IV SA/Wa 252/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji - IV SA/Wa 252/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] października 2005 r. odmawiającą przyznania A. S. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z tytułu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne. Dnia 5 maja 2005 r. R. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 6 poz. 40). W dniu [...] maja 2005 r. przekazał aktem notarialnym A. S. tytułem umowy darowizny gospodarstwo rolne o pow. 10,7726 ha położone w B. .gm. R.. Natomiast wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z tytułu przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego R. S. złożył w dniu 12 czerwca 2005 r. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 6 poz. 40), w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Organ podkreślił, iż jest to termin o charakterze materialnoprawnym wyznaczony przez ustawodawcę, którego uchybienie powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków. Termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację określonego prawa podmiotowego. W sprawie niniejszej strona nie zachowała 14 – dniowego terminu, który upływał z dniem 3 czerwca 2005 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że pismo o wyjaśnienie wątpliwości co do konieczności składania dodatkowych dokumentów zostało złożone w dniu 4 sierpnia 2005 r., a więc już po upływie terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności z tytułu przeniesienia gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta. W skardze na powyższą decyzję A. S. zakwestionowała stanowisko organów rozstrzygających w mniejszej sprawie, które uznały iż uchybiła 14 dniowemu terminowi do złożenia stosownego wniosku. Skarżąca podniosła, iż organy nie ustosunkowały się do kwestii podstawowej, a mianowicie dlaczego jako wniosku nie potraktowały jej oświadczenia z dnia 29 maja 2005 r. Ponadto podała, iż była w stałym kontakcie z organem pierwszej instancji i nie uzyskała od niego żadnych wskazówek w jakiej formie należy złożyć wniosek. Zdaniem skarżącej w/w oświadczenie zawierało wyraźną intencję przejęcia dopłat i miało znamiona spornego wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do oświadczenia skarżącej z dnia 29 maja 2005 r. organ potwierdził, iż rzeczywiście istnieje taki dokument, jednakże dotyczył on wniosku o przyznanie renty strukturalnej, a nie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, której przepisy stanowiły podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, płatność jest przyznawana na wniosek producenta rolnego. Zapis ten wskazuje, że rozpoznanie takiego wniosku następuje na podstawie przepisów kpa, a postępowanie wszczynane na wniosek zainteresowanego podmiotu w rozumieniu art. 61 § 1 kpa. Zgodnie z treścią art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom (innym niż niewskazanie adresu wnoszącego podanie) ustalonym w przepisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje postawienie podania bez rozpoznania. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że obowiązkiem organu po otrzymaniu oświadczenia skarżącej z dnia 29 maja 2005 r. było podjęcie czynności procesowych mających na celu wyjaśnienie intencji strony. Nie można podzielić stanowiska organu, przedmiotowe oświadczenie odnosi się wyłącznie do wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Skarżąca, informując o przejęciu z dniem 20 maja 2005 r. gospodarstwa rolnego od rodziców R. i Z. S. wyraźnie określiła, że cyt. "z dniem tym zobowiązuje się przejąć wszelkie zobowiązania wynikające z wniosków o płatności pośrednie na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania". Należy zauważyć, iż zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 kpa, jest odformalizowanie tak aby sprawa mogła być rozpoznawana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Taka zaś sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, ponieważ organy pierwszej instancji zamiast wyjaśnić przedmiot i zakres żądania pisma skarżącej z dnia 29 maja 2005 r., wbrew stanowisku skarżącej, uznał iż pismo to dotyczy wniosku o przyznanie renty strukturalnej. O tym jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 kpa, o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia – w tym celu, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. W sprawie niniejszej organy obu instancji nie dopełniły obowiązków wynikających z art. 7, 9 i 64 § 2 kpa. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).