IV SA/Wa 2549/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r.pr. E. S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu zażaleniowym w sprawie ze skargi M. G. i R. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: - odmówić r.pr. E. S. przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2549/14 oddalił skargę M. G. i R. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2014 r. Referendarz sądowy postanowieniem z 22 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2549/14 przyznał radcy prawnemu E. S., która w toku postępowania reprezentowała skaczących z urzędu, wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną. W piśmie z dnia 16 lipca 2015 r pełnomocnik zawarła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 21 maja 2015 r. Za tę pomoc prawną udzieloną stronie skarżącej, pełnomocnikowi przyznano wynagrodzenie (postanowienie z 23 lipca 2015 r.). Postanowieniem z dnia 27 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżących osobiście, natomiast postanowieniem z 7 września 2015 r. odrzucił zażalenie M. G. i R. G. na postanowienie z 27 lipca 2015 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 13 sierpnia 2015 r. radca prawny E. S. wniosła o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2015 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej osobiście przez stronę skarżącą. Po rozpoznaniu tego wniosku, referendarz sądowy postanowieniem z 24 września 2015 r. odmówił r.pr. E. S. przyznania wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną. W piśmie z 30 września 2015 r. pr. E. S. wniosła o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie z 7 września 2015 r. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Ustanowionemu w ramach instytucji prawa pomocy pełnomocnikowi strony przysługuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, o czym stanowi art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wynagrodzenie o którym mowa należy się nie zawsze, a jedynie za pomoc prawną faktycznie udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona [tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 22.12.2004 r. OZ 720/04, wyrok NSA z 8.01.2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Zakamycze 2005 r., str. 599]. Trzeba podkreślić, że udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienie NSA z 28.05.2013 r. II FZ 303/13, postanowienie NSA z 17.09.2012 r. II FZ 727/12, publ.: http://orzeczenia.gov.pl), jak też, że warunkiem uznania, że czynności dokonywane przez adwokata mieszczą się w ramach pomocy prawnej, za której koszty ponosi Skarb Państwa, jest zaliczenie ich do pomocy prawnej niezbędnej i efektywnej, adekwatnej do sytuacji strony (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12.11.2013 r. sygn. akt II SA/Łd 174/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyznanie więc pełnomocnikowi wynagrodzenia powinna poprzedzać ocena, czy działania, które podjął stanowią rzeczywistą, adekwatną do określonej sytuacji procesowej i nieopłaconą przez stronę pomoc prawną, o której mowa w art. 250 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie r.pr. E. S. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wcześniej jednak sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 21 maja 2015 r. To oznacza, że pełnomocnik stwierdziła, że wyrok nie narusza prawa i w związku z tym jego zaskarżenie skargą kasacyjną nie przyniesie wyniku oczekiwanego przez stronę skarżącą. W tej sytuacji sporządzenie przez pełnomocnika kolejnej opinii nie zmierza do poprawy sytuacji prawnej skarżących. W takiej sytuacji, domaganie się za opinię wynagrodzenia ze środków publicznych wydaje się być próbą nadużycia obowiązujących regulacji prawnych w przedmiocie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej. Celem wskazanej opinii nie jest bowiem jakakolwiek poprawa bądź też ochrona sytuacji procesowej strony skarżącej. Z przedstawionych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.