IV SA/Wa 2533/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-19
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać korekty wpisów dotyczących własności i użytkowania wieczystego na podstawie wniosku strony, jeśli nie przedstawi ona dokumentów stanowiących podstawę do takiej zmiany, a istniejące wpisy wynikają z ostatecznej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w dokumentach źródłowych ani rozstrzygać sporów o własność. Ewidencja ma charakter techniczno-deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie. Odmowa dokonania wnioskowanych zmian w ewidencji jest zasadna, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów mogących stanowić podstawę do takiej zmiany, a istniejące wpisy wynikają z ostatecznej decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Spółka P. wniosła o przywrócenie poprzedniego wpisu w ewidencji gruntów i budynków dotyczącego działek ewidencyjnych, kwestionując wpis Skarbu Państwa jako właściciela i P. jako użytkownika wieczystego. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że obecne wpisy wynikają z ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błędną interpretację przepisów dotyczących nabycia prawa użytkowania wieczystego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania P. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] orzekającą o odmowie przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków wpisu sprzed zmiany tj. jako właściciela NN, jako władającego D. do działek ewidencyjnych nr: [...] z obrębu [...] położonych w dzielnicy [...] w W. utrzymać w mocy decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podał, że z wnioskiem z dnia [...]. P. wystąpiła o przywrócenie ewidencji gruntów i budynków stanu danych działek: [...] z obrębu [...] w brzmieniu przed zmianą tj.: właściciel: NN, władający: P.. Pismem z dnia [...] sprostowano wniosek, żądając przywrócenia D. jako władającego. Wniosek uzasadniono toczącym się przed Wojewodą [...] postępowaniem o wydanie decyzji w trybie art. 37 a ustawy z dnia [...] roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. nr [...] poz. [...] ze zm.)
Organ wskazał, że kwestionowane zapisy w operacie ewidencyjnym dla przedmiotowych działek powstały w wyniku wprowadzenia:
- zmiany [...] z dnia [...], którą wpisano jako właściciela Skarbu Państwa oraz usunięto wpis władającego D. na podstawie decyzji [...] z dnia [...]o ustaleniu lokalizacji [...] dla inwestycji;
- zmiany [...] z dnia [...], którą wpisano jako wieczystego użytkownika P. na podstawie w/w decyzji lokalizacyjnej.
Decyzją nr [...] z dnia [...]Prezydent [...] odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez przywrócenie w ewidencji gruntów i budynków wpisu danych w brzmieniu sprzed zmiany tj. jako właściciela NN, jako władającego D. w miejsce aktualnie wykazanego jako właściciela Skarbu Państwa oraz P. jako użytkownika wieczystego do następujących działek ewidencyjnych: [...] z obrębu [...]. Swoje stanowisko umotywował tym, że po dacie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowych działek ustanowionego na rzecz P. w decyzji [...] o ustaleniu lokalizacji [...] nie wpłynął żaden dokument stwierdzający prawo użytkowania wieczystego na rzecz P.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyły P.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym wskazał, że przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnienie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków następuje poprzez wprowadzenie do operatu ewidencyjnego udokumentowanych zmian - w myśl 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.)
Podkreślił, że wszelkie prawa ujawnione w ewidencji gruntów i budynków powinny wynikać z dokumentów wskazując osoby, które są właścicielami lub władają wprost z dokumentów źródłowych, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność.
Zaznaczył, że w sprawie niniejszej materiał dowodowy wskazuje, że właścicielem przedmiotowego gruntu na podstawie w/w decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] w związku z planowaną inwestycją na linii [...] stał się Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym P. Stanowi to podstawę odmowy wykazania P. - jako władającego tymi działkami z uwagi na uregulowanie prawa własności do przedmiotowego gruntu.
Jednocześnie podniósł, że kwestia praw P. do przedmiotowych działek jest przedmiotem odrębnego postępowania toczącego się przed Wojewodą [...] o uwłaszczenie w trybie art. 37a ustawy z dnia [...] roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]".
Skargę na powyższą decyzję złożyły P. reprezentowane przez r.pr. A. C., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymaną nią w mocy decyzji z dnia [...] Prezydenta [...], w całości oraz zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn, Dz. U. z 2005 r. Nr 240,poz. 2027 z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie art. 26 ust 2 tej ustawy 12 ust. 1 pkt. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) przez ich niezastosowanie;
- naruszenie art. 9s ust. 3 i ust. 6, art. 9x ust. 2, ust.3, ust. 6 i nast. ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U z 2007 r., Nr 16, poz. 94 z zm.) w związku z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie.
Zdaniem skarżącej Spółki błędne jest rozstrzygnięcie organu rozpoznającego odwołanie.
Podniosła, że w przedmiotowej sprawie nie ma przeszkód do dokonania wnioskowanej przez P. zmiany danych w ewidencji gruntów polegającej na przywróceniu poprzedniego wpisu. Zmiana wpisu została dokonana z naruszeniem przepisów zawartych w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym tj. art. 9s i następne tej ustawy, jak również ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z tego też względu P. złożyła wniosek o przywrócenie wpisów dotyczących właściciela i władającego do przedmiotowych działek ewidencyjnych.
Ponadto skarżąca wskazała, iż podstawą przedmiotową zmiany dokonanej przez organ w ewidencji gruntów była decyzja Wojewody [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji [...], w związku z modernizacją [...]. Decyzja ta została wydana przy zastosowaniu, jako podstawy prawnej przepisów ustawy z dnia [...] roku o [...], rozdział 2b "[...]".
Zdaniem skarżącej dokonując zmiany w ewidencji gruntów organ naruszył przepisy w/w ustawy. Zgodnie z art. 9s ust. 3 w/w ustawy nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji [...] stała się ostateczna, a według art. 9s ust. 3b, P.. nabywa z mocy prawa, z dniem w którym decyzja stała się ostateczna, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych opisanych w ust. 3 oraz prawo własności budynków i innych urządzeń i lokali znajdujących się na tych nieruchomościach. Jednak zgodnie z treścią art. 9s ust. 6, przepisu ust. 3 nie stosuje się do nieruchomości będącego przedmiotem własności lub użytkowania wieczystego P. lub P. Natomiast zgodnie z art. 9x ust. 4 ustawy o [...], jeśli przeznaczona na pas gruntu pod [...] nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa została oddana w użytkowanie wieczyste, to użytkowanie to wygasa. Jednak w świetle art. 9x ust. 6 przepis ten nie ma zastosowania w odniesieniu do gruntów będących w użytkowaniu wieczystym P., a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
W ocenie skarżącej P. nie mogła nabyć prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do w/w działek na podstawie Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji [...], w związku z modernizacją [...], gdyż wskazany przepis wyklucza nabycia gruntów będących w użytkowaniu wieczystym P.
Wskazała, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia [...] roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...], P. wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których pomiotem było P., bez względu na charakter prawny tych stosunków.
Końcowo skarżąca podniosła, że na podstawie art. 37a ust. 1 tej ustawy P. przysługuje z mocy prawa na dzień 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynków i innych urządzeń usytuowanych na przedmiotowym gruncie, a stosowne wnioski zostały przez P. złożone do Wojewody [...].
Ponadto skarżąca wskazała na naruszenie art. 7 i 77 kpa, poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak analizy przepisów prawa regulujących kwestię zmiany ewidencji gruntów i wpisania praw P.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza
prawa.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana w ten sposób kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, iż jest ona zgodna z prawem co czyni skargę bezzasadną.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Prezydenta [...] z dnia [...]orzekającą o odmowie przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków wpisu sprzed zmiany tj. jako właściciela NN, jako władającego D. do działek ewidencyjnych nr: [...] z obrębu [...] położonych w dzielnicy [...] w [...] utrzymać w mocy decyzję.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), zwaną dalej u.g.k. Będąca przedmiotem niniejszego postępowania ewidencja gruntów i budynków to zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 tej ustawy, jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W odniesieniu do gruntów, ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Wskazuje ona także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 cyt. ustawy). Podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji jest wynikająca z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - zwanego dalej rozporządzeniem - zasada utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 § 1) z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§ 46 ust. 2).
Przywołane regulacje oznaczają w praktyce, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA
1094/98, LEX Nr 41305, z dnia 18 marca 1999 r., II SA 1728/98, LEX nr 46224, z dnia 19 kwietnia 2001 r., II SA 862/00, LEX Nr 53361). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że zasadnie organy odmówiły dokonania wnioskowanych przez skarżącą Spółkę zmian w ewidencji gruntów dotyczących wykreślenia istniejących wpisów prawa własności (Skarbu Państwa) i użytkowania wieczystego (P.) przedmiotowych działek, dokonanych na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...]. o ustaleniu lokalizacji [...] w związku z modernizacją [...]. Skoro po dokonaniu w dniu [...] zmiany polegającej na wpisaniu jako właściciela Skarbu Państwa i usunięciu wpisu władającego D. oraz w dniu [...]., kiedy to wpisano jako użytkownika wieczystego P., dokonanych na podstawie w/w decyzji lokalizacyjnej, organ nie otrzymał żadnego dokumentu mogącego stanowić podstawę do zmiany tychże wpisów, to prawidłowo organy uznały, że brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej Spółki.
W okolicznościach sprawy uwzględnienie wniosku skarżącej skutkowałoby wydaniem rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa.
Wprawdzie w postępowaniu aktualizacyjnym możliwa jest też korekta danych, czyli usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów do bazy danych ewidencyjnych, jednakże podlegające korekcie błędne wpisy muszą mieć charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) omyłek. Rzeczą oczywistą jest, że taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Z tego też względnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają argumenty przedstawione przez stronę skarżącą i Sąd nie czyni przedmiotem rozważań merytorycznej ich oceny. Dopiero przedstawienie przez stronę stosownych dokumentów, mogących stanowić dla organu prowadzącego ewidencję podstawę do dokonania zmian, uprawniać będzie ją do uwzględnienia jej żądania.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło