IV SA/Wa 2518/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-09
Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej ubiegającej się o status uchodźcy, studentowi niepracującemu, ale posiadającemu oszczędności na kontach bankowych i środki z pożyczki, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący, pomimo deklarowanych niskich dochodów, posiada znaczące oszczędności na kontach bankowych oraz środki pieniężne, które może przeznaczyć na inne cele niż tylko konieczne utrzymanie. Posiadanie takich środków wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący R. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze. Wnioskodawca utrzymuje się z pomocy socjalnej w wysokości 700 zł miesięcznie, jest studentem, nie pracuje zarobkowo i nie posiada nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Deklaruje miesięczne wydatki na poziomie 1.000 zł, w tym opłatę za studia w wysokości 2.100 Euro. Posiada jednak na kontach bankowych oszczędności w wysokości ponad 5.000 zł oraz wolne środki w wysokości 987,72 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] skarżący R. H. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie.
Ze złożonego w dniu 16 listopada 2012 r. formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z pomocy socjalnej otrzymywanej od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców tytułem ubiegania się o status uchodźcy, w wysokości 700 zł miesięcznie. Skarżący jest studentem i nie pracuje zarobkowo. Nie posiada żadnych nieruchomości oraz przedmiotów wartościowych. Według oświadczenia złożonego we wniosku, zobowiązany jest do zapłaty opłaty za studia w wysokości 2.100 Euro.
Uzupełniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący w piśmie z dnia 10 grudnia 2012 r. wskazał, iż na miesięczne, stałe wydatki jakie ponosi składają się: opłata za mieszkanie, koszty ubezpieczenia, bilet ZTM, koszty wyżywienia, które wynoszą łącznie około 1.000 zł. Wnioskodawca oświadczył, iż z powodu tego, iż nie otrzymał potwierdzenia posiadania statusu studenta na Wydziale Ekonomii [...], obecnie nie jest zmuszony do opłacenia czesnego za studia. Wskazał, że w przypadku potwierdzenia przez stosowne władze uczelni, że jest studentem, opłatę za czesne poniesie ze środków, które uzyska w ramach pożyczki od przyjaciół i rodziny. Wnioskodawca dołączył ponadto wyciągi z konta bankowego Direct w ING Bank Śląski, z których wynika, że saldo na rachunku w dniu 10 grudnia 2012 r. było dodatnie i wynosiło 987,72 zł.
Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym jest przyznawane zatem osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.
Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, należy wskazać, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenie co do źródeł i wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów wskazuje, iż sytuacja materialna skarżącego nie daje podstaw do przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy uwzględnić bowiem należy, iż poza dochodami otrzymywanymi z tytułu ubiegania się o status uchodźcy w wysokości 700 zł miesięcznie, skarżący posiada wolne środki pieniężne, zgromadzenie na kotach bankowych. Z nadesłanego przy piśmie z dnia 10 grudnia 2012 r. zaświadczenia o posiadaniu rachunku bankowego - "Konto Direct w PLN" z dnia 10 grudnia 2012 r. wynika, że na dzień 10 grudnia 2012 r. skarżący posiadał środki pieniężne w wysokości 987,72 zł. Ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zaświadczenie o posiadaniu przez skarżącego drugiego konta bankowego – "Otwarte Konto Oszczędnościowe w PLN", na którym na dzień 29 sierpnia 2012 r. skarżący zgromadził oszczędności w wysokości 5.013,51 zł. Również sam skarżący w piśmie z dnia 10 grudnia 2012 r. oświadczył, że obecnie posiada do dyspozycji środki pieniężne w wysokości 2.100 Euro, które miał przeznaczyć na opłatę czesnego za studia, jednak wobec nieuzyskania potwierdzenia statusu studenta środki te może obecnie przeznaczyć na inny cel.
Powyżej przytoczone okoliczności potwierdzają, iż pomimo deklarowanych przez skarżącego niskich dochodów skarżący jest w stanie zgromadzić oszczędności, co potwierdza, że może ona również wygospodarować środki na opłacenie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu.
W niniejszej sprawie zostały wzięte pod uwagę konieczne koszty utrzymania skarżącego, jednak fakt posiadania przez niego dostępnych środków pieniężnych w znacznej wysokości, które są wydatkowane również na inne potrzeby - niż tylko na konieczne utrzymanie, nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Należy zatem uznać, iż aktualna sytuacja materialna wnioskodawcy potwierdza, że brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło