określają w szczególności "kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów". Oznacza to możliwość zakreślenia, jaki będzie wymagany efekt rekultywacji – jakie będzie przeznaczanie gruntów po dokonaniu ich rekultywacji – np. pod produkcję rolną. W ocenie Sądu nie zamyka to organowi administracji możliwości, w uzasadnionych przypadkach, zakreślenia pewnych warunków prowadzenia rekultywacji. Muszą one jednak pozostawać zasadniczo w związku z zakreślonym decyzją celem rekultywacji – osiągnięcia przydatności do określonego celu – np. produkcji rolnej. Nie sposób w tym świetle uznać, aby zakreślenie, jakimi rodzajami odpadów będzie zapełniane wyrobisko, o ile zagwarantowane zostanie, że ostatecznie teren po nim będzie przydatny do celów wskazanych decyzją o rekultywacji, może mieć znaczenie. W tym kontekście istotne może być wyłącznie, jakiego rodzaju materiały – względnie odpady – mają, według zezwolenia, zostać użyte do rekultywacji górnej warstwy gruntu, służącej do produkcji rolnej. Jedynie w tym kontekście może być rozważana ewentualna zgodność zezwolenia z 2012 roku z warunkami decyzji nr [...]. w kontekście wymagań normatywnych – w tym zakreślonych w rozporządzeniu o odzysku. Tylko bowiem warunki w tym zakresie mogą stanowić integralne elementy rozstrzygnięć, wydanych w myśl przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w rozmienianiu stosownej regulacji rozporządzenia (normatywna treść uwagi, dotyczącej warunków odzysku odpadów o danym kodzie zmieszczone w kolumnie 4 tabeli pkt 1 wyliczenia pod lp. 1). Odnotować wypada, że w rozporządzeniu wskazano normatywnie warunki, jakie muszą być spełnione w przypadku prowadzenia rekultywacji w kierunku rolnym (zapewnienie funkcji glebotwórczej – kolumna 4 pkt 2 wyliczenia pod lp. 1). Ocena, czy warunek ten jest spełniony w zezwoleniu z 2012 roku będzie należeć do organu, ponownie orzekającego w sprawie. Zajmowanie stanowiska w tym zakresie przez Sąd byłoby przedwczesne z uwagi na reguły kontroli legalności ostatecznych orzeczeń. Gdy zaś chodzi o ewentualną sprzeczność z regulacjami prawa miejscowego, do którego należy plan zagospodarowania przestrzennego, to tego rodzaju musiałaby również mieć charakter rażący. W rozpoznanym przypadku sprzeczność tą upatrywano w dopuszczeniu wypełniania wyrobisk poprzez deponowanie w nich odpadów na terenach wskazanych, jako zawierające udokumentowane złoża oraz przeznaczone na cele produkcji rolnej. Otóż, gdy chodzi o tereny przeznaczone do produkcji rolnej, działań służących przywróceniu ich produkcyjności dla tego celu nie można uznać za rażąco sprzeczne z planem, choć nie wskazano w nim ze teren dany wymaga rekultywacji. Podobnie, deponowanie w wyeksploatowanych wyrobiskach określonych materiałów (w tym odpadów), w celu ich wypełnienia, nie można uznać za oczywiście sprzeczne z planem, wskazującym, że są to tereny przeznaczone pod złoża surowców udokumentowanych. Tego rodzaju ustalenia planu oznaczają generalnie możliwość prowadzenia różnorodnych działań związanych z eksploatacją złóż a ich elementem może być także rekultywacja terenów po wydobyciu. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że powodem stwierdzenia nieważności może być jedynie oczywista sprzeczność z postanowieniami planu nie zaś konkluzja, że plan nie jest wystarczająco szczegółowy dla możliwości prowadzenia określonej działalności (kwestia braku zapisów w rozumieniu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Reasumując, organ administracji nie wskazał w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, aby zezwolenie z 2012 roku było dotknięte jakakolwiek kwalifikowaną wadliwością, która uzasadniałaby stwierdzenie jego nieważności. W tej sytuacji utrzymanie w mocy uprzedniej decyzji w przedmiocie nieważności nie było uzasadnione, a sprawy nie można uznać za należycie wyjaśnioną, w rozumieniu art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W tym zakresie zarzuty skargi są zasadne. Natomiast przedwczesny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., który to zamieszczony jest w regulacji generalnie o charakterze procesowym (K.p.a.) lecz – wbrew stanowisku skargi – stanowi regulację materialnoprawną. Istotnie, uzasadniając orzeczenie, organ nie wskazał na żadną tego rodzaju wadliwość zezwolenia z 2012 roku, która mogłaby być przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji w tym przedmiocie. Przesądzenie jednak na tym etapie, czy orzeczenie dotknięte jest kwalifikowaną wadliwością byłoby przedwczesne. Trzeba jedynie dodać, że stwierdzona ewentualnie sprzeczność z określonymi normami musi być nie tylko oczywista, lecz także - jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze - nie może być do pogodzenia z regułami państwa prawnego pozostawienie danego wadliwego aktu w obrocie. Oznacza to, że jego skutki muszą mieć istotny negatywny wymiar ekonomiczny, społeczny czy inny. W rozpoznawanej sprawie powodować np. potencjalnie negatywne konsekwencje dla środowiska, czy naruszać wymagania ładu przestrzennego. Konkluzji tego rodzaju w skarżonym akcie nie sformułowano. Nie są natomiast zasadne pozostałe zarzuty, podniesione w skardze, z następujących przyczyn: - uzasadnienie skarżonej decyzji, choć jak trafnie wskazano zawierające szereg wad (w tym powtórzenia sekwencji, sekwencje niezakończone, braki w logicznym toku itd.), pozwala ustalić, jakimi przesłankami kierował się organ administracji, orzekając w sprawie (jakie przepisy zostały rażąco naruszone i dlaczego – zdaniem organu), co umożliwiło Sądowi ocenę sformułowanych w uzasadnieniu twierdzeń, w kontekście wskazywanych w orzeczeniu domniemanych wad kwalifikowanych zezwolenia z 2012 roku, - chybione są wywody, jakoby nie było możliwe stwierdzenie nieważności zezwolenia, gdyż wywołało ono nieodwracalne skutki prawne, w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a.; okoliczność wykonywania na podstawie zezwolenia (analogicznie różnego rodzaju pozwoleń dotyczących korzystania ze środowiska), o określonym czasie obowiązywania, różnych czynności, nie oznacza braku możliwości stwierdzania jego nieważności; w istocie (trafnie skonstatowano w skardze) może nie być możliwe odwrócenie określonych procesów, jakie wydarzyły się na podstawie wyeliminowanej z obrotu decyzji, czy podważenia czynności faktycznych (przekazanie odpadów); stwierdzenie nieważności zezwolenia oznacza jedynie tyle, że pewne działania należy traktować, jako prowadzone bez wymaganej zgody (patrz: wsteczny skutek prawny decyzji o nieważności), nie jest jednak tak, że po stwierdzeniu nieważności musi być automatycznie przywrócony stan sprzed wydania decyzji; zakres obowiązku odwrócenia następstw prowadzenia dzielności bez wymaganego zezwolenia określają na zasadach ogólnych stosowne regulacje szczegółowe (np., co do możliwości nakazania usunięcia odpadów składowanych w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym); przy tym – co istotne - osobie, która poniosłaby szkody na skutek stwierdzenia nieważności decyzji przysługuje stosowny regres do Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego, na zasadach zakreślonych prawem cywilnym, - organ administracji jest generalnie uprawniony do samodzielnej oceny zgodności określonych działań z przepisami prawa miejscowego – w tym z planami zagospodarowania przestrzennego (w kontekście art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach); nie pozostaje to w opozycji do zakresu samodzielności organów gmin, co do zakresu tzw. władztwa planistycznego, na etapie uchwalania prawa miejscowego. Sąd nie uwzględnił wniosku o uchylenie także orzeczenia z [...] grudnia 2015 r., nie wykazano bowiem ani Sąd nie dopatrzył się z urzędu by było to niezbędne dla właściwego załatwienia sprawy, w myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w pkt 3 sentencji zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, - 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz - 240 zł, tytułem wynagrodzenia radcowskiego. Orzekając ponownie w sprawie organ administracji uwzględni ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło