IV SA/Wa 252/04
WyrokWSA w Warszawie2004-11-18
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Finansów odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności czy spełnia wymogi uzasadnienia określone w art. 107 § 3 k.p.a. i czy organ prawidłowo ocenił przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście nacjonalizacji przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Minister Finansów prawidłowo przeprowadził postępowanie i dokonał zgodnej z prawem oceny stanu faktycznego. Organ naczelny, stosując się do wskazań poprzedniego wyroku NSA, jednoznacznie ocenił materiał dowodowy pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i zasadnie uznał, że orzeczenie Ministra Skarbu z 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstwa "F." nie było dotknięte wadą kwalifikowanego naruszenia prawa, a tym samym nie zachodziły podstawy do stwierdzenia jego nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Ministra Finansów odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Skarbu z 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstwa "F." na własność Państwa. Minister Finansów, działając na skutek wyroku NSA z 2003 r., ponownie rozpatrzył sprawę i utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, uznając, że orzeczenie z 1948 r. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucał organowi nierzetelne wykonanie wskazań wyroku NSA, niewykazanie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz pominięcie istotnych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Asesor WSA Anna Szymańska Asesor WSA Wanda Zielińska -Baran( spr.) Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. S. na decyzje Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. oddala skargę
Minister Finansów decyzją z dnia [...] października 2003r., na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 1948r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej " F.". W uzasadnieniu decyzji podano, że wyrokiem z dnia 18 marca 2003 r. ( sygn. IV SA 2520) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejszą decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2000r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2000r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Ministra Skarbu o przejęciu przedmiotowego przedsiębiorstwa. W wyroku tym Sąd wskazał, że Minister Finansów nie dokonał w sposób jednoznaczny oceny wystąpienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ani też pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniało przesłanek z art. 107 § 3 kpa, ponieważ ograniczało się do opisu stanu sprawy i historii przejęcia przedsiębiorstwa, a powinno sprowadzać się do stwierdzenia czy badane orzeczenie Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 1948r. o przejęciu F. w P. zostało wydane z kwalifikowanym naruszeniem prawa, dającym podstawę do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, czy też podstawy do stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 kpa nie wystąpiły.
Minister Finansów stwierdził, że stosując się do oceny prawnej zawartej we wskazanym wyroku NSA ponownie przeprowadził postępowanie w celu ustalenia czy przejęcie na własność Państwa F. w P. nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 3 ust.1 lit.1 pkt 10 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem na własność Państwa za odszkodowaniem przechodziły gorzelnie przemysłowe, destylatornie, rafinerie spirytusu oraz fabryki wódek. Zgromadzony materiał dowodowy, w tym m.in. protokół zdawczo - odbiorczy przedsiębiorstwa oraz plan sytuacyjny przedsiębiorstwa, nie pozostawiają wątpliwości, w ocenie organu, że F. zajmowała się produkcja alkoholi. Aktualne było zezwolenie udzielone J. S. na przerób spirytusu na wódki gatunkowe, które w myśl par. 49 pkt 3 rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 10 września 1932r. w sprawie wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932r. o monopolu spirytusowym, opodatkowaniu kwasu octowego i drożdży oraz sprzedaży napojów alkoholowych ( Dz. U. Nr 88, poz. 746) było udzielane na czas nieograniczony.
Ponadto Minister Finansów podniósł, że F. funkcjonowała jako jednolite przedsiębiorstwo, a nie jak twierdzi wnioskodawca- J. S., jako przedsiębiorstwo wielozakładowe. W ówczesnym stanie prawnym nie było pojęcia " przedsiębiorstwa wielozakładowego", a obowiązujący wtedy Kodeks handlowy z 1934r. posługiwał się tylko pojęciem "oddziału", jednakże w stosunku do przedmiotowego przedsiębiorstwa nie miał on zastosowania. Wynika to z faktu nie prowadzenia przez jednostki organizacyjne tego przedsiębiorstwa samoistnych czynności prawnych i nie stanowiły one odrębnych funkcjonalnie i organizacyjnie podmiotów gospodarczych. Za "oddziały" nie można było wtedy uznać poszczególnych lokali położonych w tej samej miejscowości, chociażby posiadały prawną samodzielność co do działu u nich prowadzonego oraz założoną odrębną rachunkowość. Posługiwanie się przez wnioskodawcę pojęciem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 1 Kodeksu cywilnego jest nie uzasadnione , ponieważ zgodność wskazanego wyżej orzeczenia Ministra Skarbu ocenia się według przepisów stanowiących podstawę prawną jego wydania.
Mając na względzie powyższe Minister Finansów uznał, że brak było podstaw do stwierdzenia, że orzeczenie Nr [...] Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 1948r. jest dotknięte wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Po rozpatrzeniu wniosku J. S. - spadkobiercy byłego właściciela przedmiotowego przedsiębiorstwa - o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Finansów decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy własną ww. decyzję z dnia [...] października 2003r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy podtrzymuje dotychczasową argumentację przedstawioną w poprzedniej decyzji oraz nie podziela zarzutów strony skarżącej. Ustosunkowując się do zarzutu , że decyzja Ministra Finansów z dnia [...] października 2003r. nie wypełnia wskazań zawartych w wyroku NSA z dnia 18 marca 2003r., organ naczelny wyjaśnił, że w zawiadomieniu o toczącym się postępowaniu administracyjnym jasno określił, że przedmiotem postępowania jest rozstrzygnięcie, czy wskazane orzeczenie Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 1948r. zostało wydane z naruszeniem prawa, a w szczególności czy zachodzi przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uprzedniej decyzji z dnia [...] października 2003r., zarówno z jej osnowie jak i uzasadnieniu w sposób nie pozostawiający wątpliwości podano w oparciu o jakie przepisy prawa zostało podjęte rozstrzygnięcie , co było przedmiotem rozstrzygania i jak organ wypełnił wytyczne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2003r . Organ stanowiąc ww. decyzji, że orzeczenie Nr [...] Ministra Skarbu zostało wydane zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem, tym samym stwierdził, że nie doszło do rażącego jego naruszenia.
Zdaniem Ministra, skarżący błędnie podnosi, że istotą w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie, czy orzeczenie Nr [...] Ministra Skarbu obejmowało substancję majątkową przedsiębiorstwa, czy tylko jego zakład lub oddział. Zgodnie z art. 19 kpa , stanowiącym o obowiązku przestrzegania przez organy właściwości rzeczowej, przedmiotem tego postępowania jest rozstrzygnięcie kwestii, czy wskazane orzeczenie Ministra Skarbu zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.). Treść tego art. 3 przesądzała o przejściu na rzecz Państwa każdej fabryki wódek ex lege ( z mocy prawa ). Zatem okoliczność funkcjonowania " F." jako jednolitego przedsiębiorstwa w kontekście § 166 i § 167 rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 10 września 1932r. pozostaje poza zakresem dociekań Ministra Finansów, gdyż nie mogła mieć wpływu na zgodność z prawem orzeczenia nacjonalizacyjnego. Problem oceny jakie składniki majątkowe przedsiębiorstwa przechodzą na rzecz Państwa nie jest związany z tą fazą nacjonalizacyjną. Rozstrzygnięcie tej kwestii leży w kompetencji następcy prawnego Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu, który zatwierdził protokół - zdawczo odbiorczy przedsiębiorstwa. W odniesieniu do zarzutu skarżącego, iż Minister Finansów zmienił stanowisko w kwestii majątku przedsiębiorstwa prezentowane w poprzednich decyzjach, uchylonych przez NSA, organ naczelny wyjaśnił, że żadne przepisy prawa nie zabraniają organowi przyjęcia innego punktu widzenia na tę samą sprawę, w szczególności, że w niniejszej sprawie zobowiązany był wyrokiem do ponownego rozpatrzenia całego materiału dowodowego pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Minister Finansów podniósł, iż dokonał takiej oceny i uznał ,że orzeczenie Nr [...] Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 1948r. nie jest dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, czyli zostało wydane zgodnie z prawem. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia opinii Zespołu Prawniczego Głównej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw , z której wynika, że " jeżeli z przedsiębiorstwem połączony jest inny majątek właściciela nie związany z procesem produkcji, przejęciu na własność Państwa podlega tylko ta część majątku, która jest konieczna dla utrzymania przedsiębiorstwa, organ wyjaśnił, że po pierwsze- opinia ta nie była wiążąca dla Ministra Skarbu w procesie wydawania orzeczenia dla nacjonalizacji, a po drugie- Minister Skarbu wyłączył z przejęcia ogród znajdujący na terenie posesji przy ul. [...] w P., co znalazło potwierdzenie w wydanym orzeczeniu. Organ naczelny ponadto stwierdził, że podtrzymuje uprzednie stanowisko w kwestii nieistnienia w ówczesnym stanie pojęcia " wielozakładowego przedsiębiorstwa " . Wywody skarżącego, że " stwierdzenie to poprzez analogię przeczy przepisowi art. 3 pkt. 2 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( Dz. U. Nr 3, poz. 17) " jest nieprawidłowe, albowiem rozumowanie przez analogię uznaje się za dopuszczalne w razie stwierdzenia prawnie istotnej luki w systemie prawa, a taka okoliczność w tym przypadku nie zachodzi z uwagi na obowiązujący wtedy Kodeks handlowy z 1934 roku. W ocenie organu, nietrafny jest również zarzut skarżącego, że ustanowienie zarządu państwowego pozbawiło właściciela przedsiębiorstwa możliwości wpływu na profil produkcji, dlatego że, pozostawanie F. pod zarządem państwowym nie odgrywa żadnej roli w procesie legalności nacjonalizacji.
Minister Finansów w podsumowaniu stwierdził, że zarzuty wnioskodawcy nie mogły być uwzględnione, a zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 3 lipca 2003r. jednoznacznie ustalono, że w omawianym przypadku nie ma zastosowania żadna z przesłanek art. 156 § 1 kpa, a w szczególności zawarta w punkcie 2, a zatem orzeczenie Nr [...] Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 1948r. zostało wydane zgodnie z prawem.
W obszernej skardze na powyższą decyzję J. S. przede wszystkim podniósł, że Minister Finansów nierzetelnie wykonał wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2003r. ( sygn. IV SA 2520/00), gdyż nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , która z przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa przesądziła o rozstrzygnięciu odmawiającym stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 1948r. o nacjonalizacji przedmiotowego przedsiębiorstwa i w związku z tym zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów z art. 107 par. 3 kpa . W prowadzonym postępowaniu organ pominął istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody, tj. protokół z posiedzenia Głównej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw oraz opinię prawną Zespołu Prawniczego tej Komisji, z których wynika, że Komisja pierwszej instancji pomimo, iż wydała postanowienie z obrazą § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r., ponieważ w ogłoszeniu z dnia [...] grudnia 1946r. zostały wyszczególnione składniki, przedsiębiorstwa, które ulegają nacjonalizacji, a mianowicie [...] i [...], to postanowiła przedstawić Ministrowi Skarbu wniosek o przejęcie na własność Państwa całości przedsiębiorstwa. W ocenie skarżącego brak było podstaw do przejęcia F. z tego powodu, że składa się z kilku przedsiębiorstw, tj. [...], [...], [...] i [...] i [...]. Każde z tych przedsiębiorstw podlegało odrębnym przepisom prawa sanitarnego, miało inną technologię i organizację produkcji. Zdaniem skarżącego, ówczesny Minister Skarbu znacjonalizował nie przedmiotowe przedsiębiorstwo, lecz majątek tego przedsiębiorstwa, przez co rażąco naruszył przepis art. 3 ust.1 lit. A pkt 10 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r.
Dalsze wywody skargi sprowadzają się do polemiki ze stanowiskiem Ministra Finansów przedstawionym w zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2003r.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przytaczając te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że błędny jest pogląd skarżącego, że Minister Skarbu nie znacjonalizował przedsiębiorstwa tylko jego majątek, bo oparty na niemożliwym faktycznie i prawnie rozdziale przedsiębiorstwa i jego majątku. Zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy nacjonalizacyjnej przejęciu na własność Państwa podlegało całe mienie przedsiębiorstwa i przysługujące mu prawa majątkowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Takie wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie. Zaskarżona zaś decyzja wynika z prawidłowo przeprowadzonej analizy materiału dowodowego, a dokonana ocena prawna stanu faktycznego jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Podkreślić należy w pierwszej kolejności, że chybiony jest zarzut skargi, iż Minister Finansów rozpoznając sprawę ponownie nierzetelnie wykonał wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 20023r. ( sygn. IV SA 2520/00), zważywszy, iż zgodnie z zaleceniami Sądu, organ dokonał w sposób jednoznaczny oceny prawnej zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego w aspekcie wystąpienia przesłanek z art. 156 par.1 kpa i wyprowadził zasadny wniosek, że orzeczeniu nr [...] Ministra Skarbu z dnia [...] lipca o przejęciu na własność Państwa " F." nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W niniejszej sprawie przedmiotowa F. w P. została przejęta na własność Państwa na podstawie art. 3 ust.1 lit. A pkt 10, ust. 5 oraz art. 6 ust1ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( Dz. U. Nr 3, poz. 17) . Przepis ten stanowił, że Państwo przejmuje na własność za odszkodowaniem gorzelnie przemysłowe, destylatornie, rafinerie spirytusu oraz fabryki wódek. Stosownie do treści ust.6 art. 3 cyt. ustawy orzeczenie o przejęciu przedsiębiorstwa mogło nastąpić tylko wówczas, jeżeli przed dniem 31 marca 1947r. zostało wszczęte postępowanie o przejęciu danego przedsiębiorstwa na własność Państwa.
Z wykazu przedsiębiorstw stanowiącego załącznik do orzeczenia Nr [...] Ministra Skarbu z dnia [...] lipca 1948r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa ( opubl. w M. P. z dnia [...] lipca 1948r. Nr [...], poz. [...]) wynika, że przedmiotowe przedsiębiorstwo zostało objęte pierwszym wykazem przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa na podstawie zarządzenia Ministra Skarbu z dnia [...] grudnia 1946r., ogłoszonym w Monitorze Polskim Nr [...] z dnia [...]marca 1947r. Oznacza ta, że postępowanie nacjonalizacyjne zostało wszczęte ( przed dniem 31 marca 1947r, o którym mowa ww. ust. 6 art. 3 cyt. ustawy, a więc zachowaniem ustawowego terminu. We wspomnianym wykazie przedsiębiorstw pod poz. [...] wymieniono " F.", a w rubryce "Przedmiot przedsiębiorstwa" - widnieje wpis " [...] ". Ponadto w rubryce " Uwagi" podano, iż " [...]".
Z powyższego wynika, że nacjonalizacja przedmiotowej F. obejmowała [...] i [...]. Zatem, wobec twierdzeń skarżącego - J. S., że w skład przedsiębiorstwa pod firmą " F." wchodziły jeszcze inne "przedsiębiorstwa" takie jak: [...], [...], [...], które nie były związane organizacyjnie, funkcjonalnie czy też gospodarczo z [...] i [...] i stanowiły wyodrębniony podmiot gospodarczy, należało odwołać się do treści art. 6 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorstwa przejęte na zasadzie przepisu art. 2 lub art. 3 przechodzą na rzecz Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem i wszelkimi prawami ( prawo do firmy, patenty, licencje, znaki towarowe, użytkowe itp.), wolne jednak od obciążeń i zobowiązań, z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publicznym,. Chodziło tu więc o przejęcie z mocy samego prawa całego przedsiębiorstwa, tj. wraz z jego majątkiem w najszerszym znaczeniu, bez wyłączenia jakichkolwiek obiektów stanowiących składniki przedsiębiorstwa w momencie przejścia i bez względu na to, czyją są własnością. Tak więc nacjonalizacja przedsiębiorstwa polegała na przejęciu całego mienia tegoż przedsiębiorstwa i przysługujących mu praw majątkowych. Niemniej jednak z przepisu tego nie wynikało uprawnienie do przejęcia całego majątku właściciela nacjonalizowanego przedsiębiorstwa, ale wyłącznie takiego, który należał do przedsiębiorstwa podlegającego przejęciu na podstawie art. 2 lub art. 3 tej ustawy. Przejęcie określonych składników majątkowych objętych protokołem zdawczo-odbiorczym wymagało ustalenia, że stanowią one majątek przedsiębiorstwa. Stąd też trafne jest stanowisko Ministra Finansów, że rozstrzyganie o poszczególnych składnikach wchodzących w skład majątku znacjonalizowanej F. nie leży w jego kompetencji, ale w kompetencji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, będącego następcą prawnym Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu, który orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 1960r. zatwierdził protokół zdawczo - odbiorczy przedmiotowego przedsiębiorstwa.
Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie jest,czy znacjonalizowana F. była przedsiębiorstwem wielozakładowym i z tego względu nie mogła podlegać nacjonalizacji, jak podnosi skarżący, czy też była jednolitym przedsiębiorstwem, jak twierdzi organ i mogła być przejęta na własność Państwa.
W ocenie organu, podstawową działalnością prowadzoną pod firmą " F." była [...] i [...], a [...], [...], [...] były innymi formami działalności, stanowiącymi działy produkcji. Wymienione działy nie mogły być traktowane jako odrębne przedsiębiorstwa ( zakłady), gdyż w obowiązującym wtedy Kodeksie handlowym z 1934r. nie występowało pojęcie " wielozakładowego przedsiębiorstwa ".
Jak już wspomniano powyżej ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. posługiwała się w art. 6 ust.1 pojęciem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowo- funkcjonalnym, rozumianym, iż przedsiębiorstwo to majątek ruchomy, nieruchomy i wszelkie prawa, tj. licencje, znaki towarowe, użytkowe, itp. W związku z tym, że wskazana ustawa, która jest aktem prawnym prawa publicznego zawiera definicję przedsiębiorstwa nie ma potrzeby do sięgania w tej kwestii do regulacji prawa prywatnego - art. 40 kodeksu handlowego. Nawet odwołując się do tej definicji przedsiębiorstwa zawartej w kodeksie handlowym, według której przedsiębiorstwo to zorganizowana całość w skład, której wchodzą składniki jak, np : firma, księgi handlowe, nieruchomości i ruchomości, patenty wzory, nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że przedmiotowa f. była przedsiębiorstwem wielozakładowym.
Należy zauważyć, że na gruncie przepisów kodeksu handlowego przedsiębiorca prowadził jedno przedsiębiorstwo, chociażby w jego ramach funkcjonowało wiele zakładów, których przedmiot działalności był różny. Przedsiębiorstwo jest zorganizowaną działalnością, a firma jest jedynie oznaczeniem, pod którym przedsiębiorca prowadzi tę działalność, tzn. przedsiębiorstwo. Zatem określenie przedsiębiorstwa: "F." jest równoznaczne z określeniem przedsiębiorstwa jako zorganizowanej działalności gospodarczej. Z treści orzeczenia Nr [...] z dnia [...] lipca 1948r. wynika, że przejęto na własność Państwa nie , jak twierdzi skarżący przedsiębiorstwo wielozakładowe, lecz jedno przedsiębiorstwo pod firmą - F.
Przyjmując, że jeden podmiot gospodarczy może prowadzić więcej niż jedno przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowo- funkcjonalnym, należy pamiętać, że chodzi tu o zorganizowane kompleksy składników materialnych i niematerialnych, z których każdy stanowi samodzielną i wyodrębnioną całość gospodarczą. Jest to więc sytuacja, kiedy podmiot gospodarczy prowadzi działalność gospodarczą w odrębnych dziedzinach, opartą na wydzielonych kompleksach mienia. W sytuacji, gdy jeden podmiot gospodarczy pod firmą prowadzi różnego rodzaju działalność gospodarczą w oparciu o składniki majątkowe i niemajątkowe, nie stanowiące samodzielnej i wyodrębnionej całości gospodarczej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, jest to jedno przedsiębiorstwo, a postępowanie nacjonalizacyjne prowadzone jest w stosunku do całego przedsiębiorstwa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło