IV SA/Wa 2528/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-23

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Katarzyna Golat, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło z obawy o własne bezpieczeństwo, a nie dobrowolnie i trwale?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuszczenie lokalu ma charakter trwały i dobrowolny. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło z powodu przeszkód faktycznych stawianych przez inną osobę (np. współwłaściciela), o dobrowolnym opuszczeniu można mówić, gdy osoba ta nie podjęła skutecznych środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub podjęte środki okazały się nieskuteczne. Posiadanie rzeczy w miejscu zameldowania nie jest wystarczającym dowodem na zamieszkiwanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Skarżąca twierdziła, że opuściła lokal z obawy o własne bezpieczeństwo i z powodu utrudniania jej dostępu przez byłego męża, a nie dobrowolnie i trwale. Organy administracji uznały, że opuszczenie lokalu było trwałe i dobrowolne, opierając się na wyjaśnieniach stron, zeznaniach świadków, oględzinach lokalu oraz informacjach z policji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2017 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] Wojewoda [...] ( dalej organ ) npo rozpatrzeniu odwołania E.P. ( dalej skarżąca ) od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu jej z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. utrzymuję w mocy decyzję organu I instancji. Stan sprawy był następujący : W dniu 7 stycznia 2016 r., na wniosek B.P., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania E.P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] orzekł o wymeldowaniu skarżącej spod wyżej wskazanego adresu. W ocenie organu I instancji został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, określony w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, bowiem E.P. opuściła przedmiotowy lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Odwołanie od decyzji Prezydenta [...] , wniosła do Wojewody [...] E.P., podnosząc, że brak jest przesłanek do wymeldowania jej z mieszkania przy ul. [...] w [...] z uwagi na to, że jej absencji w tym lokalu brak elementu dobrowolności i trwałości. Rozpatrując sprawę Wojewoda [...] nie stwierdził podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez organ I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że we wniosku o wymeldowanie B.P. wyjaśnił, że E.P. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania od początku 2015 r. Do protokołu w dniu [...] stycznia 2016 r. E.P. wyjaśniła, że nie nocuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] od listopada 2014 r. z obawy o własne bezpieczeństwo, natomiast pojawia się w nim codziennie, znajdują się tam jej rzeczy osobiste i ubrania. Poinformowała, że były mąż miał dwukrotnie założoną Niebieską Kartę. W wyroku rozwodowym z [...] stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w [...] orzekł o prawie wymienionej do korzystania z piętra budynku przy ul. [...] w [...] . Również z zeznań J.L. i P.L. wynika, że E.P. nie mieszka w miejscu zameldowania od początku 2015 r., a obecnie zamieszkuje w dzielnicy [...] na terenie [...]. J.L. nie posiada wiedzy, czy E.P. dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego. W dniu [...] marca 2016 r. odbyły się oględziny w budynku nr [...] przy ul. [...] m. [...] w [...]. Podczas oględzin E.P. wskazała w szafie, komodzie i w innych miejscach swoje rzeczy osobiste. W przedpokoju w szafie swoje kurtki, futra płaszcze, w sypialni ubrania, w łazience szczotkę do włosów, szlafrok, dres, lokówkę, ręczniki. Wyjaśniła przy tym, że w budynku nie ma należących do niej produktów żywnościowych, gdyż jedzenie i picie przywozi ze sobą. Potwierdziła także, że nie nocuje w tym budynku ze względu na własne bezpieczeństwo, noce spędza w swoim mieszkaniu w [...]. B.P. wyjaśnił natomiast do protokołu, że E.P. nie spożywa posiłków w miejscu zameldowania i przyjeżdża do niego raz na tydzień po to, aby wszczynać awantury. Z treści protokołu z oględzin, jak również z załączonej do akt sprawy kopii wyroku Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt [...] o rozwód wynika, że sąd przyznał E.P. prawo do wyłącznego korzystania z lokalu położonego na najwyższej kondygnacji budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], a B.P. prawo do korzystania z pozostałych lokali w tym budynku. Z ustaleń dokonanych przez organ II instancji wynika, że wyżej przywołany wyrok nie jest prawomocny, a sprawa, na skutek wniesionej apelacji, została przekazana w dniu [...] lipca 2016 r. do rozpatrzenia do sądu wyższej instancji. Mając na uwadze kwestie podnoszone przez E.P. odnoszące się do braku dobrowolności i trwałości w opuszczeniu miejsca zameldowania, organ odwoławczy pismem z dnia 22 czerwca 2016 r., nr [...] wystąpił do policji z prośbą o udzielenie informacji, czy w stosunku do B.P. nadal jest prowadzona Niebieska Karta oraz o wskazanie , czy w okresie od 2013 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] miały miejsce interwencje funkcjonariuszy policji, a jeśli tak. to kto je zgłaszał i czego one dotyczyły. Jednocześnie organ II instancji poprosił o wyjaśnienie, czy Komisariat Policji [...] jest w posiadaniu informacji odnośnie ewentualnych prowadzonych spraw karnych z wniosku E.P. przeciwko B.P. Z odpowiedzi wynika, że procedura Niebieskiej Karty w rodzinie Państwa P. została zakończona z dniem [...] listopada 2014 r. Ponadto w okresie od 2013 r. do dnia [...] lipca 2016 r. (tj. do daty przekazania niniejszej informacji przez policję) w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] odnotowano następujące interwencje policji: - w dniach [...] czerwca i [...] lipca 2013 r. B.P. zgłosił awanturę z żoną, - w dniach [...] sierpnia i [...] października 2013 r. E.P. zgłosiła awanturę z mężem, - w dniu [...] października 2013 r. E.P. zawiadomiła o znęcaniu się psychicznym i fizycznym przez męża B.P., - w dniu [...] marca 2016 r. B.P. zgłosił awanturę z żoną. Jednocześnie policja poinformowała, że Prokuratura Rejonowa [...] pod sygn. akt [...] prowadziła postępowanie dotyczące rodziny Państwa [...]. Sprawa ta została zakończona postanowieniem o umorzeniu wobec braku znamion czynu zabronionego (pismo z dnia 7 lipca 2016 r.). Ponadto pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] organ II instancji zwrócił się do E.P. o wyjaśnienie, czy zgłaszała na policji lub w prokuraturze fakt nagannego zachowania B.P. wobec jej osoby, a jeśli tak, to organ odwoławczy wezwał wymienioną do dostarczenia dokumentów powyższe potwierdzających oraz o wskazanie, czy ma utrudniony dostęp do lokalu, a jeśli tak, to czy zgłaszała ten fakt na policji i czy prosiła o pomoc w wejściu do lokalu. W pisemnej odpowiedzi z dnia 18 lipca 2016 r. E.P. wskazała, że niejednokrotnie informowała policję o nagannym zachowaniu męża, czego dowodem są interwencje policji pod ww. adresem. Ponadto poinformowała, że chciałaby powrócić do omawianego lokalu i ponownie w nim zamieszkać, jednak dostęp do mieszkania jest jej utrudniany przez B.P., który nie pozwala jej nocować pod ww. adresem. Odnosząc się do ww. kwestii, organ zauważył, że z informacji przekazanych przez policję wynika, że E.P. od początku 2013 r. dwukrotnie zgłaszała na policji awantury z mężem i raz fakt znęcania się, który jednak nie został potwierdzony w postępowaniu karnym. Ponadto ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika również, aby E.P. miała utrudniane zamieszkiwanie pod ww. adresem przez B.P. (nie zostało to potwierdzone w żadnym postępowaniu). Organ wskazał, że w myśl obecnie obowiązującego art. 35 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 (właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 (dysponujących tytułem prawnym do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dyspozycję art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Wojewoda [...] uznał, że E.P. nie mieszka w miejscu zameldowania i opuściła je trwale i dobrowolnie z zamiarem koncentracji spraw życiowych w innym miejscu. Powyższe zostało ustalone na podstawie: wyjaśnień złożonych w trakcie trwania postępowania administracyjnego przez wnioskodawcę – B.P., samą E.P., zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, tj. J.L. i P.L., oględzin lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] (w wyniku których nie stwierdzono, aby wymieniona oprócz ubrań i rzeczy w łazience posiadała np. żywność), a także informacji przekazanych przez policję pismem z dnia 7 lipca 2016 r. Z ww. dowodów wynika jednoznacznie, że E.P. opuściła dobrowolnie i trwale miejsce zameldowania na pobyt stały i jak sama wskazała nie nocuje w nim od końca w 2014 r., a obecnie zamieszkuje w innym lokalu położonym w dzielnicy [...] na terenie m. [...] Jakkolwiek E.P. podnosiła, że miejsca zameldowania na pobyt stały nie opuściła dobrowolnie, a z obawy o własne bezpieczeństwo, to jednak powyższego nie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. E.P. w 2013 r. zgłaszała na policji awantury z mężem oraz fakt znęcania się nad nią przez B.P., to jednak wskazać należy, że powyższe nie skutkowało wydaniem żadnego prawomocnego orzeczenia skazującego B.P. za czyny, o których wspomina wymieniona. Z informacji przekazanych przez funkcjonariuszy policji wynika, że prokuratura prowadziła sprawę dotyczącą sytuacji w rodzinie P. , ale została ona umorzona. Ponadto zaznaczyć należy, że E.P. od czasu opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] posiadała do niego dostęp, mimo to w lokalu tym nie nocowała. W ocenie Wojewody [...] pobyty E. P. pod w/w adresem maja charakter krótkotrwałych wizyt. Wprawdzie posiada ona w tym lokalu swoje rzeczy, ale w omawianej sprawie nie ma to wpływu na wydane rozstrzygnięcie, nie jest bowiem bezpośrednim i niepodważalnym dowodem na zamieszkiwanie w nim. Z powyższą decyzją nie zgodziła się E.P., , zaskarżając ją w całości i zarzucając : - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj. art. 127, 10, 77, 80 kpa, poprzez nieumożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału sprawy, wobec czego nie mogła Ona odeprzeć twierdzeń Uczestnika i przedstawić własnych twierdzeń przed wydaniem decyzji w II instancji; - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj. art. 7, 77, 80, 75 § 1 kpa, poprzez: a) rozpoznanie sprawy wyłącznie w oparciu o twierdzenia Uczestnika i wnioskowanych przezeń świadków w szczególności w zakresie nieobecności Skarżącej w domu przy ul. [...] w [...] przy zakwestionowaniu wszelkich niezgodnych z nimi twierdzeń Skarżącej w szczególności w zakresie działań Uczestnika uniemożliwiających Jej dostęp do tego budynku, wobec czego Organ II instancji przyjął, że pobyt Skarżącej w tym budynku zależny jest wyłącznie od jej woli, oraz że nie napotyka na trudny do przezwyciężenia opór ze strony Uczestnika w szczególności poprzez powtarzające się awantury, wyrzucanie Skarżącej z domu, zakaz nocowania, znęcanie się nad Skarżącą poprzez wygłaszane pod jej adresem wyzwiska i wulgaryzmy; b) pominięcie wniosków płynących z faktu zapadnięcia wyroku Sądu Okręgowego w [...] orzekającego w [...] Wydziale Cywilnym Odwoławczym z dnia [...] stycznia 2016 roku, [...] oraz wniosków płynących z powtarzających się w spornym budynku interwencji Policji, które niezbicie prowadzą do przekonania, że Skarżąca sięgała po wszystkie dopuszczalne prawem środki celem umożliwienia jej spokojnego mieszkania; c) niewyjaśnienie okoliczności, że w oględzinach w budynku przy ul. [...] w [...] nie stwierdzono żywności należącej do Skarżącej wobec czego Organ rozpatrujący sprawę mylnie przyjął, że Skarżąca dobrowolnie opuściła sporny budynek i nie czyni starań o powrót do niego, podczas gdy tłumaczyła ona, iż Uczestnik wyłącza jej prąd co skutkuje brakiem możliwości trzymania jedzenia; d) sprzeczne z materiałem sprawy przyjęcie, że Skarżąca dobrowolnie, dla poprawy komfortu swego życia opuściła sporny budynek, podczas gdy prawidłowa analiza materiału sprawy zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania i w oparciu o doświadczenie życiowe prowadzi niezawodnie do wniosku, że Skarżąca cały czas podejmuje próby nocowania w lokalu i nocuje w nim gdy ma pewność, że nie ma tam uczestnika, wzywa go do wydania przyznanej jej części lokalu oraz niejednokrotnie zgłaszała sprawę Policji, wobec czego dochodziło na terenie spornej nieruchomości do interwencji. e) nieprzeprowadzenie dowodu poprzez weryfikację, czy Skarżąca nocuje w przedmiotowym lokalu i czy pobyt jej napotyka tam na trudności a w to miejsce przeprowadzenie domniemania faktycznego polegającego na wysnuciu wniosku, że Skarżąca nie napotkała w tym zakresie żądnych przeszkód; - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj. art. 153 ppsa, poprzez niewyjaśnienie okoliczności wskazanych przez Skarżącą czyli kwestii czy Skarżąca opuściła sporny budynek dobrowolnie czy pod przymusem, wobec czego Organ rozpatrujący sprawę nie czyniąc żadnych ustaleń w tym zakresie, mimo, że materiał sprawy na to pozwala, poprzestał – niejako polemizując ze Skarżącą - na przedstawieniu kilku orzeczeń sądów administracyjnych i stwierdzeniu, że Skarżąca dobrowolnie opuściła sporny budynek dla poprawy komfortu życia, a w wypadku poczynienia stosownych ustaleń bez wątpienia oba Organy rozpoznające sprawę doszłyby do przekonania, że Skarżąca czyni starania o to by spokojnie mieszkać, jednak niezgodne z prawem działania Uczestnika niweczą je, - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj. 138 kpa, poprzez nie wydanie w obliczu wskazanych w treści odwołania uchybień okoliczności decyzji uchylającej decyzję organu I instancji. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o: - uchylenie obu wskazanych wyżej decyzji w całości; - zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania; - wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji do dnia prawomocnego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ prowadzący sprawę w II instancji nie powiadomił o zgromadzeniu materiału dowodowego skarżącej i nie poinformował jej, że przysługuje jej prawo do wypowiedzenia się zgodnie z art. 10 kpa. Tym samym uniemożliwił jej zajęcie stanowiska wobec przeprowadzonych dowodów i przedstawienia wniosków płynących z ich oceny. Nie mogła też odeprzeć twierdzeń Uczestnika ani przedstawić stosownych środków dowodowych. Z tego względu wydanie decyzji bez udzielenia jej prawa do wypowiedzenia się i udziału w końcowym stadium postępowania stanowi obrazę art. 127, 10, 77, 80 kpa, oraz doprowadziło do wydania decyzji w II instancji bez wszechstronnego rozważenia sprawy. Skarżąca podniosła również, że przyznanie waloru wyłącznej wiarygodności twierdzeniom uczestnika doprowadziło organ II instancji do przekonania, że skarżąca dobrowolnie opuściła budynek przy ul. [...] w [...], podczas gdy z materiału sprawy w sposób oczywisty wynika, że uczestnik niejednokrotnie wyrzucał ją z domu, czemu także i on nie zaprzeczył. Ponadto swym zachowaniem doprowadził skarżącą do wezwania policji, co zostało dostrzeżone przez organ II instancji. Ponadto skarżąca dochodziła swoich praw na drodze cywilnoprawnej doprowadzając do zapadnięcia wyroku Sądu Okręgowego w [...] orzekającego w [...] Wydziale Cywilnym Odwoławczym z dnia [...] stycznia 2016 roku, [...] w przedmiocie przyznania jej części domu do wyłącznego korzystania. Wszystkie ta okoliczności wskazują, że skarżąca nie opuściła spornej nieruchomości z własnej woli. Przeciwnie uczestnik naruszając prawo, w tym rozstrzygnięcie sądu orzekającego rozwód w zakresie w jakim określało ono sposób korzystania z mieszkania uniemożliwia jej pobyt na tym terenie. Do okoliczności tych organ II instancji nie przywiązał dostatecznej wagi przypisując działaniu skarżącej charakter dobrowolności, co stoi w sprzeczności z materiałem sprawy. Zamiast tego organ II instancji oparł się na zeznaniach świadków: J.L. i P. L., które nie wyjaśniają problemu związanego z istnieniem bądź nie po stronie skarżącej woli opuszczenia tej nieruchomości, lecz potwierdzają, że nie przebywa na jej terenie. Podczas gdy skarżąca kwestionowała dobrowolny charakter jej opuszczenia, co ma znaczenia kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto organ II instancji nie próbował nawet wyjaśnić problemu zasygnalizowanego w odwołaniu związanego z utrudnianiem skarżącej przez uczestnika dostępu do nieruchomości, co miało miejsce na przestrzeni całego okresu trwania postępowania. Z powyższych względów ustalenia faktyczne organu II instancji powielają błędy Organu I instancji, a ponadto pomijają szereg środków dowodowych i wniosków płynących z ich oceny, takich jak wyroki sądowe oraz aktywność skarżącej w dochodzeniu dostępu do spornej nieruchomości (wezwania policji, nocowanie, odbieranie korespondencji). Nadto postępowania jest obarczone wadą nie dostatecznej aktywności w gromadzeniu materiału sprawy, czego rezultatem było niewyjaśnienie problemu nieudostępniania przez uczestnika pomieszczeń, które przyznano jej na mocy rozstrzygnięcia Sądu w zakresie korzystania z mieszkania (wyrok rozwodowy) do wyłącznego korzystania lub do korzystania wspólnie z uczestnikiem. Tym samym Organ II instancji niewątpliwie przewinił przeciwko przepisom postępowania tj. art. 7, 77, 80, 75 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 23 października 2017r. obecna osobiście skarżąca na pytania sądu zeznała, że nigdy nie mieszkała w budynku przy ul. [...] w [...], należy on do Uczestnika, jej byłego męża B.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym zaskarżoną decyzją orzekł Wojewoda [...], było wymeldowanie z pobytu stałego na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności ( Dz.U.z 2015r. poz. 388, ze zm.) Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest więc ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych, tj. tego czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłankami wymeldowania są więc tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie, należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostałą w lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest od ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. W sytuacji zatem, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (współwłaściciela), to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: V SA 1424/99, V SA 108/00, V SA 3078/00). Nie jest dobrowolnym jedynie takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, jeżeli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym. W omawianej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że E.P. nie podjęła skutecznych kroków umożliwiających jej powrót i stałe zamieszkiwanie w miejscu zameldowania. Również posiadanie rzeczy w miejscu stałego zameldowania nie świadczy o zamieszkiwaniu. Trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez daną osobę wcale nie musi być połączone z opróżnieniem tego lokalu z rzeczy osobistych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 136/09). Sąd podziela stanowisko organu, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Uregulowanie to ma na celu podkreślenie wyłącznie rejestracyjnej funkcji ewidencji ludności, która nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie ustala istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Zatem dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać pewne czynności służące rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne - zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy. Nie można także pominąć oświadczenia skarżącej, że nigdy nie mieszkała w lokalu przy ul. [...] w [...]. Reasumując należy stwierdzić, iż Wojewoda [...] prawidłowo uznał, iż w stosunku do skarżącej mają zastosowanie przesłanki wymienione w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności. W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów, na okoliczność, że opuszczenie przez nią lokalu przy ul. [...] w [...]., w którym była zameldowana na pobyt stały nie nastąpiło trwale ani dobrowolnie Sąd nie znalazł podstaw do uznania za słuszne zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postepowania tj. art.7, art. 10, art. 75§ 1, art. 77, art. 80, art.127 oraz art.138 kpa, Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art.151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło