IV SA/Wa 2521/12
WyrokWSA w Warszawie2013-07-16
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się cudzoziemcowi, wydaleniu go z terytorium RP oraz zakazie wjazdu do Państw Schengen, wydana na podstawie współpracy z obcymi służbami specjalnymi, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście ograniczonego dostępu do materiałów niejawnych dla strony postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o cudzoziemcach, cofając zezwolenie na osiedlenie się skarżącemu z uwagi na względy obronności i bezpieczeństwa państwa, ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz interesu RP, co wynikało z informacji o współpracy z obcymi służbami specjalnymi. Odmowa udostępnienia pełnomocnikowi skarżącego materiałów niejawnych była uzasadniona brakiem odpowiedniego poświadczenia bezpieczeństwa. Sąd stwierdził, że skarżącemu zapewniono właściwy udział w postępowaniu, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów o ochronie informacji niejawnych, a pozostałe rozstrzygnięcia, w tym wydalenie i zakaz wjazdu, były zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się w RP, wydaleniu go z terytorium RP oraz zakazie wjazdu do Państw Schengen na okres 5 lat. Podstawą decyzji była współpraca skarżącego z oficerami służb specjalnych Republiki Białorusi, co zostało stwierdzone na podstawie niejawnych materiałów dowodowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach, twierdząc, że jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2013 r. sprawy ze skargi O. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się i wydalenia z terytorium RP oraz zakazu wjazdu na terytorium Państw Schengen oddala skargę
IV SA/Wa 2521/12
U Z A S A D N I E N I E
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania O. P. (dalej "skarżącego"), reprezentowanego przez adwokata M. J. (dalej "pełnomocnika"), od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], wydanej w przedmiocie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na osiedlenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (oraz w przedmiocie środków związanych z wykonaniem powyższej decyzji), utrzymał decyzję Wojewody w mocy.
II. Zaskarżona do Sądu decyzja Szefa Urzędu zapadła w następującym stanie faktycznym:
1. Ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Wojewoda udzielił skarżącemu, na podstawie art.52 ust.5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej odpowiednio: "Konstytucji RP" oraz "RP"), zezwolenia na osiedlenie się na terytorium RP (dalej "zezwolenie").
2. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej "Szef ABW") wystąpił do Wojewody o cofnięcie zezwolenia z uwagi na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art.68 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.), dalej również "ustawy".
3. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewoda poinformował skarżącego o wszczęciu na wniosek Szefa ABW postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia.
4. Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Wojewoda orzekł o odmowie udostępnienia wglądu do dokumentów niejawnych, którym została nadana klauzula: "tajne".
5. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Wojewoda orzekł o:
- cofnięciu skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się w RP,
- wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod konwojem,
- zakazie wjazdu na terytorium Państw Schengen przez okres 5 lat od dnia wykonania decyzji,
- odstąpieniu od wyznaczenia terminu do dobrowolnego wyjazdu cudzoziemca z terytorium Polski,
- nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
6. W dniu 20 marca 2012 r. skarżący opuścił terytorium RP przez przejście graniczne w T.
7. Pełnomocnik skarżącego wniósł do Szefa Urzędu, za pośrednictwem Wojewody, odwołanie od decyzji tego organu.
W odwołaniu pełnomocnik skarżącego zarzucił orzeczeniu Wojewody naruszenie art.68 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez orzeczenie o cofnięciu stronie zezwolenia na osiedlenie się pomimo, iż obiektywnie nie wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa, albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, albo interes RP oraz naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, poprzez orzeczenie o wydaleniu strony z terytorium Polski w sytuacji, gdy jej dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie wymaga tego również interes RP (k. 63-65).
8. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] Szef Urzędu odmówił pełnomocnikowi skarżącego wglądu do znajdujących się w dyspozycji organu dokumentów zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula: "tajne".
9. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. Nr [...], wydanym po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika skarżącego na postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. Szef Urzędu utrzymał własne postanowienie w mocy. Postanowienie Szefa Urzędu z dnia [...] lipca 2012 r. było przedmiotem odrębnej skargi do Sądu, zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Wa 2387/12 (wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r. skarga w tym przedmiocie została oddalona przez tut. Sąd).
III. Rozpatrzywszy odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., Szef Urzędu utrzymał decyzję Wojewody w mocy:
Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje:
1. Postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się wszczęto prawidłowo w trybie uregulowanym w art. 71 b ust. 7 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym to przepisem decyzję o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE (w obecnym brzmieniu ustawy: "rezydenta długoterminowego UE") wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, z urzędu lub na wniosek Ministra Obrony Narodowej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Głównego Straży Granicznej, Komendanta Głównego Policji, komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta wojewódzkiego Policji.
2. Przepis art.68 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że cudzoziemcowi cofa się zezwolenie na osiedlenie się, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego bądź interes Rzeczypospolitej Polskiej.
3. W toku postępowania administracyjnego uzyskano informacje, wskazujące na potrzebę ograniczenia konstytucyjnego prawa skarżącego do osiedlenia się na tym terytorium z uwagi na bezpieczeństwo państwa. W opinii organu odwoławczego dokumenty niejawne, które stanowią materiał dowodowy sprawy, dostarczyły informacji uzasadniających sformułowanie takiej oceny.
4. W sprawie należało zastosować art. 8 ustawy o cudzoziemcach, upoważniający organ wydający decyzję lub postanowienie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy może odstąpić od uzasadnienia, w całości lub w części, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
5. Cofnięcie skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się nie narusza określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady proporcjonalności ingerencji władzy publicznej w konstytucyjnie chronione prawo zainteresowanego do osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wyznacznikiem tej zasady jest, aby wkroczenie w konstytucyjne prawo jednostki odbyło się o tyle, o ile jest to konieczne w demokratycznym państwie oraz aby odbywało się w celach wskazanych w samej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - w przedmiotowej sprawie: "dla ochrony bezpieczeństwa lub porządku publicznego".
6. W rozpatrywanej sprawie należało orzec o wydaleniu skarżącego z terytorium RP. Brak jest podstaw do uznania, że w odniesieniu do skarżącego wystąpiły jakiekolwiek przeszkody, uzasadniające odstąpienie od zastosowania tego środka.
Orzekając w powyższym zakresie, wzięto pod uwagę następujące uwarunkowania prawne:
(1). Zgodnie z art. 68 ust. 2 i 3 ustawy w decyzji o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, orzeka się o wydaleniu cudzoziemca (ust. 2). Do postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się, w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu cudzoziemca, stosuje się przepisy o postępowaniu w sprawie wydalenia (ust. 3).
(2). W części dotyczącej wydalenia cudzoziemca Wojewoda zastosował dyrektywę Parlamentu Europejskiego i UE z dnia 16 grudnia 2008r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. U. UE L 348 z 20 grudnia 2008r., str. 98), która podlegała implementacji, a termin jej wdrożenia minął. W dniu 12 czerwca 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 kwietnia 2012r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. poz. 589), wdrażająca w/w dyrektywę.
(3). Przepis art.90 ust.1 obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach stanowi, że w decyzji o wydaleniu:
1) określa się termin dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który wynosi od 7 do 30 dni, z wyłączeniem przypadków, w których decyzja podlega przymusowemu wykonaniu na podstawie art. 95;
2) można określić trasę przejazdu do granicy i miejsce przekroczenia granicy;
3) można wyznaczyć cudzoziemcowi miejsce zamieszkania do czasu wykonania decyzji i zobowiązać go do zgłaszania się w określonych odstępach czasu do organu wskazanego w decyzji;
4) orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen, i określa okres tego zakazu.
(4). Wymieniony w w/w artykule art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi, że decyzja o wydaleniu podlega przymusowemu wykonaniu przez doprowadzenie cudzoziemca do granicy albo cło granicy państwa, do którego zostaje wydalony, lub do portu lotniczego albo morskiego tego państwa, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo interes Rzeczypospolitej Polskiej.
(5). W kontekście art. 90 ust. 1 pkt 4 należy powołać art. 99b pkt 4 ustawy, zgodnie z którym zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen, o którym mowa w art. 90 ust. 1 pkt 4 i art. 97 ust. 2a, określa się na okres 5 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. I pkt 5 (tj. wzglądy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo ochrony interesu Rzeczypospolitej Polskiej).
(6). Zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach decyzji o wydaleniu można nadać rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli wymagają tego względy, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 5 (tj. względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo ochrony interesu. Rzeczypospolitej Polskiej).
(7). Zgodnie natomiast z art. 89 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli:
1) zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany;
2) cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia, dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia;
3) cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 26, lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego na podstawie art. 53a ust. 2;
4) cudzoziemiec posiada ważne zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, wydane przez inne państwo obszaru Schengen i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o tym obowiązku przez organ właściwy do wydania decyzji o wydaleniu.
(8). W kontekście art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach należy przytoczyć art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009r. Nr 1.89, poz. 11472 z późn. zmianami), zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
la) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach, dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu:
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Z tym, że zgodnie z art. 97 ust. la w/w ustawy przepisu (art. 97) ust. 1 pkt la nie stosuje się w przypadku, gdy dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego.
7. Wniosek o braku przeszkód do wydalania skarżącego z terytorium RP wynika w szczególności z następujących przesłanek:
(1). Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby w sprawie zachodziły okoliczności z art.89 ust. 1 ustawy uzasadniające odstąpienie od orzeczenia o wydaleniu cudzoziemca.
(2). W kontekście przesłanki z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należy stwierdzić, iż okoliczności i materiał dowodowy sprawy nie wskazują, aby w kraju pochodzenia cudzoziemca zagrożone było jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, aby mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu łub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zainteresowany zarówno w toku postępowania w I instancji, jak w postępowaniu odwoławczym nie powoływał się na obawy powrotu do kraju pochodzenia, z uwagi na zagrożenie życia, wolności, czy bezpieczeństwa osobistego. Strona podnosiła jedynie, iż z krajem pochodzenia nic ją nie obecnie łączy.
(3). W związku oświadczeniami skarżącego, dotyczącymi wieloletniego pobytu w Polsce, a także okoliczności pobytu tu i braku więzów z krajem pochodzenia należy wyjaśnić, iż w sprawie nie ma zastosowania cytowany art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwagi na postanowienia art. 97 ust. la w/w ustawy. Stwierdzenie, iż dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Polski stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa wyklucza możliwość zastosowania w sprawie przesłanki z art. 97 ust. 1 pkt 1a powołanej ustawy.
(4). W sprawie nie ma zastosowania art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy, gdyż zaskarżona decyzja podlegała przymusowemu wykonaniu z uwagi na względy bezpieczeństwa państwa (por. art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach). Jednocześnie należy wyjaśnić, iż na mocy art. 90 ust. 2 ustawy, uwzględniając podstawę cofnięcia stronie zezwolenia na osiedlenie się organ I instancji zobligowany był do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
8. Kierując się art. 90 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 99b pkt 4 ustawy o cudzoziemcach należy stwierdzić również brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej orzeczonego wobec strony zakazu wjazdu na terytorium Państw Schengen, w tym okresu orzeczonego zakazu wjazdu.
9. Decyzja Wojewody jest prawidłowa. Brak jest przesłanek pozwalających na uznanie, że decyzję te wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, czy też przepisów prawa materialnego.
IV. Pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu, zarzucając orzeczeniu naruszenie następujących przepisów:
- art.68 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez orzeczenie o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się pomimo tego, że obiektywnie nie wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, bądź interes RP,
- art.88 ust.1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach poprzez orzeczenie o wydaleniu z terytorium RP w sytuacji, gdy dalszy pobyt skarżącego obiektywnie nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego bądź interes RP.
V. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wraz ze skargą organ przekazał Sądowi zgromadzone w postępowaniu administracyjnym dokumenty niejawne, którym nadano klauzulę "tajne", stanowiące materiał dowodowy w sprawie, złożone w Kancelarii Tajnej Sądu pod sygnaturą KT nr [...]/ (dalej "dokumenty niejawne").
VI. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego wniósł do udostępnienie do wglądu dokumentów niejawnych, znajdujących się w Kancelarii Tajnej Sądu.
Rozpatrzywszy powyższy wniosek na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2013 r., Sąd odmówił udostępnienia pełnomocnikowi żądanych akt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VII. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.).
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie. W szczególności podkreślić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie w wyczerpujący sposób zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, niezbędny do jej rozstrzygnięcie. Wbrew zatem zarzutom skargi w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art.7 i 77 § 1 k.p.a.
VIII. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją Szefa Urzędu było cofnięcie skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Polski z uwagi na fakt, że wymagają tego względy obronności, bezpieczeństwa państwa oraz ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, jak też interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Stan prawny w powyższej kwestii przedstawia się w sposób następujący:
1. Cudzoziemcowi cofa się zezwolenie na osiedlenie się, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego bądź interes Rzeczypospolitej Polskiej (art.68 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach).
2. Z art.71b ust.7 ustawy o cudzoziemcach wynika, że decyzję o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, z urzędu lub m.in. na wniosek Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
3. Z art.68 ust.2 i 3 ustawy wynika, że w decyzji o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się, wydanej w sytuacji, w której wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego bądź interes Rzeczypospolitej Polskiej orzeka się o wydaleniu cudzoziemca. Do postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się, w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu cudzoziemca, stosuje się przepisy o postępowaniu w sprawie wydalenia.
4. W postępowaniu w sprawie udzielenia lub cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się, przy wykonaniu czynności mających na celu ustalenie okoliczności, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 6 lub w art. 68 ust. 1 pkt 2, nie stosuje się art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego (art.71b ust.7a ustawy o cudzoziemcach).
IX. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu została dokonana przez Sąd w sytuacji, w której w toku postępowania sądowego Sąd (orzekając w tym przedmiocie na posiedzeniu niejawnym), odmówił pełnomocnikowi skarżącego wglądu do dokumentów niejawnych, zgromadzonych przez organy orzekające w sprawie (postanowienie Sądu z dnia 10 maja 2013 r. – k. 35 akt sądowych, nie podlegające zaskarżeniu zażaleniem w świetle art.194 p.p.s.a.).
Odmowa ta wyniknęła z faktu, że pełnomocnik skarżącego nie spełnia warunku niezbędnego do uzyskania dostępu do informacji niejawnych, wymaganego przepisem art.4 ust.1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228). Nie legitymując się poświadczeniem bezpieczeństwa, uzyskanym w następstwie pozytywnego zakończenia postępowania sprawdzającego, nie może być bowiem uznany za osobę dającą wymaganą przywołanym przepisem rękojmię zachowania tajemnicy w rozumieniu nadanym temu pojęciu w art.2 tej ustawy.
Jednocześnie przepisy ustawy o adwokaturze nie przyznają adwokatom szczególnych uprawnień w dostępie do informacji niejawnych, regulując wyłącznie kwestie zachowania przez adwokatów tajemnicy służbowej. Nie można zatem uznać, że sam fakt wykonywania zawodu adwokata, czy też fakt pełnienia obowiązków pełnomocnika procesowego zwalania adwokata z wymogów ustanowionych przepisami ustawy o ochronie informacji niejawnych.
X. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu w świetle wskazanych wyżej uwarunkowań prawnych prowadzi do następujących wniosków:
1. Organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie zastosowały art.68 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, tj. orzekły o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się na terytorium RP z tej racji, że wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa, ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Ocena ta wynika z następujących przesłanek:
(1). Postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się wszczęto na wniosek uprawnionego podmiotu. Wniosek ten (nie stanowiący dokumentu niejawnego), zawarty w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] złożył bowiem Szef ABW, tj. jeden z podmiotów posiadających w tym zakresie legitymację, wymienionych w art.71b ust.7 ustawy o cudzoziemcach.
We wniosku Szef ABW sprecyzował, że realne zagrożenia, o których mowa w art.68 ust.1 pkt 1 ustawy, wiążące się z pobytem skarżącego na terytorium RP, wynikają z faktu, że: "Z posiadanej wiedzy wynika, że O. P. co najmniej od 2000 r. współpracuje z oficerami służb specjalnych Republiki Białorusi, realizując zadania zlecone na terytorium RP.".
(2). W świetle przywołanego przepisu art.71b ust.7 ustawy o cudzoziemcach złożenie przedmiotowego wniosku przez podmiot uprawniony, tj. Szefa ABW obligowało Wojewodę do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się na terytorium RP.
(3). W toku postępowania administracyjnego Szef ABW przekazał Wojewodzie dokumenty niejawne, którym została nadana klauzula "tajne". Na zasadzie art.74 § 1 k.p.a. dokumenty te nie mogły zostać udostępnione do wglądu skarżącemu ani jego pełnomocnikowi, co w sposób formalny zostało stwierdzone stosownymi orzeczeniami wpadkowymi Wojewody i Szefa Urzędu. Legalność rozstrzygnięć w tym przedmiocie, była przedmiotem kontroli Sądu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2387/12 (oddalenie skargi wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r.).
(4). Po zebraniu przez Wojewodę materiału dowodowego w sprawie, organ ten przekazał Szefowi ABW jego kopię (w tym w szczególności kopie złożonych przez skarżącego oświadczeń), wzywając jednocześnie Szefa ABW do zajęcie stanowiska, czy organ ten podtrzymuje wniosek o cofnięcie skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się (pismo z dnia [...] lutego 2012 r. – k.41 akt Wojewody). Pismem z dnia [...] marca 2012 r. (k. 50 akt Wojewody) Szef ABW zajął stanowisko, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wpływa na zmianę jego stanowiska.
(5). W oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego, w tym w oparciu o dokumenty niejawne, Wojewoda oraz Szef Urzędu stwierdzili, że względy obronności i bezpieczeństwa państwa, jak też ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz interes RP przemawiają za cofnięciem skarżącemu zezwolenia na osiedlanie się na terytorium RP. Zasadnie przy tym, na podstawie art.8 ustawy o cudzoziemcach, organy odstąpiły od uzasadnienia w części odnoszącej się do oceny informacji niejawnych.
(6). W ocenie Sądu zebrane w toku postępowania administracyjnego dokumenty niejawne upoważniały organy orzekające w sprawie do sformułowania takiej oceny i w efekcie do orzeczenia w przedmiocie cofnięcia zezwolenia.
(7). Legalność pozostałych rozstrzygnięć zawartych w sentencji decyzji Wojewody (w tym w szczególności legalność orzeczenia o wydaleniu skarżącego), utrzymanych w mocy decyzją Szefa Urzędu, nie budzi zastrzeżeń w świetle prawidłowo powołanych i wyłożonych przez organy przepisów ustawy o cudzoziemcach.
2. W toku całego postępowania administracyjnego skarżącemu zapewniono właściwy udział w tym postępowaniu na zasadach przewidzianych w przepisach prawa, z uzasadnionymi ograniczeniami, wynikającymi z przepisów o ochronie informacji niejawnych.
Ocena ta wynika z następujących przesłanek:
(1). Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewoda zawiadomił skarżącego o wszczęciu przedmiotowego postępowania.
(2). W toku postępowania administracyjnego skarżącemu umożliwiono w szczególności przedstawienie własnego stanowiska w sprawie, jak też składanie do akt sprawy dowodów z dokumentów.
(3). W trakcie postępowania przed Wojewodą skarżący złożył do akt sprawy szereg pism, w których przedstawił swoje stanowisko w sprawie, kierowanych bądź to bezpośrednio do Wojewody (pisma z dnia:[...] lutego 2012 r. – k.6 akt Wojewody, [...] lutego 2012 r. – k.8 akt Wojewody), bądź to za pośrednictwem Wojewody do Szefa ABW (pisma z dnia: [...] lutego 2012 r. – k.12 akt Wojewody, [...] marca 2012 r. – k.49 akt Wojewody), bądź też bezpośrednio do ABW (pismo z dnia [...] lutego 2012 r. – k.9 akt Wojewody). Skarżący składał również do akt sprawy dowody na okoliczność jego sytuacji życiowej w Polsce, tj. zamieszkania, zatrudnienia, wykształcenia (k.32 akt Wojewody).
(4). Szczególnego podkreślenia wymaga, że w dniu [...] lutego 2012 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy, tj. z wnioskiem Szefa ABW z dnia [...] stycznia 2012 r. (k.7 akt Wojewody). Wraz z podjęciem pierwszej czynności procesowej w sprawie (tj. w związku z zapoznaniem z aktami sprawy na początku postępowania administracyjnego przed organem I instancji) skarżący uzyskał zatem wiedzę na temat charakteru zarzutów sformułowanych pod jego adresem przez ABW w tymże wniosku (współpraca z obcymi służbami specjalnymi). Istotnym jest, że skarżący zajmował stanowisko w przedmiocie tych zarzutów, zaprzeczając utrzymywaniu kontaktów wskazanych we wniosku Szefa ABW (pisma do Szefa ABW z dnia [...] i [...] lutego oraz 1 marca 2012 r. – k.9, 11 i 48 akt Wojewody).
W świetle powyższych okoliczności skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło