IV SA/Wa 253/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Danuta Dopierała po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: odmówić B. G. dopuszczenia do udziału w sprawie K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2009 r., którym to postanowieniem uchylono w całości postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2003 r. i odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] na lokal handlowy w budynku położonym przy ul. [...] w O., na działce o nr ew. [...] położonej w obrębie [...] oraz na budowie nowego wejścia i schodów zewnętrznych do ww. lokalu na działce nr [...], obręb [...]. B. G. w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie toczącej się na skutek wniesienia powyższej skargi w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż jest współwłaścicielką zabytkowej kamieniczki przy ul [...] w O. i jednocześnie członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zaś według art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że ustawodawca w postępowaniu sądowoadministracyjnym rozróżnia dwie grupy uczestników: 1. uczestnicy z mocy prawa (art. 33 § 1 P.p.s.a.), 2. uczestnicy dopuszczeni przez Sąd na swój wniosek do udziału w postępowaniu (art. 33 § 2 P.p.s.a). W pierwszym z wymienionych przypadków Sąd nie jest władny badać, czy wynik postępowania dotyczy interesu prawnego osób, które skargi nie wniosły, a brały udział w prowadzonym uprzednio postępowaniu administracyjnym i od wyniku tego badania uzależnić przyznanie tym podmiotom statusu uczestnika z mocy prawa (por. W. Chróścielewski, Strony i uczestnicy postępowania ądowoadministracyjnego, PiP 2004, nr 9, s.37)" (T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2008, s. 204). Innymi słowy, udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyżej wskazanym podmiotom przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania i ich udział określa się jako obligatoryjny w przeciwieństwie do fakultatywnego udziału pozostałych uczestników (o których mowa poniżej). W drugim przypadku uczestnikiem postępowania może stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, gdyż tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego. Przy czym dla uzyskania statusu uczestnika w przypadku uregulowanym w § 2 art. 33 P.p.s.a. nie wystarczy tylko zgłoszenie zamiaru uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony, ale i konieczne jest wykazanie przesłanek, od spełnienia których uzależnione jest wydanie postanowienia o dopuszczeniu do udziału w sprawie. Zatem we wniosku o dopuszczenie, oczywiście czyniącemu zadość wymaganiom stawianym przez art. 46 i 47 P.p.s.a. wszystkim pismom w postępowaniu sądowym, powinno zostać wykazane spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a. Wnioskodawca winien więc przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, s. 88). Powyższe dowodzi, iż dopuszczenie do udziału w sprawie zostało oparte na kryterium interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004r., sygn. akt OSK 919/04 (OSP 2005, z. 11, poz. 128) uznał, że "istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną [...], na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać 2 przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków". Interes ten polega na istnieniu związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a rozstrzygnięciem zaskarżonego aktu lub czynnością. Oznacza to, że o uczestnictwo w sprawie może wystąpić, co do zasady, podmiot który wykazuje istnienie związku między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interes prawny musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Inaczej mówiąc, interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Legitymację materialnoprawną w tzw. postępowaniu uzgodnieniowym dokonywanym w trybie art. 106 K.p.a. mają właściciele i użytkownicy wieczyści działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy oraz działek sąsiednich, z racji tego, że postępowanie to jest postępowaniem wpadkowym postępowania dotyczącego warunków zabudowy. W przypadku gdy na działce sąsiedniej znajduje się nieruchomość, w skład której wchodzą lokale mieszkalne należące do poszczególnych właścicieli, wówczas zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) ogół tych właścicieli tworzy wspólnotę mieszkaniową. Stosownie do powyższego właściciel mieszkania w budynku składającym się z wielu mieszkań z mocy ustawy jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej. Celem ustawodawcy, który wprowadził tego rodzaju rozwiązanie było zapewnienie sprawnego zarządu w obiektach wielolokalowych, które stanowią własność tych osób. I choć rozwiązanie to niewątpliwie usprawnia zarząd obiektami wielolokalowymi, niemniej jednak wiąże się z pewnymi ograniczeniami indywidualnych uprawnień właścicieli. Wspólnota mieszkaniowa uzyskuje status strony postępowania już z samego faktu, że postępowanie ustalające warunki zabudowy i postępowanie uzgodnieniowe dotyczy nieruchomości, która sąsiaduje z nieruchomością na której znajduje się budynek wspólnoty. W orzecznictwie wyrażony został co prawda pogląd, iż w pewnych sytuacjach członek wspólnoty mieszkaniowej może samodzielnie - obok wspólnoty - występować jako strona postępowania administracyjnego. Może to jednak nastąpić jedynie wtedy, gdy wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, (por. wyrok NSA z 13 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1996/97, publ. Iex 48720). Oznacza to, że członek wspólnoty powinien wykazać konkretną okoliczność, która godzi w jego indywidualny interes oraz przepis prawa, który upoważnia go do działania. W świetle przytoczonych przepisów prawa i poczynionych wywodów - w ocenie Sądu – B. G. - nie wykazała żeby w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, w którym to nie brała udziału, przysługiwała jej legitymacja materialnoprawna, pozwalająca na uznanie, że wynik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jej interesu prawnego. Do uznania za uczestnika postępowania, a w konsekwencji dopuszczenia do udziału w sprawie na zasadzie art. 33 § 2 P.p.s.a. nie wystarczy powoływanie się li tylko na fakt bycia współwłaścicielem kamienicy przy ul. [...] w O.. Powoływanie się na własność jest zbyt ogólnikowy, nie wskazuje na czym miałby polegać (własny, indywidualny) interes prawny. W sytuacji niewylegitymowania się przez B. G. interesem prawnym, na który rzutowałby wynik postępowania sądowoadministracyjnego, czyli niespełnienia warunku z art. 33 § 2 P.p.s.a., Sąd na mocy powołanego przepisu orzekł jak w sentencji postanowienia.