IV SA/Wa 2510/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] września 2014 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o stwierdzeniu, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzja wydana została na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2, art. 97 ust. 1 i 1a i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2012 r. poz. 680, ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa, w zw. z art. 513 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. Nr 267, ze zm.), określanej dalej jako K.p.a. W decyzji przedstawiony został następujący stan sprawy. Pan M.S., obywatel [...], złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w dniu [...] kwietnia 2014 r. Powołał się na zagrożenie karą dożywotniego pozbawienia wolności w związku z pobiciem ze skutkiem śmiertelnym. Oświadczył, że w 2007 r. kandydował w wyborach na przewodniczącego organizacji studenckiej, której nazwę przetłumaczono jako "[...]". Wybory wprawdzie przerwano, ale został przewodniczącym w innym trybie. Jego kontrkandydat nie mógł pogodzić się z przegraną, w związku z czym w marcu 2009 r. pobił wnioskodawcę. W reakcji na to wydarzenie zwolennicy Pana M.S. dokonali pobicia kontrkandydata, w wyniku czego zmarł. Wnioskodawca boi się także zemsty ze strony rodziny zabitego. Oświadczył, że czuje się osobą prześladowaną, doznał przemocy fizycznej (pobicie w 2009 r.), nie prowadzono wobec niego postępowań sądowych lub administracyjnych i nie został skazany w kraju pochodzenia. Według deklaracji cudzoziemiec opuścił [...] we wrześniu 2012 r, legalnie, drogą lotniczą. Udał się do [...], gdzie przebywał miesiąc, następnie na podstawie [...] wizy drogą lotniczą przybył na terytorium RP i pozostał w Polsce po upływie ważności wizy. Znalazł zatrudnienie w barach gastronomicznych. Podejmował nieudane próby legalizacji pobytu i zatrudnienia, po czym w styczniu 2014 r. został zatrzymany przez Straż Graniczną i osadzony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców. Po niepełnych trzech miesiącach pobytu w Ośrodku zdecydował się złożyć wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W dniu [...] maja 2014 r. przeprowadzono przesłuchanie Strony. Organ zwrócił uwagę, że Pan M.S. w zarysie podtrzymał swoje wcześniejsze oświadczenia, niemniej jednak pomiędzy wersją przedstawioną we wniosku i zaprezentowaną podczas przesłuchania widoczne są różnice. Przede wszystkim oświadczył, iż nie tylko obawa się kary dożywotniego więzienia, lecz także został na nią zaocznie skazany (s. 43 akt [...]). Cudzoziemiec inaczej przedstawił przebieg wydarzeń, które skłoniły go do wyjazdu. Jego kontrkandydat o imieniu P. w 2008 r. miał wtargnąć do jego domu w maju 2008 r. Oddał niecelny strzał w kierunku jego brata, po czym brutalnie pobił jego matkę. Natomiast w 2009 r. został pobity przez P., o czym wspominał w uzasadnieniu wniosku (jakkolwiek w protokole zapisano dwie wersje zeznań co do roku - początkowo cudzoziemiec twierdził, że miało to miejsce na początku 2008 r., a następnie sprostował, że był to początek 2009 r.). W treści zeznań kilkakrotnie zmieniał wyjaśnienia na temat dat przynależności do organizacji, której nazwa w protokole przesłuchania została przetłumaczona jako "[...]". Twierdził, że należał do tej organizacji do 2007 r. (we wniosku do 2009 r.). Proszony o wyjaśnienie rozbieżności stwierdził, że prawidłową datą zakończenia działalności w organizacji jest rok 2009 r. a w latach 2007-2009 pełnił funkcję przewodniczącego. Wreszcie organ zwrócił uwagę, że nie zgadzają się okoliczności dotyczące śmierci P., gdyż we wniosku zeznał, że został on śmiertelnie pobity, a w trakcie przesłuchania, że został zastrzelony (s. 43). Dalej organ podał, że podczas przesłuchania Pan M.S. przedstawił wersję, zgodnie z którą po zabójstwie P. opuścił rodzinną miejscowość i udał się do miasta [...], Jednak we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, wskazał, że ostatnim miejscem jego zamieszkania w [...] było [...]. Według źródeł ([...]) jest to wioska w [...], stanowiącym część dystryktu [...], gdzie cudzoziemiec się urodził. Według bazy Google Earth tę wioskę i [...] dzieli odległość 310 km. Od cudzoziemca zażądano ustosunkowania się do większości z wymienionych rozbieżności, w wyniku czego wyjaśnił, że nie rozumiał tłumaczenia zapewnionego przez Straż Graniczną w trakcie przyjmowania wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Cudzoziemiec dołączył do materiału dowodowego kopie dokumentacji sądowej, która ma potwierdzać, że został skazany na dożywocie za zabójstwo P. (s. 47- 88). Szef Urzędu uznał kopie za dowody w sprawie i dokonał ich tłumaczenia. Wystąpił też do polskiego konsulatu w [...], z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej praktyki wydawania dokumentów urzędowych w [...]. W odpowiedzi konsul przedstawił stanowisko, iż uzyskanie dokumentów potwierdzających fałszywe informacje jest procederem nagminnym w [...]. Nawet dokumenty notarialnie potwierdzone nie przedstawiają żadnej wartości (s. 36). Do materiału dowodowego zaliczono także opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia na temat aktualnej sytuacji bezpieczeństwa w [...]. Decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. cudzoziemcowi odmówiono nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i stwierdzono, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu organ uznał część okoliczności deklarowanych przez Cudzoziemca za niewiarygodne, w szczególności odmówił wiarygodności kopiom dokumentów przedłożonym przez stronę, kierując się opinią konsula w [...] i późnym momentem ich przedłożenia organowi. Organ uznał, że cudzoziemiec deklaruje prawdę odnośnie swojej przynależności do wymienionej wyżej organizacji. Sytuację w [...] oceniono jako względnie dobrą. Cudzoziemiec złożył od tej decyzji odwołanie, które należy uznać za wniesione w terminie. Zarzucił Szefowi Urzędu brak dostatecznej wnikliwości w zebraniu i ocenie materiału dowodowego, w szczególności powierzchowne odniesienie się do przedłożonej dokumentacji sądowej. W związku z faktem skazania na dożywocie wobec cudzoziemca ma występować realne ryzyko doznania poważnej krzywdy, a ponadto warunki w bangladeskich więzieniach są równoznaczne z nieludzkim lub poniżającym traktowaniem. Wnioskiem dowodowym z [...] sierpnia 2014 r. cudzoziemiec wniósł o uwzględnienie przez Radę zgromadzonych informacji na temat warunków panujących w [...] więzieniach. Zawarte w piśmie informacje obrazują bardzo złe warunki bytowe więźniów. Rozpatrując odwołanie Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Pojęcie uzasadniona obawa nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości). W przypadku Pana M.S. deklarowana obawa nie jest uzasadniona ani subiektywnie ani obiektywnie. Rada uznała, iż wnioskodawca jest osobą niewiarygodną. Powołała się na wskazówkę interpretacyjną, zawartą w art. 4 ust. 5 dyrektywy Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony /wersja przekształcona/). Zgodnie z tym przepisem gdy Państwo Członkowskie stosuje zasadę zgodnie z którą obowiązkiem wnioskodawcy jest uzasadnić wniosek i gdy twierdzenia strony nie są poparte żadną dokumentacją lub innym materiałem dowodowym, twierdzenia te nie potrzebują potwierdzenia, gdy kumulatywnie spełnione są przesłanki wyrażone w tym przepisie, m.in. to, by stwierdzenia wnioskodawcy zostały uznane za spójne i wiarygodne, by została ustalona ogólna wiarygodność wnioskodawcy i by wnioskował on o ochronę w pierwszym możliwym terminie. Rada zwróciła uwagę, że w przedstawionej przez stronę historii są zawarte sprzeczności i luki logiczne, których nie można wyjaśnić poprzez błędne tłumaczenie lub niedopowiedzenie. Rozbieżności między treścią wniosku a zeznaniami złożonymi podczas przesłuchania są bardzo znaczące i nie można przejść nad nimi do porządku. Jak już to przedstawiono, dotyczą one wydarzeń, które miały skłonić wnioskodawcę do wyjazdu (pominięcie we wniosku ataku na brata i matkę wnioskodawcy), chronologii poszczególnych wydarzeń, faktu skazania na dożywocie (we wniosku - tylko taka możliwość), miejsca zamieszkania w [...], sposobu śmierci osoby nazywanej P. W związku z tymi rozbieżnościami Rada uznała, że wnioskodawca maskuje rzeczywiste motywy wyjazdu z [...]. Argument, iż cudzoziemiec nie rozumiał tłumacza podczas przyjmowania wniosku nie jest zdaniem Rady przekonujący. Po pierwsze, podpisał wniosek i nie wniósł żadnych uwag co do przebiegu czynności, co stwarza domniemanie prawdziwości złożonych oświadczeń. Po drugie, część rozbieżności, jak np. związanych z miejscem zamieszkania nie jest zależna od tłumaczenia, gdyż trudno za błąd tłumaczenia uznać podanie dwóch całkiem różnych miejscowości. Po trzecie, tylko w trakcie przesłuchania cudzoziemiec składał rozbieżne oświadczenia, które następnie prostował. Odnosząc się do przedłożenia kopii dokumentacji sądowej Rada stwierdziła, iż są to nieuwierzytelnione kopie, co sprawia, iż ich wartość dowodowa musi zostać obniżona. Rada argumentowała, że trzeba rozróżnić dopuszczalność środa dowodowego (czyli możliwość włączenia do materiału dowodowego) i ocenę wartości dowodowej. Zdaniem Rady nieuwierzytelnione kopie dokumentów nie pozwalają na pełną ocenę wiarygodności dokumentu i stąd płynie wniosek o ich obniżonej wartości dowodowej, co sprowadza się do uznania ich za pomocnicze. Mogą one jedynie potwierdzać deklarowane fakty, ale nie powinny stanowić podstawy samodzielnego wnioskowania. W sytuacji sprzeczności z innymi dowodami, nieuwierzytelnione kopie będą z reguły musiały zostać uznane za niewiarygodne. Tak właśnie jest w tej sprawie. Rada podkreśliła, że dowód z przesłuchania strony ujawnił rozliczne rozbieżności w składanych zeznaniach i nie mogą być one zlekceważone w związku z wniesieniem kopii dokumentacji sądowej. Ponadto, rację ma Szef Urzędu powołując się na profesjonalną opinię kierownika wydziału konsularnego w [...], stwierdzającego, że [...] dokumenty nie dają żadnej rękojmi prawdziwości. Rada nie stwierdziła zatem, by wersję strony można było przyjąć w związku z tą dokumentacją. Organ dodał, że strona mogła wcześniej skorzystać z możliwości złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Według jej własnych oświadczeń do Europy przybyła w 2012 r., miała świadomość istnienia procedur uchodźczych, powołuje się także na działania w jej sprawie podejmowane przez "adwokata". W tej sytuacji możliwość wykonywania pracy zarobkowej w Polsce, była dla wnioskodawcy na tyle atrakcyjna, iż zaniechał ubiegania się o ochronę. Organ wyraził przekonanie, że stwarza to domniemanie, iż rzeczywistym motywem ubiegania się o ochronę jest dążenie do opuszczenia Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców. Następnie Rada wskazała, że do zabójstwa P. doszło w marcu 2009 r., a wnioskodawca [...] opuścił dopiero we wrześniu 2012 r. Podczas przesłuchania stwierdził, iż przyczyną odwlekania wyjazdu był brak możliwości legalnego wyjazdu. To stwierdzenie nie wytrzymuje jednak krytycznej analizy. Racjonalne jest założenie, że osoba zagrożona dożywotnim pozbawieniem wolności dąży do jak najszybszego opuszczenia kraju. Trudno też przyjąć, by osoba, na której ciąży taki wyrok legalnie otrzymała paszport w 2011 r. i również legalnie przekroczyła granicę w ruchu lotniczym. Reasumując Rada stwierdziła, że: Pan M.S. składał wykluczające się zeznania, co sprawia, że nie można im przypisać domniemania prawdziwości, przyczyny jego wyjazdu z kraju pochodzenia były inne niż deklarowane - zeznania na temat skazania na dożywocie są niewiarygodne, podobnie jak i przedłożone kopie, informacje na temat przynależności do organizacji studenckiej są dla organu nieweryfikowalne. Biorąc pod uwagę te okoliczności rada wykluczyła, by Cudzoziemiec żywił uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, co wyklucza możliwość nadania statusu uchodźcy. Następnie Rada odwołując się do art. 15 ustawy stanowiącego, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia i może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organ zwrócił uwagę, że zarówno w złożonym odwołaniu, jak i we wniosku dowodowym z [...] sierpnia 2014 r. Cudzoziemiec powołuje się na złe warunki bytowe w więzieniach w [...]. Warunki te mogą zostać uznane za prowadzące do nieludzkiego lub poniżającego traktowania. Jednakże, z omówionych już przyczyn Rada w ogóle nie dała wiary zagrożeniu odbyciem przez cudzoziemca kary więzienia w [...], jak również zaistnieniu zdarzeń, które miałyby prowadzić do wymierzenia tej kary. Z tych przyczyn nie ma związku przyczynowo - skutkowego między sytuacją Wnioskodawcy a warunkami w więzieniach [...]. Organ wyraził pogląd, że w [...] nie toczy się obecnie żaden konflikt zbrojny, który uzasadniałby stosowanie art. 15 pkt 3 ww. ustawy. W aktach sprawy znajduje się materiał Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia na temat ogólnej sytuacji w [...], który jednoznacznie obala taką możliwość. Niezależnie już nawet od jego treści, fakt, że na terytorium [...] nie są prowadzone działania wojenne, o których mowa w przytoczonym przepisie, należy zakwalifikować jako fakt powszechnie znany. Z tych przyczyn Rada uznała, że nie ma podstaw, by Panu M.S. udzielić ochrony uzupełniającej. Wszystkie uwagi odnoszące się do oceny wiarygodności Strony, należy odnieść odpowiednio do rozpatrywania przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Ocena tej wiarygodności - zanegowanie zadeklarowanych przyczyn wyjazdu z [...] - implikuje też ocenę w odniesieniu do wszystkich praw wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy. W skargach skierowanych do Sądu (z 19 października 2014 r. oraz z 20 października 2014 r.) strona zarzuciła istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1, art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie, naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13 ust. 1, art. 15, art. 97 ust. 1 ustawy, poprzez nieudzielenie ochrony pomimo, iż spełnione zostały przesłanki do jej otrzymania, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców oraz decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W uzasadnieniu strona argumentowała, że organ nie poddał załączonych dokumentów wnikliwej analizie i nie rozpatrzył ich należycie do czego jest zobowiązany, a jedynie uznał je za niewiarygodne w oparciu o jedno pismo z Ambasady RP w [...]. Takie działanie, bez wnikliwej analizy treści dokumentów oraz ich autentyczności strona oceniła jako niewystarczające. W skargach strona wskazała również na naruszenie przepisu art. 6 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i niepodjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, naruszenie przepisów postępowania art. 7 K.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich niezbędnych okoliczności oraz dokładnego wyjaśnienia w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy; naruszenie przepisów art. 9 K.p.a., poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, naruszenie przepisów art. 10 K.p.a. poprzez brak obiektywizmu w ocenie ważnego interesu odwołującego oraz interesu publicznego poprzez dowolną interpretację, naruszenie art. 12 K.p.a., bowiem organ nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Strona wywodziła ponadto, że doszło do naruszenia przepisów art. 50 K.p.a. poprzez wadliwe wezwanie strony skutkujące wydaniem decyzji odmownej, naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego, naruszenie art. 145 K.p.a. w wyniku niezbadania dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności taktyczne. Zwróciła uwagę, że nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Dalej zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie albo niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13 ustawy, poprzez przyjęcie że odwołujący nie spełnia przesłanek ustawy. Poniesiono ponadto naruszenie art. 31 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez nie przestrzeganie ochrony wolności człowieka i naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej złamanie zasady równego traktowania przez władze publiczne. W ocenie strony spełnia ona przesłanki do udzielenia jej statusu uchodźcy, bo realnie obawia się prześladowania. Wyraziła stanowisko, że spełnia także przesłanki wymienione innych przepisach ustawy, bowiem w kraju pochodzenia została skazana na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Skarżący dalej zarzucił, że organ nie poddał dokładnej analizie załączonych dokumentów potwierdzających, że w kraju pochodzenia został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Jednocześnie organ zanegował ich autentyczność na podstawie jednego z pisma Ambasady RP w [...] na temat możliwości uzyskania fałszywych dokumentów w [...], bezpodstawnie – w ocenie skarżącego – uznając go za niewiarygodnego z powodu drobnych rozbieżności w moich odpowiedziach. Podał, że według raportu Humań Rights Report 2013 on [...] przygotowanego przez [...] (organizację zajmującą się prawami człowieka w [...], członka International Federation for Humań Rights - FIDH) i opublikowanego [...] kwietnia 2014 r., więzienia w [...] są przeludnione, racje żywnościowe są bardzo niskie, a opieka medyczna jest tam niewystarczająca, co z kolei bezpośrednio przekłada się na wzrost zachorowalności i śmiertelności. Tylko od 2009 r. do 2013 r. w więzieniach na terenie [...] zmarło [...] osób (rozdział [...], pozycja [...], str. [...]). Strona wskazała, że nie tylko z powodów politycznych i konfliktu na tym tle żywi uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, ale występuje też ryzyko doznania poważnej krzywdy. Co więcej ryzyko doznania poważnej krzywdy występuje także bezpośrednio wskutek skazania strony na karę dożywotniego pozbawienia wolności wobec standardów panujących w więzieniach na terenie [...]. Ryzyko doznania poważnej krzywdy w związku z nieludzkim lub poniżającym traktowaniem albo karaniem w kraju pochodzenia jest bardzo realne. Dalej strona wywodziła, że zachodzą również przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem po powrocie strony do [...] jej prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego będzie zagrożone o ponadto grozi jej nieludzkie lub poniżające traktowanie ze względu na warunki w więzieniach na terenie [...]. W odpowiedzi na skargi Rada do Spraw Uchodźców wniosła o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Rady nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] września 2014 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o stwierdzeniu, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Co do statusu uchodźcy, to - wywodząc a contrario z art. 19 ust. 1 pkt 1 i zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy - cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515, ze zm.) uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Konwencja zawiera więc zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy i istotnym jest, że nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Za uchodźcę uznaje się osobę, spełniającą kryteria zawarte w przytoczonej definicji, której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Stosownie do motywu 29 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców podpisanej w Genewie 28 lipca 1951 r., ze zmianami wprowadzonymi przez protokół nowojorski z dnia 31 stycznia 1967 r. jednym z warunków kwalifikowania się do otrzymania statusu uchodźcy w rozumieniu art. 1 lit. A konwencji genewskiej jest związek przyczynowy między powodami prześladowania takimi jak rasa, religia, narodowość, przekonania polityczne lub przynależność do szczególnej grupy społecznej, a aktami prześladowania lub brakiem ochrony przed takimi aktami. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Przepisy art. 13 ust. 3 ustawy precyzują, że prześladowanie musi, ze względu na swoją istotę lub powtarzalność, stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe, jak prześladowania, o których mowa powyżej. Prześladowanie może polegać w szczególności na: użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej w tym seksualnej, zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym, wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący, braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym, wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość (art. 13 ust. 4 ustawy). Co do kwestii dowodowych wskazać należy, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób niebudzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. Skarżący kwestionując sposób dokonywania ustaleń faktycznych przez organy administracji w tej sprawie nie dostrzega, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, na składającym wniosek o nadanie statusu uchodźcy spoczywa obowiązek przedstawienia informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz udostępnienia posiadanych dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że cudzoziemiec składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem, w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd – wbrew twierdzeniom skarżącego - nie miał podstaw do przyjęcia, że organy w sposób niewłaściwy wywiązały się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności ustalenia tych faktów, z którymi wiąże się obowiązek udzielenia cudzoziemcowi składającemu wniosek o status uchodźcy ochrony. Okoliczność, iż materiały przedstawione przez skarżącego są nieuwierzytelnionymi kopiami została podniesiona przez organ jako dodatkowy fakt, przemawiający za ich niską wartością dowodową, jednak nie był to jedyny powód stanowiska Rady. Skarżący nie obalił argumentacji organu, ograniczając się do stwierdzenia, że dokumenty te są prawdziwe oraz do negowania opinii polskiego konsula, który wyraził pogląd, iż dokumenty urzędowe w [...] nie dają żadnej rękojmi prawdziwości. Przyczyną wydania decyzji negatywnej nie było zakwestionowanie oceny przestrzegania praw człowieka w [...], w szczególności złych warunków panujących w zakładach karnych, lecz podważenie wiarygodności strony, a w konsekwencji zanegowanie związku między tymi abstrakcyjnymi zagrożeniami, a sytuacją cudzoziemca. W treści skargi nie obalono trafności wywodu Rady, w związku z czym organ także i w odniesieniu do prawa materialnego podtrzymuje swoje stanowisko. Ponadto kryteria oceny działania organów są następujące: 1. po pierwsze - ustalenie statusu uchodźcy wymaga oceny oświadczeń ubiegającego się, przy czym oświadczenia te nie mogą być rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy bowiem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku pt. "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu, 2. po drugie – zgodnie z art. 4 ust. 5 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochron, gdy niektóre treści oświadczeń wnioskodawcy nie są poparte dokumentami ani innymi dowodami, potwierdzenie takich treści nie jest konieczne pod następującymi warunkami: wnioskodawca poczynił rzeczywisty wysiłek, aby uzasadnić swój wniosek; wszystkie właściwe elementy, będące w posiadaniu wnioskodawcy zostały przedstawione oraz złożono zadowalające wyjaśnienia co do braku innych istotnych elementów; oświadczenia wnioskodawcy zostały uznane za spójne i wiarygodne i nie są sprzeczne z dostępnymi szczegółowymi i ogólnymi informacjami mającymi znaczenie dla sprawy wnioskodawcy; wnioskodawca wystąpił o udzielenie ochrony międzynarodowej w najwcześniejszym możliwym terminie, chyba że może on wskazać zasadny, powód, dlaczego tego nie zrobił; oraz stwierdzono ogólną wiarygodność wnioskodawcy. Kryterium przedstawienia niespójnych, sprzecznych i nieprawdopodobnych lub niewystarczających wyjaśnień, które czynią w sposób oczywisty nieprzekonującym wniosek w odniesieniu do tego, że był obiektem prześladowań zastosowane zostało w Dyrektywnie Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE L z dnia 13 grudnia 2005 r.). W rozpatrywanej sprawie zasadnie organy uznały wyjaśnienia w zakresie istnienia pozytywnych przesłanek do przyznania statusu uchodźcy za niewystarczające i niespójne. Sprzeczności dotyczą zasadniczych kwestii, tak jak przebieg okoliczności, w których należało – w ocenie wnioskującego – upatrywać spełnienia przesłanek do nadania statusu uchodźcy. Skarżący twierdził, że należał do organizacji "[...]" do 2007 r. (we wniosku do 2009 r.), zaś w toku postępowania podał, że prawidłową datą zakończenia działalności w organizacji jest rok 2009 r. a w latach 2007-2009 pełnił funkcję przewodniczącego. Nie zgadzają się okoliczności dotyczące śmierci P., gdyż we wniosku skarżący zeznał, że został on śmiertelnie pobity, a w trakcie przesłuchania, że został zastrzelony (s. 43). Rozbieżne wersje (porównując treść wniosku i przesłuchania) dotyczą również ostatniego miejsca zamieszkania. Znaczenie ma ponadto – na co słusznie zwrócił uwagę organ, że do zabójstwa P. doszło w marcu 2009 r., a wnioskodawca [...] opuścił dopiero we wrześniu 2012 r., z czego zasadnie organ wywodził, że obawa skarżącego dotycząca skutków przywołanego przez niego wydarzenia nie może być powodem przyznania statusu uchodźcy. Słusznie zatem organ ocenił, że nie można przedstawionego przez wnioskodawcę zdarzenia, ocenić jako pozytywnej przesłanki do nadania skarżącemu statusu uchodźcy. Odnosząc się do rozbieżności w zeznaniach cudzoziemca w skardze argumentowano, że skarżący może cierpieć na depresję, być osobą introwertyczną i zamkniętą w sobie, co w konsekwencji ma oznaczać, iż ma on kłopoty komunikacyjne. Słusznie jednak stwierdził organ, że argumentacja jest chybiona, a hipotezy co do kondycji psychicznej cudzoziemca nie stanowią podstawy, by przyjmować domniemanie prawdziwości jego oświadczeń. Ponadto organ I instancji zapewnił cudzoziemcowi kontakt z psychologiem, który wydał opinię co do jego stanu, określając go jako stabilny (s. 46a akt organu I instancji). Nie jest zrozumiały zarzut bariery językowej - nieznajomości przez cudzoziemca języka polskiego i angielskiego. Zarówno podczas przyjmowania wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i przesłuchania cudzoziemcowi zapewniono tłumacza języka bengalskiego. Rada odniosła się także do twierdzeń cudzoziemca, iż nie rozumiał tłumaczenia podczas przyjmowania wniosku i wskazała okoliczności, które potwierdzają, iż to oświadczenie nie zasługuje, by dać mu wiarę (s. 35 akt Rady). Zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego w sposób wyczerpujący wskutek niezwrócenia się do władz kraju pochodzenia o udzielenie informacji, czy opisywane przez cudzoziemca zdarzenia istotnie miały miejsce, wynika z nieznajomości ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Takie działanie stałoby w sprzeczności z art. 9 ww. ustawy, który zabrania ujawniać instytucjom publicznym kraju pochodzenia, iż cudzoziemiec ubiega się w Polsce o nadanie statusu uchodźcy. Podobnie za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego w przedmiocie przyznania innego instrumentu z zespołu środków ochrony cudzoziemców, tj. opisanego w art. 15 ustawy. Zgodnie z tym przepisem cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy prawidłowo przyjęły, że nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności brak jest podstaw do uznania, że zaistniała taka zindywidualizowana sytuacja, która świadczy o narażeniu na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. W trakcie postępowania uchodźczego nie powoływano się na obawę orzeczenia kary śmierci lub obawę przed wykonaniem egzekucji. Organ szczegółowo odniósł się do powoływanych w trakcie postępowania administracyjnego przyczyn, w których skarżący upatrywał potencjalnego źródła zagrożenia wskazując, że są one bezpodstawne. Jednocześnie wnioskodawca nie podważył tego twierdzenia, poprzez podanie szczegółowych i niesprzecznych informacji, które mogłyby dawać podstawę do uznania, że po powrocie do kraju grozi mu rzeczywiste niebezpieczeństwo. Dane zawarte w powoływanym przez skarżącego raporcie Human Rights Report 2013 on [...] przygotowanym przez [...] (organizację zajmującą się prawami człowieka w [...], członka International Federation for Humań Rights - FIDH) i opublikowanym [...] kwietnia 2014 r. nie wskazują na zindywidualizowaną sytuację, którą można byłoby przypisać skarżącemu, ze względu na brak oceny jako wiarygodnych przedstawionych przez niego twierdzeń. Nie udowodniono, jak też nie uprawdopodobniono, że władze kraju pochodzenia bądź inne podmioty wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 2-3 ustawy podejmowały i mogłyby podejmować w przyszłości wobec skarżącego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy poglądów politycznych. W postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy w razie odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP, orzeka się o zasadności udzielenia zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub la (art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zgodnie z tymi przepisami cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lub wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu ww. Konwencji lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Takich przesłanek skarżący nie przedstawił, a wniesione przez niego skargi nie dostarczyły usprawiedliwionych podstaw do przyjęcia odmiennego poglądu. Rada, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., podjęła wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w kontekście aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. Dopełniła także obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nie naruszając ani art. 8 ani art. 11 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do naruszenia 9 K.p.a., ponieważ strona w toku postępowania była informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Skład orzekający nie dopatrzył się braku obiektywizmu w ocenie ważnego interesu strony oraz interesu publicznego poprzez dokonanie interpretacji okoliczności faktycznych i prawa, która nie jest oceną dowolną (skarżący niezasadnie wskazuje tu na naruszenie art. 10 k.p.a.). Nie znajdują również uzasadnienia inne zarzuty, bowiem organ podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (od cudzoziemca zażądano bowiem ustosunkowania się do większości z wymienionych rozbieżności, w wyniku czego wyjaśnił, że nie rozumiał tłumaczenia zapewnionego przez Straż Graniczną w trakcie przyjmowania wniosku o nadanie statusu uchodźcy, co organ słusznie ocenił jako twierdzenie niewiarygodne, wobec wcześniejszych twierdzeń skarżącego, ponadto organ wystąpił do polskiego konsulatu w [...], z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej praktyki wydawania dokumentów urzędowych w [...] i uzyskał odpowiedź - s. 36 akt sprawy, odniesiono się do opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia na temat aktualnej sytuacji w [...]). Rada do Spraw Uchodźców nie naruszyła art. 80 K.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Zaskarżona decyzja (jej uzasadnienie) odpowiada treści art. 107 § 3 K.p.a., wymagającego, by uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rada zajęła stanowisko co do wszystkich zarzutów skarżącego, podniesionych w odwołaniu. Sąd w całości podziela argumentację organu odwoławczego, nie aprobując stanowiska skarżącego, że zaskarżona decyzja zawiera niewystarczające uzasadnienie odmowy uznania deklarowanych okoliczności faktycznych za udowodnione bądź uprawdopodobnione, (co miałoby dotyczyć uzasadnienia odmowy wiarygodności zeznań w sprawie sporu z przeciwnikiem politycznym oraz faktu, że skazania na karę dożywotniego więzienia). Organ odwołując się do treści wniosku i przesłuchania skarżącego i przywołując konkretne treści z identyfikacją fragmentów akt sprawy w sposób logiczny i koherentny przedstawił swoje stanowisko, dając możliwość prześledzenia toku rozumowania organu i jego oceny jako wynikowego i zgodnego z doświadczeniem życiowym. Sąd, badając zachowanie wymogów procesowych nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a tylko naruszenie o tym charakterze mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. Przywołane przez skarżącego orzecznictwo zapadło w innych stanach faktycznych i w odmiennych uwarunkowaniach prawnych, swoistych dla każdej sprawy, i z tego powodu nie może stanowić uniwersalnego wyznacznika postępowania organów w każdej sytuacji. Skoro organy dokonały prawidłowej wykładni prawa oraz zgodnych z procedurą ustaleń w zakresie stanu faktycznego i prawidłowej subsumcji tego stanu faktycznego do właściwych norm prawa, to brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości decyzji. Z powyższych względów za niezasadny należy uznać także zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 31 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). W literaturze zwrócono uwagę na łączność zasady sprawiedliwości z zasadą równości. Sprawiedliwość wymaga, aby zróżnicowanie prawne poszczególnych podmiotów (ich kategorii) pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w sytuacji tych podmiotów. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość rozdzielcza oznacza, że równych należy traktować równo, a podobnych należy traktować podobnie. Zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc jedną miarą, tj. bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących, co oznacza także sprawiedliwe (zob. J. Jaskiernia, Zasady demokratycznego państwa prawnego w sejmowym postępowaniu ustawodawczym, Warszawa 1999, s. 236). W niniejszej sprawie nie można mówić o zróżnicowaniu podmiotów i naruszeniu zasady określonej w art. 32 Konstytucji poprzez wydanie zgodnie z prawem decyzji i brak wskazania przez skarżącego w stosunku do jakiej grupy podmiotów zachodziłoby nierówne traktowanie. Podobne braki w argumentacji skarżącego odnoszą się do zarzutu naruszenia art. 31 Konstytucji. Mając powyższe na uwadze, wobec nieuznania zarzutów skargi i niedostrzeżenia błędów z urzędu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.