IV SA/Wa 2535/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L., M. O., W. B., M. F., J. M., J. W., B. K., H. W., A. B. i H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. J. L. złożyła 14 listopada 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie wszczętej skargami J. L., M. O., W. B., M. F., J. M., J. W., B. K., H. W., A. B. i H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2013r. We wniosku oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 2027 zł. netto. Ponieważ analiza tych informacji w sposób przekonujący nie wykazała zasadności wniosku, referendarz sadowy zarządzeniem z 18 listopada 2013r. wezwał skarżącą do nadesłania : oświadczenia wyjaśniającego kim jest dla skarżącej S. L. i czy prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe oraz czy J. W. prowadzi ze skarżącą wspólne gospodarstwo domowe (z akt sprawy wynika, że odebrała ona – jako pełnoletni domownik adresata - zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013r.). Referendarz zobowiązał także skarżącą do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych będących w posiadaniu skarżącej i osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, dokumentujących operacje na tych rachunkach w okresie od 15 września 2013r. do 15 listopada 2013r., udzielenia informacji na temat rodzaju i wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz udokumentowanie poniesienia tych wydatków przez nadesłanie kopii faktur (rachunków, dowodów wpłaty), dokumentu potwierdzającego podaną we wniosku PPF wysokość emerytury (np. kopii decyzji o przyznaniu emerytury, potwierdzenia odbioru emerytury) oraz oświadczenia na temat posiadanych nieruchomości (tytułu prawnego do tych nieruchomości). Wezwanie z zakreślonym 7-dniowym terminem do jego wykonania zostało doręczone wnioskodawcy 21 listopada 2013r.; mimo upływu wyznaczonego terminu, którego ostatnim dniem był 28 listopada 2013r., nie zostało wykonane. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: J. L. domaga się od Sądu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec tak oznaczonych granic żądania, strona zobowiązana była wykazać, że ze względu na swe ubóstwo nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm; dalej p.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, wykazanie tego warunku obciąża osobę wnioskującą, a kryterium ekonomiczne opierające się na dochodach i sytuacji materialnej jej oraz osób wspólnie gospodarujących jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność osób fizycznych do poniesienia związanych ze sprawą kosztów (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2012 r. II FZ 825/11). Według art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony, obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Z kolei w myśl art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie prawa pomocy. Referendarz stwierdza, że o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie decyduje brak wymaganej przez prawo współpracy skarżącej w wyjaśnieniu jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że poniesienie kosztów sądowych tej sprawy zachwieje jej sytuacją materialną i bytową w taki sposób, że nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Trzeba tymczasem podkreślić, że prawo pomocy nie może zostać przyznane jeżeli nie ma pewności, że strona wnioskująca o tę pomoc nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub pełnych (prawo pomocy w zakresie częściowym) kosztów postępowania. Finansowanie prawa pomocy ze środków publicznych powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości, a jeżeli takie wystąpią, nie mogą być interpretowane na korzyść osoby wnioskującej i podlegają wyjaśnieniu w trybie art. 255 wskazanej ustawy. Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy musi się więc liczyć z określonym stopniem ingerencji w sferę swojej prywatności. Ma oczywiście prawo do odmowy udzielenia wnioskowanych informacji (dokumentów), niemniej skutkuje to niekorzystnym dla niej załatwieniem wniosku, a brak wykonania wezwania wystosowanego na podstawie przepisu art. 255 P.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 182/12 dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl). Z przedstawionych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.