IV SA/Wa 2534/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty sankcyjnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa (dalej jako organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 poz. 267 z późn. zm. – dalej jako kpa) w związku z art. 123 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. 2012 r. poz. 1512 z późn. zm. dalej jako ustawa) utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa we [...] z dnia [...] maja 2015 r., znak [...] o nałożeniu na [...] Sp. z o.o. we [...] (dalej jako spółka/skarżąca) opłaty sankcyjnej w wysokości 2 270,00 złotych (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt złotych) za prowadzenie obrotu materiałem siewnym bez zgłoszenia zamiaru prowadzenia obrotu materiałem siewnym właściwemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Podstawę ww. decyzji stanowił art. 123 ust. 2 ustawy, a przewidziana w tym przepisie sankcja jest wynikiem naruszenia art. 84 ust. 1 ustawy. Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan faktyczny sprawy (powołał się m.in. na fakturę VAT nr [...] z dnia [...] września 2014 r.) i wyjaśnił stan prawny, przywołując stosowne przepisy ustawy. Skargę na powyższą decyzję złożyła spółka zarzucając organowi naruszenie: I. przepisów prawa materialnego w postaci art. 124 ustawy w zw. z art. 22 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa poprzez ich niezastosowanie wskutek czego została wymierzona opłata sankcyjna w kwocie 2270 zł, mimo uprawdopodobnienia przez skarżącą okoliczności niewspółmierności wymierzonej kary w stosunku do osiągniętego przez skarżącą zysku ze sprzedaży materiału siewnego; II. przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 oraz 8 art. kpa, przez ich niezastosowanie tj. niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, podczas gdy organ powinien był wziąć pod uwagę, że skarżąca uprawdopodobniła w stopniu wystarczającym zasadność zwolnienia jej z uiszczenia opłaty sankcyjnej wskazując, że jest to sankcja niewspółmiernie wysoka w stosunku do zysków spółki, osiągniętych nadto w toku z niewielkich transakcji, które trwały nie dłużej niż przez okres pięciu miesięcy, - art. 80 kpa, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i pominięcie kwestii związanej z możliwością zwolnienia skarżącej z uiszczenia opłaty sankcyjnej, tym bardziej, że organ przyznał, że skarżąca w wystarczający sposób uprawdopodobniła okoliczności, dla których winna zostać zwolniona z uiszczenia tejże opłaty; - art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy. Zarzucając powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji obu organów w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego oraz prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. (art. 1 § 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. dalej jako ppsa). Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. W działaniu organu administracji Sąd nie dopatrzył się ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania. Obrót materiałem siewnym roślin rolniczych i warzywnych może prowadzić przedsiębiorca, który w terminie 7 dni przed planowanym dniem rozpoczęcia prowadzenia obrotu tym materiałem zgłosi zamiar jego prowadzenia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony roślin i nasiennictwa właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę przedsiębiorcy (art. 84 ust. 1 i 2 ustawy). Prowadzenie obrotu materiałem siewnym bez zgłoszenia skutkuje obowiązkiem wniesienia na rachunek właściwego wojewódzkiego inspektoratu opłaty sankcyjnej w wysokości 2.270 zł. Decyzje w tym zakresie wydaje wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę prowadzącego obrót albo dostawcy (art. 123 ust. 2 ustawy). Jak stanowi art. 124 ustawy, ww. opłata sanacyjna stanowi dochód budżetu państwa i stosuje się do niej przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, 1101 i 1342 – dalej jako Ordynacja). Stan faktyczny i prawny sprawy nie budzi wątpliwości. Strona skarżąca nie kwestionuje okoliczności zaistnienia przesłanek do zastosowania w stosunku do niej ww. opłaty sanacyjnej określonej w art. 123 ust. 2 ustawy; wskazuje jedynie, że organ winien zastosować art. 124 w zw. z art. 22 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Ten ostatni przepis stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika może zwolnić podatnika z obowiązku pobrania podatku, jeżeli pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji. Odnosząc się do ww. żądania, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że nałożenie kary administracyjnej w trybie art. 123 ustawy o nasiennictwie stanowi bezwzględny wymóg ustawowy a odpowiednie zastosowanie art. 22 § 2 pkt 1 Ordynacji w zw. z art. 124 ustawy może mieć miejsce ale w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Organ zaznaczył, że czym innym jest ustalenie zobowiązania podatkowego (w tym przypadku ustalenie wysokości opłaty sankcyjnej), a czym innym zwolnienie z obowiązku pobrania podatku tzn. zwolnienie z uiszczenia ustalonej opłaty. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r. III SA/Wa 76/08, w którym wskazano, że postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi o której mowa w art. 22 § 2 Ordynacji może być prowadzone tylko wtedy gdy nie ma wątpliwości, iż na podatniku ciąży określony obowiązek podatkowy. Zasadnie przy tym organ wskazał, że ewentualny wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty sankcyjnej może być skutecznie złożony dopiero po tym jak decyzja o nałożeniu tej opłaty stanie się ostateczna. Trzeba podkreślić, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa do omawianej opłaty sanacyjnej stosuje się jedynie odpowiednio. Nie jest zatem zasadne przekładanie wprost rozwiązań z Ordynacji do znanych z góry zobowiązań podatkowych (zaliczek na podatek, choćby jeszcze niewymagalnych) pobieranych np. na podstawie deklaracji podatnika. Organy podatkowe są uprawnione do zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania podatku, na jego wniosek, w drodze decyzji uznaniowej. Decyzję tę wydaje się po przeprowadzeniu postępowania, w którym organ podatkowy ustala, czy są spełnione przesłanki zastosowania tego zwolnienia określone w art. 22 § 2 Ordynacji. Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy wskazać, że w sprawie administracyjnej prowadzonej na podstawie art. 123 ust. 2 ustawy - przedmiotem badania organu jest zaistnienie przesłanek z tejże ustawy, tj. w szczególności wypełnienie bądź niewypełnienie obowiązku zgłoszenia określonego w art. 84 ustawy. Natomiast odpowiednie zastosowanie art. 22 § 2 Ordynacji ( w oparciu o art. 124 ustawy) może mieć miejsce w osobnym postępowaniu, w którym jedynym przedmiotem badania organu jest zaistnienie przesłanek z tego przepisu tj. wystąpienie zagrożenia dla ważnych interesów podatnika, a w szczególności jego egzystencji, lub niewspółmierna wysokość podatku pobranego (tu kary sanacyjnej) w stosunku do podatku należnego za dany rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy. W obu przedstawionych sprawach zarówno przedmiot postępowania jest zgoła inny jak i inne są podstawy prawne, stąd też zasadnie w ocenie Sądu organ przyjął, że zastosowanie art. 22 § 2 Ordynacji w stosunku do opłaty sanacyjnej przewidzianej w art. 123 ust. 2 ustawy może mieć miejsce jedynie w osobnym (wszczętym na wniosek zobowiązanego), postępowaniu, którego przedmiotem jest zaistnienie przesłanek z ww. przepisu Ordynacji a nie zaistnienie przesłanek do zastosowania omawianej kary administracyjnej. W konsekwencji nie można uznać za zasadne zarzuty wskazujące na naruszenie art. 7 kpa, 8 kpa czy art. 80 kpa – odnośnie do niewłaściwej oceny przesłanek zastosowania art. 22 § 2 Ordynacji gdyż w kontrolowanym postępowaniu są one przedwczesne a przez to bezprzedmiotowe. Z tych samych powodów niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 124 ustawy o nasiennictwie w zw. z art. 22 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Nie jest też zasadny zarzut wskazujący na naruszenie przez organ konstytucyjnej zasady sprawiedliwości przez to, że nałożona na skarżącą sankcja w kwocie 2270,00 zł "jest niezależna od stopnia jej winy i poziomu sprzedaży". Przedmiotowa sankcja administracyjna jest jednoznacznie określona w ustawie, jej wysokość jest stała a zatem – gdy chodzi o samo jej zastosowanie - organ nie ma kompetencji do jej miarkowania. Określona przez ustawodawcę kara, w ocenie Sądu, nie narusza przy tym zasad konstytucyjnych; jej wysokość w stosunku do mierzonego średnimi miesięcznymi dochodami podawanymi w obwieszczeniach GUS poziomu życia społeczeństwa nie narusza "konstytucyjnej zasady sprawiedliwości". Uwzględniając powyższe Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ppsa.