IV SA/Wa 253/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu - uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W dniu 16 maja 2005r. W. (drugie imię K.) S. złożył w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Pismem z dnia 21 lipca 2005r. (doręczonym w dniu 26 lipca 2005r. - odbiór potwierdziła "S. A. (matka)") P.S. został wezwany – na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodek postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071, ze zm.) - do usunięcia braków (korekty) ww wniosku. W. S. w dniu 6 września 2005r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych [...], motywując iż wówczas gdy otrzymał wezwanie przebywał poza granicami kraju. Okoliczność ta była więc powodem "opóźnienia jego przybycia i wyjaśnienia sprawy". Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. - po rozpatrzeniu wniosku W. S. z dnia 6 września 2005r. - postanowieniem z dnia [...] października 2005r. - adresowanym do P. S. - odmówił przywrócenia terminu do złożenia braków wniosku z dnia 16 maja 2005r. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł P. S.. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. – po rozpatrzeniu zażalenia P. S.- postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. . z dnia [...] października 2005r. o odmowie przywrócenia terminu. W uzasadnieniu podał, iż P. S. złożył w dniu 16 maja 2005r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych [...] na rok 2005r. Podczas kontroli zgodności i kompletności wniosku stwierdzono braki i wezwano wnioskodawcę do ich usunięcia. P. S. nie stawił się na wezwanie, pomimo faktu, iż zostało doręczone prawidłowo. Korekty nie przesłał także pocztą. W dniu 6 września 2005r. złożył korektę i podanie "z prośbą o rozpatrzenie tej korekty pomimo faktu, iż nie dotrzymał terminu do jej złożenia". W konsekwencji organ pierwszej instancji wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wyjaśnień, uznając że beneficjent nie dokonał usunięcia braków formalnych w terminie do tego przewidzianym. W ocenie organu odwoławczego postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone prawidłowo. Powód, dla którego wnioskodawca nie stawił się celem złożenia wyjaśnień jest niewystarczający do przywrócenia uchybionego terminu. Strona "usprawiedliwiła" wniosek o przywrócenie terminu tylko ogólną wzmianką o wyjeździe poza granice kraju. To - zdaniem organu – oznacza, iż strona nie uprawdopodobniła w najmniejszym stopniu gdzie i kiedy wyjeżdżała, nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających podnoszoną przez nią okoliczności, zatem nie wiadomo czy wyjazd rzeczywiście miał miejsce. Nadto organ nadmienił, iż wezwanie do złożenia korekty zostało doręczone prawidłowo, tj. dorosłemu domownikowi, czyli zgodnie z art. 43 K.p.a. P. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2005r. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2005r. oraz przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych [...]. W uzasadnieniu skargi podał, iż wezwanie odebrał "domownik: 80 – letnia babcia" kiedy on znajdował się za granicą. Zatem o wezwaniu dowiedział się, gdy wrócił do Polski. Podniósł, iż "nie jest chłopem pańszczyźnianym" i "wbrew woli jego panów: urzędników ARiMR z W." nie ma obowiązku niewydalania się z miejsca zamieszkania. Za granicą "szuka wiedzy i pomysłów dotyczących jego przyszłości na wsi". Nadto w jego ocenie błąd we wniosku był nieistotny i można było potraktować go jako oczywistą omyłkę pisarską. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, powtarzając i podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Odpowiadając na zarzut skargi odnośnie istotności błędu we wniosku, stwierdził iż wyjaśnienie zaistniałych w sprawie nieścisłości było niezbędne do dalszego jej rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. Uznał, iż postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2005r. i utrzymane nim w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] października 2005r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Postępowanie administracyjne wszczyna się – stosownie do art. 61 § 1 K.p.a. – m. in. na żądanie strony, czyli wówczas gdy strona doręczy podanie (żądanie, wniosek) organowi administracji publicznej. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych złożył W. (drugie imię K.) S., uzyskując przez to status strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Do wniosku nie załączył żadnego pełnomocnictwa, mocą którego upoważniałby inny podmiot do reprezentowania jego interesów przed Kierownikiem Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.. Zatem to W. S. powinien być adresatem wezwania z dnia 21 lipca 2005r. do usunięcia braków złożonego przez siebie wniosku. Rzeczywiste zaś poczynania organu w sprawie są zupełnie inne, a zarazem niezrozumiałe. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe wezwanie skierowano do P. S. Podanie zaś o przywrócenie terminu do usunięcia braków wniosku wraz z dopełnieniem czynności, dla której określony był termin wniósł W. S., motywując niedochowanie terminu pobytem poza granicami kraju. Organ - po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku (W. S.) - postanowienie o odmowie przywrócenia terminu skierował, z niewiadomych względów, albowiem jak wyżej zauważono niewynikających z materiału dowodowego sprawy, do P. S.. Ten z kolei złożył na nie zażalenie, wskazując w nim, iż w czasie gdy otrzymał wezwanie do usunięcia braków przebywał za granicą. W efekcie rozpoznania zażalenia P. S. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. W ocenie Sądu bezspornie stroną omawianego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. winien być wnioskodawca, czyli W. S.. Tymczasem powstaje pytanie dlaczego adresatem zarówno postanowienia organu pierwszej instancji, jak i drugiej instancji był P. S.. Wymienione osoby pojawiają się w materiale dowodowym sprawy wymiennie i w istocie nie wiadomo, która z nich uchybiła terminowi do usunięcia braków wniosku oraz wniosła o przywrócenie terminu, motywując go wyjazdem za granicę. Na okoliczność, iż na pewno nie są to tożsame osoby, wskazuje materiał dowodowy sprawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania, w tym i ustalenia stanu faktycznego, powinny oznaczyć – stosownie do treść art. 28 K.p.a - stronę postępowania, czyli podmiot praw i obowiązków stosunku prawnego. Oznaczenie strony - według normy art. 124 K.p.a. - jest jednym z elementów składowych postanowienia. Ustalenia odnośnie strony postępowania winny znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, a dalej w postanowieniu. Nadto rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu organy powinny zawsze w pierwszej kolejności zbadać, czy zostały dochowane wymogi formalne prośby, w szczególności wymóg z art. 58 § 2 K.p.a. Dokonując zaś uzasadnienia postanowienia organy mają wykazać się większą starannością, tak aby jego treść odpowiadała faktom. Uwaga ta znajduje swoje źródło w omawianym postanowieniu organu drugiej instancji, jako że błędnie podano w nim datę postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji oraz stwierdzono że skarżący "usprawiedliwił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia", podczas gdy w sprawie chodziło o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku o płatności bezpośrednie. Odnoście żądania skarżącego, skierowanego do Sądu, o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych [...], należy zauważyć iż sąd administracyjny nie ma kompetencji ustawowych do merytorycznego rozpoznawania sprawy, czyli co do jej istoty. Sąd - rozpoznając skargę strony - dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem legalności, to jest zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym i w zależności od wyniku kontroli skargę oddala - na podstawie art. 151 P.p.s.a. (jeżeli uzna, że zaskarżony akt nie narusza prawa) lub uchyla zaskarżony akt, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa zaskarżonego aktu - na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. (jeżeli uzna, iż zaskarżony akt narusza prawo). W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 135 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji. Wobec braku wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie należnych kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa procesowego, nie orzeczono o ich zwrocie.