IV SA/Wa 2531/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-14
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o nadanie statusu uchodźcy może zostać odrzucony na podstawie zeznań cudzoziemca, jeśli nie przeprowadzono dodatkowych badań lekarskich i psychologicznych, a skarżący podnosi, że jego zeznania były niepełne z powodu braku wiedzy prawnej i obawy przed byciem uznanym za terrorystę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oparły się na bezpośrednich zeznaniach cudzoziemca, nawet jeśli były one niepełne, ponieważ skarżący miał możliwość ich uzupełnienia i został pouczony o odpowiedzialności karnej. Badanie psychologiczne zostało przeprowadzone i nie wykazało problemów, a ustawa dopuszcza alternatywnie badania lekarskie lub psychologiczne. Zła sytuacja w kraju pochodzenia nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania statusu uchodźcy bez wykazania zindywidualizowanego zagrożenia prześladowaniem.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, twierdząc, że opuścił kraj pochodzenia z powodu obawy przed prześladowaniami i przemocy ze strony władz. Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, uznając, że nie wykazał on indywidualnego zagrożenia prześladowaniem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak przeprowadzenia dodatkowych badań i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.
1. o odmowie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej,
2. o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej,
3. o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenie, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany,
oraz uchyliła decyzję co do punktu 4 zakazującego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy i umorzyła postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu Rada podała, że R. K., obywatel [...], deklarujący narodowość [...], złożył w dniu [...] marca 2013 r. za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.
W dniu [...] marca 2013 r. zostało przeprowadzone szczegółowe przesłuchanie strony na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań, których mógłby doświadczyć ze strony władz państwowych lub innych podmiotów w kraju pochodzenia. Wnioskodawca miał pełną możliwość przytoczenia okoliczności i dowodów, uzasadniających podstawę jego działania. Jako główny powód ubiegania się o status uchodźcy R. K. podał we wniosku o nadanie statusu uchodźcy: "Ja K. R. przyjechałem do Polski, aby uniknąć prześladowań, ja nie chciałem współpracować z nieznanymi dla mnie ludźmi". Wnioskodawca podał także, iż czuł się osobą prześladowaną w kraju pochodzenia oraz zadeklarował, że padł ofiarą przemocy fizycznej i psychicznej : "bez powodu wtargnęli ludzie w maskach przyszli, zabrali mnie i pytali mnie czy jestem bojownikiem, bo miałem wiele blizn, chcieli, żebym donosił dla nich, grożono mi śmiercią". Podał również, iż nie był aresztowany ani skazany wyrokiem sądu w kraju pochodzenia. Nie zadeklarował przynależności do żadnej partii politycznej, a także organizacji o innym charakterze. Nie brał udziału w działaniach wojennych.
W dniu [...] marca 2013 roku zostało przeprowadzone badanie psychologiczne
Wnioskodawcy, które nie wykazało istnienie przesłanek uzasadniających obecność psychologa podczas przesłuchania statusowego z powodu braku problemów natury psychologicznej mogących świadczyć o objawach zespołu stresu pourazowego.
Rada podała, że w dniu [...] marca 2013 roku zostało przeprowadzone przesłuchanie statusowe. Wg informacji zawartej w zaskarżonej decyzji wnioskodawca miał pełną możliwość przytoczenia okoliczności i dowodów. Przesłuchanie zostało przeprowadzone w języku [...] zrozumiałym dla Strony. Wnioskodawca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do przebiegu przesłuchania, oświadczył, iż treść zadawanych pytań była dla niego zrozumiała, po odczytaniu protokołu przesłuchania potwierdził swoje oświadczenia własnoręcznym podpisem. Ponadto, wraz z wezwaniem na przesłuchanie otrzymał pisemną informację sporządzoną w języku [...] dot. statusu przesłuchania w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy.
W trakcie, przesłuchania wnioskodawca, potwierdzając okoliczności podane we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, oświadczył, iż wiosną 2012 roku został zatrzymany przez 6 zamaskowanych ludzi w czarnych mundurach, wywieziony z domu w nieznanym kierunku i przetrzymywany przez 3 dni, w czasie których prowadzone było przesłuchanie. Przesłuchujący, bijąc, wypytywali o pochodzenie blizn, udział w działaniach wojennych, znajomość z bojownikami, ew. udzielanie pomocy bojownikom. Po uzyskaniu przeczących odpowiedzi przesłuchujący zażądali 10 tys. dol. za uwolnienie. Następnie, po złożeniu przez wnioskodawcę obietnicy, iż podejmie współpracę z władzami zbierając informacje nt. różnych osób, wnioskodawca został zwolniony i aż do końca lutego 2013 r. nie był niepokojony za wyjątkiem mających miejsce co pewien czas zatrzymań celem weryfikowania dokumentów, co jednak nie powodowało późniejszych, negatywnych konsekwencji. W końcu lutego, wg oświadczenia wnioskodawcy, w domu ponownie pojawili się zamaskowani ludzie, prawdopodobnie ci sami, którzy dokonali zatrzymania wiosną 2012 r. W opinii Wnioskodawcy zatrzymanie w 2012 r. mogło być spowodowane doniesieniem przez kogoś z sali sportowej, do której uczęszczał na treningi i widział blizny. W obawie przed dalszymi zatrzymaniami Wnioskodawca postanowił wyjechać z [...], przy czym w pierwszej kolejności zamierzał udać się do [...], ale wobec odmowy udzielenia wizy postanowił wyjechać do Polski. Na zakończenie przesłuchania wnioskodawca oświadczył, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia obawia się ponownego zatrzymania oraz ewentualnych dalszych krzywdzących działań funkcjonariuszy siłowych.
W złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik wnioskodawcy wyjaśnia zupełnie odmiennie okoliczności w sprawie. Wskazał, że wnioskodawca nie udzielił w trakcie przesłuchań w dniach [...] i [...] marca 2013 roku wyczerpujących informacji, ponieważ było to spowodowane brakiem rozeznania w kwestiach prawnych i formalnych oraz obawą przed odmową zgody na wjazd do Polski. Z uwagi na powyższe pozostawał w przekonaniu, że jeśli przyzna się, że brał udział w I wojnie [...], w której uczestniczył w latach [....] oraz że był w związku z tą aktywnością represjonowany, to zostanie uznany za osobę podejrzaną, terrorystę.
Rada do Spraw Uchodźców podniosła, że nie ma podstaw do uznania oświadczeń wnioskodawcy zawarte w protokole przesłuchania za nieprawdziwe i biorąc pod uwagę znaczne nieścisłości w odwołaniu, Rada do Spraw Uchodźców postanowiła oprzeć się wyłącznie na oświadczeniach wnioskodawcy z [...] i [...] marca 2013 r.
W ocenie Rady aktualna sytuacji w kraju pochodzenia, tj. w rejonie [...], a w szczególności w [..] jest niestabilna. Jednym z największych wyzwań dla regionu pozostaje radykalny, wojujący islam. Jego przejawem są działania zbrojne prowadzone przez małe, mobilne grupy bojowników islamskich przeciwko republikańskim strukturom siłowym i przedstawicielom władz[...] była do niedawna stosunkowo stabilną w regionie. Jednak ogólny wzrost napięcia po zniesieniu operacji antyterrorystycznych oraz zamachy w [...] w maju i sierpniu 2009 r. wskazują, że eskalacja przemocy objęła również tę Republikę. W chwili obecnej w [...] nie toczy się konflikt zbrojny pomiędzy siłami rządowymi a zorganizowanymi i uzbrojonymi grupami. W [...] nie wydarzyło się w ciągu ostatnich miesięcy nic, co mogłoby skłonić większą grupę mieszkańców republiki do wyjazdu za granicę i podjęcia starań o legalizację pobytu jako uchodźcy. Nie odnotowano ostatnio masowych prześladowań. W odróżnieniu od sytuacji w [...] i [....], następuje w [....] jednak pewna, niewielka poprawa sytuacji zarówno w zakresie bezpieczeństwa jak i przestrzegania praw człowieka, choć nadal pozostają one generalnie wysoce złe. Głównymi winnymi łamania praw pozostają struktury siłowe.
W związku z powyższym Rada stwierdziła bezzasadność zarzutu w odwołaniu na temat błędnej oceny sytuacji w kraju pochodzenia. Rada podkreśliła, że sama zła sytuacja w kraju pochodzenia nie stanowi wystarczającej samoistnej przesłanki do przyznania statusu uchodźcy, ani innych form ochrony w Rzeczpospolitej Polskiej - konieczne jest wykazanie zindywidualizowanego zagrożenia doznania prześladowania, poważnej krzywdy, lub innych naruszeń praw człowieka w zakresie objętym ustawą z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Rada do Spraw Uchodźców nie uznała za zasadne przesłuchanie pani M.M., z którą wnioskodawca miał wiązać i wiąże plany życiowe, bowiem wnioskodawca ani razu nie wymienił tego nazwiska, jego pierwszym celem podróży miała być [...], a do Polski przyjechał dopiero po odmowie wizy [...]. Do K. przeniósł się w maju 2013 r., dopiero po zwolnieniu z ośrodka dla cudzoziemców. Rada do Spraw Uchodźców odstąpiła także od dopuszczenia dowodu z bilingów telefonu pani M. M., ponieważ nie wynika z nich, aby łączyła się z Wnioskodawcą. Nie jest także jasne, jaki był cel wymienionych w bilingach połączeń.
Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego R. K. nie udowodnił faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem. Ponadto wnioskodawca nie wskazał na żadne wiarygodne przesłanki, by twierdzić, że władze państwowe w [....] lub podmioty określone wart. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podejmowały lub mogłyby podejmować wobec strony krzywdzące działania z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Odnosząc się do nieudzielenia wnioskodawcy ochrony uzupełniającej, Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że nie występują realne przesłanki określone w przepisie art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem Rady R. K. nie spełnia także przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany bowiem nieprzedstawił żadnego wiarygodnego dowodu na to, że w [...] władze państwowe lub inne podmioty podejmowały działania krzywdzące wobec niego lub jego rodziny, które miałyby związek z wyjazdem z kraju pochodzenia. Nie ma także podstaw do stwierdzenia, że jakiekolwiek z praw wnioskodawcy, określonych w art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej byłoby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia zagrożone umyślnym działaniem władz lub innych podmiotów. W ocenie Rady analiza całokształtu sprawy nie pozwala na stwierdzenia, że wydalenie z terytorium RP mogło spowodować naruszenie prawa do życia rodzinnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP zważywszy, że Wnioskodawca podał, iż jest rozwiedziony, a z rodziny pozostała matka i dwóch braci (wszyscy mieszkają w [...]).
Jednocześnie, Rada do Spraw Uchodźców uznała, że orzeczenie w zaskarżonej decyzji w zakresie ponownego wjazdu na terytorium państw obszaru Schengen pozbawione jest podstawy prawnej.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie wniósł R. K. reprezentowany przez radcę prawnego (w części dotyczącej utrzymania w mocy punktów 1-3 decyzji z dnia [...] maja 2013 r.), zarzucając jej wydanie z naruszeniem:
- art. 68 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że zaprzestanie ustalenia stanu psychofizycznego cudzoziemca na jego oświadczeniach, złożonych w obcych warunkach i obcym środowisku, z zaniechaniem przeprowadzenia badań lekarskich i psychologicznych, przy jednoczesnym ustaleniu, że cudzoziemiec ma liczne blizny o kształcie i charakterystyce wskazującej na bicie i tortury, spełnia wymogi ustawowe przesłuchania cudzoziemca w związku z jego wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tych przepisów powinno doprowadzić organ odwoławczy do wniosku, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw cudzoziemców została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego,
- art. 48 ust. 1 powołanej ustawy poprzez uznanie, że pominięcie w sentencji skarżonej decyzji rozstrzygnięcia o odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany cudzoziemca w Polsce może się ostać, gdy stosownie do wskazanego przepisu takie rozstrzygnięcie powinno się znaleźć w decyzji,
- art. 7, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez całkowite
zaniechania przeprowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych mimo złożenia wniosków w tym zakresie przez skarżącego (tj. wniosków o przesłuchanie świadka, o uzupełniające przesłuchania skarżącego, o przeprowadzenie badań lekarskich i psychologicznych skarżącego, dopuszczenie dowodów z dokumentów), co w efekcie doprowadziło do całkowicie nietrafnych konkluzji dotyczących skarżącego, podczas gdy powołane przepisy obligują organy administracji publicznej do działania wnikliwego, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, przy jednoczesnym uwzględnieniu i dopuszczeniu strony do czynnego udziału w sprawie.
Podnosząc powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w skarżonej części.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Rada do Spraw Uchodźców zbadała sprawę skarżącego bardzo pobieżnie i rutynowo odmawiając przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680), cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie o którym mowa w art. 13 ust.1 ustawy musi, ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust.2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, po drugie być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy).
Nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. Oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. Nie wystarczy przy tym subiektywne przekonanie danej osoby, lecz obawa ta musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero wtedy można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.
Co do zasady w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest nadanie statusu organy nie mają możliwości dokonywania samodzielnych ustaleń co do sytuacji cudzoziemca w kraju jego pochodzenia, wobec tego opierają się na zeznaniach ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca, które to zeznania muszą następnie zweryfikować i odnieść m.in. do sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy R. K., jest obywatelem [...], deklarującym narodowość [...]. Jako główny powód ubiegania się o status uchodźcy na terytorium RP R. K. podał uniknięcie prześladowań, ponieważ nie chciał współpracować z nieznanymi ludźmi. W toku postępowania wskazywał, że czuł się osobą prześladowaną w kraju pochodzenia oraz zadeklarował, że padł ofiarą przemocy fizycznej i psychicznej ponieważ grożono mu śmiercią. Podał również, iż nie był aresztowany ani skazany wyrokiem sądu w kraju pochodzenia. Nie zadeklarował przynależności do żadnej partii politycznej, a także organizacji o innym charakterze. Nie brał udziału w działaniach wojennych.
W trakcie, przesłuchania statusowego wnioskodawca oświadczył, iż wiosną 2012 roku został zatrzymany przez 6 zamaskowanych ludzi w czarnych mundurach, wywieziony z domu w nieznanym kierunku i przetrzymywany przez 3 dni, w czasie których prowadzone było przesłuchanie. Przesłuchujący, bijąc, wypytywali o pochodzenie blizn, udział w działaniach wojennych, znajomość z bojownikami, ew. udzielanie pomocy bojownikom. Po uzyskaniu przeczących odpowiedzi przesłuchujący zażądali 10 tys. dol. za uwolnienie. Następnie, po złożeniu przez Wnioskodawcę obietnicy, iż podejmie współpracę z władzami zbierając informacje nt. różnych osób, Wnioskodawca został zwolniony i aż do końca lutego 2013 r. nie był niepokojony za wyjątkiem mających miejsce co pewien czas zatrzymań celem weryfikowania dokumentów, co jednak nie powodowało późniejszych, negatywnych konsekwencji. W końcu lutego, wg oświadczenia Wnioskodawcy, w domu ponownie pojawili się zamaskowani ludzie, prawdopodobnie ci sami, którzy dokonali zatrzymania wiosną 2012 r. W opinii Wnioskodawcy zatrzymanie w 2012 r. mogło być spowodowane doniesieniem przez kogoś z sali sportowej, do której uczęszczał na treningi i widział blizny. W obawie przed dalszymi zatrzymaniami Wnioskodawca postanowił wyjechać z [...], przy czym w pierwszej kolejności zamierzał udać się do [...], ale wobec odmowy udzielenia wizy postanowił wyjechać do Polski. Na zakończenie przesłuchania Wnioskodawca oświadczył, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia obawia się ponownego zatrzymania oraz ewentualnych dalszych krzywdzących działań funkcjonariuszy siłowych.
Z akt sprawy wynika także, że w dniu [...] marca 2013 roku zostało przeprowadzone badanie psychologiczne wnioskodawcy, które nie wykazało problemów natury psychologicznej mogących świadczyć o objawach zespołu stresu pourazowego.
Podkreślić należy, że w toku postępowania odwoławczego pełnomocnik skarżącego przedstawił nowe okoliczności w sprawie podnosząc, iż wnioskodawca nie udzielił w trakcie przesłuchań w dniach [...] i [...] marca 2013 roku wyczerpujących informacji, w dodatku podniósł, że skarżący brał udział w I wojnie [...] w latach [....oraz że był w związku z tą aktywnością represjonowany.
W ocenie Sądu Rada do Spraw Uchodźców, z uwagi na znaczne nieścisłości w odwołaniu prawidłowo ustaliła stan faktyczny na bezpośrednich oświadczeniach skarżącego z dnia [...] i [....] marca 2013 r., zwłaszcza, że skarżący przed rozpoczęciem przesłuchania został uprzedzony o odpowiedzialności karnej wynikającej z art 233 § 1 kodeksu karnego, w dodatku przesłuchanie odbywało się w zrozumiałym dla niego języku. Przesłuchanie odbyło się dwukrotnie, wobec tego skarżący mógł uzupełnić wcześniejsze zeznania, a skarżący, w toku postępowania przed organem I instancji, został pouczony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy, Sąd stwierdza że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez organy są prawidłowe.
Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organów, że zeznania skarżącego złożone w postępowaniu administracyjnym nie dają wiarygodnych podstaw do przyjęcia, że zasadnie żywi on obawę przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej i w związku z powyższym, aby nie mógł lub nie chciał korzystać z ochrony tego kraju. Wbrew zarzutom skarżącego organy orzekające w sprawie wnikliwie zbadały jego sytuację w kraju pochodzenia i w sposób jak najbardziej prawidłowy przyjęły, że w świetle przesłanek z art 13 powołanej na wstępie ustawy nie jest możliwe przyznanie skarżącemu ochrony międzynarodowej w postacie przyznania statusu uchodźcy. Podkreślić należy, że jak sam przyznał skarżący, został on zatrzymany przez jednostki siłowe, jednak później został zwolniony i aż do końca lutego 2013 r. nie był niepokojony. Impulsem do wyjazdu z kraju pochodzenia było, według oświadczenia wnioskodawcy, że w jego w domu ponownie pojawili się zamaskowani ludzie. Nie można zatem uznać, że fakt jednorazowego dłuższego zatrzymania cudzoziemca jest zagrożeniem dla jego życia lub zdrowia, zwłaszcza, że po tym zatrzymaniu nie był ponownie przesłuchiwany. Zatem wydarzenie to należało ocenić jako jednostkowy przypadek.
Dostępne opracowania na temat aktualnej sytuacji w [...] potwierdzają, że jest to dość powszechna praktyka. Nie można zatem uznać, że w świetle powyższych okoliczności w stosunku do skarżącego istnieje przypuszczenie, że władze [...] lub [...] podejmowały lub będą podejmować w stosunku do skarżącego działań krzywdzących na tle rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, czy poglądów politycznych. Podkreślić także należy, że Rada do Spraw Uchodźców szczegółowo przeanalizowała aktualną sytuacją polityczno - społeczną na obszarze [...], na podstawie aktualnie dostępnych opracowań. Wynika z nich, że obecnie nie toczy się konflikt zbrojny pomiędzy siłami rządowymi a zorganizowanymi i uzbrojonymi grupami rebeliantów, trafniejszym terminem opisującym teraźniejszy przebieg wydarzeń w republice jest określenie "działań sabotażowo - dywersyjnych. Nie odnotowano ostatnio masowych prześladowań. Organy orzekające w sprawie uznały, że sytuacja w [...] jest trudna, jednak w ostatnich latach doszło do pewnej poprawy i stabilizacji. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Radę do Spraw Uchodźców, że sama zła sytuacja w kraju pochodzenia nie stanowi wystarczającej samoistnej przesłanki do przyznania statusu uchodźcy, ani innych form ochrony w Rzeczpospolitej Polskiej. W ocenie Sądu cudzoziemiec nie uprawdopodobnił realności ani dolegliwość grożących mu prześladowań w kraju pochodzenia. Okoliczności, które organy orzekające w sprawie nie dawały podstaw do przyznania skarżącemu ochrony na podstawie art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
W ocenie Sądu nietrafne są zarzuty podnoszone w skardze co do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego. Jak już wcześniej podkreślono, za miarodajne dla oceny sytuacji skarżącego należało wziąć pod uwagę jego bezpośrednie zeznania. Przyczyny takiego stanu rzeczy zostały już wyżej wyjaśnione. Organ odwoławczy wyjaśnił także, dlaczego pominął wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka M. M. partnerki życiowej skarżącego i bilingów z jej telefonu. Wskazane przez organ okoliczności Sąd uznaje za prawidłowe. Podkreślić przy tym należy, że dowód z zeznań świadka ma charakter dowodu bezpośredniego, gdy świadek składa zeznania co do faktów przez siebie spostrzeżonych a przedmiotem zeznań powinny być osobiste spostrzeżenia świadka co do faktów. Z akt sprawy nie wynika, by wskazywany świadek miał bezpośrednie spostrzeżenia z [...] dotyczące osoby skarżącego i jego sytuacji w tym kraju. Może znać tylko historię skarżącego z jego opowieści. Oczywiście takie zeznania mogłyby mieć pewien walor, w sytuacji problemów z ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast w niniejszej sprawie organy prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcie na bezpośrednich zeznaniach cudzoziemca, wobec tego nie było konieczności uzupełniania materiału dowodowego.
Nie jest również zasadny zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia badań lekarskich i psychologicznych skarżącego. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [....] marca 2013 r. zawiadomiono skarżącego (także w języku [...]), że w związku z zadeklarowaniem we wniosku uchodźczym, że był poddawany przemocy w dniu [...] marca 2013 r. poddany zostanie badaniu psychologicznemu. Z opinii psychologa z dnia [...] marca 2013 r. wynika, że "uzyskane informacje oraz zachowanie wskazują na brak problemów natury psychologicznej". W ocenie Sądu niezrozumiałe zatem jest, co miało by wnieść kolejne badanie. W ocenie Sądu z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. nie wynika, że cudzoziemcowi należy zapewnić i badania lekarskie i badania psychologiczne. Zgodnie z treścią tego przepisu cudzoziemcowi, który informuje organ prowadzący postępowanie, że był poddany przemocy, jest niepełnosprawny, lub którego stan psychofizyczny stwarza domniemanie, że był poddany przemocy, Szef Urzędu zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich lub psychologicznych w celu potwierdzenia tych okoliczności. Znamienne znaczenie ma, że ustawodawca posłużył się alternatywą "lub" przy wskazywaniu jakiego typu pomoc medyczną może otrzymać skarżący. W logice prawniczej przyjmuje się, że oznacza to możliwość wykonania obu czynności ale też tylko jednej z nich. Wobec tego skoro skarżącemu zapewniono badanie psychologiczne, nie było obowiązku zapewniać mu także badań lekarskich. Natomiast kwestia blizn na ciele skarżącego nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ jak sam przyznał skarżący w toku przesłuchania z dnia [...] marca 2013 r. blizny na prawej łopatce, barku, łokciu i biodrze powstały na skutek wypadku samochodowego.
Skarżący nie jest także uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego. Powyższe okoliczności potwierdzają, że w stosunku do skarżącego nie zachodzi obawa prześladowania.
Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
W ocenie Sądu w stosunku do skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, iż ze względu na swoją sytuację może być narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. [...], jak już wcześniej powoływano, nie toczy się obecnie żaden konflikt zbrojny, który uzasadniałby zastosowanie art. 15 pkt 3 ustawy. Ponadto skarżący nie został skazany na karę śmierci, nie jest również poszukiwany za przestępstwa.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
- mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
- naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r. (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Mając na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że w przypadku wydalenia będzie narażony na naruszenia praw człowieka. Nie przedstawiła żadnego dowodu, iż władze [...] czy [...] podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia. Wbrew zarzutom skargi organy orzekające w sprawie zawarły w rozstrzygnięciu co do zgody na pobyt tolerowany (pkt 3).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza również jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżący jak oświadczył, jest rozwiedziony, bezdzietny i w Polsce nie ma rodziny.
W ocenie Sądu także decyzja Rady uchylająca pkt 4 decyzji organu I instancji zakazującej ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy i umarzająca postępowanie organu I instancji jest prawidłowa, ze względu na brak podstawy prawnej do orzekania w tym zakresie.
Podsumowując wskazać należy, że zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia. Organy obu instancji wnikliwie oceniły materiał dowodowy zebrany w sprawie. Uwzględniono także informacje o kraju pochodzenia skarżącego. Sytuacja w kraju pochodzenia jest wprawdzie niestabilna, ale nie istnieją żadne realne przesłanki skłaniające do twierdzenia, że może to dotknąć stronę skarżącą. Ponadto orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko. Ocena materiału dowodowego w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 77 § 1 K.p.a.
Nieuzasadnione są zatem zarzuty dotyczące niewyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały przez organ wyjaśnione i uwzględnione.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło