IV SA/Wa 2522/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy W piśmie z dnia 13 listopada 2013 r. zatytułowanym "Zażalenie na zarządzenie o wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego" C. M. zawarła wniosek, skierowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. znak [...] dołączając wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu urzędowym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 grudnia 2013 r. odmówiono M. C. przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Skutkiem wniesionego sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), postanowienie z dnia 30 grudnia 2013 r. utraciło moc i sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym, według art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba prawna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na formularzu urzędowym, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma zapewnić możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie są w stanie, zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, uiścić kosztów postępowania sądowego samodzielnie i stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu. Z punktu widzenia art. 245 § 1 w związku z art. 246 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien uwzględnić nie tylko bieżące dochody i wydatki skarżącego ale również jego stan majątkowy. W świetle powołanych uregulowań stronę zwalnia się od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Decydujące znaczenie dla oceny sytuacji materialnej mają oświadczenia odnośnie sytuacji finansowej zawartej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym w przypadku gdy dane zawarte we wniosku okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie skarżąca została wezwana zarządzeniem z dnia 21 listopada 2013 r. do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansowo-materialną. W dniu 10 grudnia 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła informację dot. wydatków wraz z korektą wraz z kompletem dokumentów w postaci wydruku harmonogramu spłat zaciągniętego kredytu w EuroBankNet, wydruk listy operacji na koncie stanowiącym współwłasność skarżącej i S. C. za okres od 20 września 2013 r. do dnia 20 listopada 2013 r. prowadzonym przez Bank Spółdzielczy w O., wydruki z konta osobistego prowadzonego w Banku BGŻ za ten sam okres, PIT-36 za rok 2012 i 2011 r., potwierdzenie przyjęcia wniosku o wpis do CEIDG oraz kopia umowy o pracę S. C. zawartej na okres próbny do dnia 30 listopada 2013 r. Analiza treści ww. dokumentów, jak również treści złożonego wniosku oraz sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 grudnia 2013 r. prowadzi do wniosku, iż w przypadku skarżącej nie zachodzą przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy. Z przedłożonej "listy operacji" na rachunku prowadzonym przez Bank Spółdzielczy w O. wynika, iż na konto M. i S. C. dokonywane były wpłaty przez M. C. w dniach 20 września 2013 r., 30 września 2013 r.,14 października 2013 r., 31 października 2013 r., 12 listopada 2013 r. oraz 19 listopada 2013 r. odpowiednio w wysokości 2.800 złotych, 1.800 złotych, 3.300 złotych, 1.100 złotych, 1.600 złotych, co daje łączną kwotę 10.900 złotych wpłat. Jednocześnie w dniu 28 października 2013 r. na ww. konto został dokonany przelew kwoty 300 złotych z KRUS tytułem zasiłku chorobowego za okres od 17 września 2013 r. do 16 października 2013 r. Tymczasem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) "Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej "ubezpieczeniem", obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników, którzy: 1) posiadają obywatelstwo polskie lub 2) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, lub 3) są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym". Powyższe oznacza, co potwierdziła sama skarżąca w piśmie z dnia 9 grudnia 2013 r., iż skarżąca jest rolnikiem w rozumieniu tej ustawy, albowiem sama skarżąca wskazuje, że "Mąż jeździ zawodowo jako kierowca", a zatem tylko ona może być uznana za rolnika. Jednocześnie w piśmie zatytułowanym korekta skarżąca przyznała, iż za listopad i grudzień jej dochód wyniesie 492 złote za każdy z tych miesięcy. Nie bez znaczenia dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest również fakt, iż skarżąca w sprzeciwie od ww. postanowienia referendarza sądowego przyznała, iż od 1 stycznia 2014 r. podjęła pracę zmianową na umowę zlecenie. W odniesieniu do stałych wydatków należy stwierdzić, iż jedyny wydatek jaki został udokumentowany przez skarżącą to kwota rat (rata zmienna malejąca) kredytu w EuroBankNet zaciągniętego w dniu [...] czerwca 2011 r. w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a także ubezpieczenie w kwocie 425 złotych płatne na konto [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz składka KRUS. Należy jednocześnie zauważyć, iż w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również z treści złożonego sprzeciwu wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje zarówno mąż, jak i syn skarżącej. Z załączonych zaś wyciągów z konta prowadzonego przez BGŻ wynika, iż na dzień 19 listopada 2013 r. saldo po dokonaniu transakcji na tym rachunku wynosiło 4.017 złotych, jak również, iż nie jest to jedyne konto prowadzone w tym banku na co wskazuje transakcja z dnia 2 listopada 2013 r. stanowiąca przelew wewnętrzny z rachunku syna skarżącej. W odniesieniu do małżonka skarżącej należy stwierdzić, iż w okresie od dnia 2 września 2013 r. do dnia 30 listopada 2013 r. miał on zawartą umowę o pracę na okres próbny z wynagrodzeniem 1600 złotych brutto oraz dodatkiem w wysokości 250 złotych brutto jako dodatek nocny, ryczałt za nadgodziny i nie oddane przepracowane dni wolne. Powyższe oznacza, iż wobec skarżącej nie zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.