IV SA/Wa 255/08

WyrokWSA w Warszawie2008-04-17

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Marta Laskowska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta wyjechała za granicę na stałe, koncentrując tam swoje życie zawodowe i osobiste, mimo że nie dopełniła obowiązku zgłoszenia wyjazdu?
Ratio decidendi
Organ administracji może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W sytuacji, gdy osoba koncentruje swoje życie zawodowe i osobiste za granicą, a pobyty w kraju mają charakter okazjonalny, należy uznać, że przesłanki do wymeldowania zostały spełnione, a sama wola zameldowania jest niewystarczająca.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu T. K. z pobytu stałego. Skarżący wyjechał do USA, gdzie pracuje i mieszka z rodziną, a do Polski przyjeżdża w odwiedziny. Organy administracji uznały, że pobyt skarżącego za granicą ma charakter stały, a jego pobyty w Polsce są okazjonalne, co uzasadnia wymeldowanie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez pozbawienie go możliwości obrony praw.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) grudnia 2005 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia 21 listopada 2005 r. Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku K. K. orzekł o wymeldowaniu T. K. z nieletnią N. K. z pobytu stałego z lokalu (...) przy ul. (...) w W.. W uzasadnieniu podniesiono, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające (przesłuchanie świadków - babci oraz ojca T. K., kontrola meldunkowa) pozwoliło na ustalenie, iż T. K. mieszka z rodziną, w tym z córką N. w USA w domu z ogrodem i tam pracuje jako (...). Do Polski przyjeżdża w odwiedziny. Zainteresowany wyjaśnił, iż jego nieobecność w lokalu jest czasowa i związana z pracą jaką wykonuje na terminowym kontrakcie. Organ podniósł, iż T.K. nie zgłosił swojego czasowego wyjazdu do USA. Tymczasem od kilku lat przebywa w USA, tam skoncentrował swoje życie osobiste i zawodowe. Pobyt ten ma charakter trwały. Sama wola zainteresowanego, aby być nadal zameldowanym w przedmiotowym lokalu nie jest wystarczająca. Wskutek odwołania wniesionego przez T. K. Wojewoda Mazowiecki decyzją z (...) grudnia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części wymeldowania T. K. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...). W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie Wojewody okoliczność niezamieszkiwania zainteresowanego w przedmiotowym lokalu potwierdził on sam. Co prawda T. K. twierdził, iż pobyty poza Polską mają wyłącznie charakter pobytu czasowego, jednakże babcia zainteresowanego oświadczyła, iż wnuk przyjeżdża w odwiedziny, mieszka zaś na stałe z rodziną w USA. W ocenie organu T. K. na stałe mieszka poza granicami kraju, natomiast jego pobyty w lokalu przy ul. (...) mają charakter okazjonalny. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w zeznaniach najemczyni przedmiotowego lokalu babci skarżącego, a także I. N.. Organ powołuje się na orzecznictwo, z którego wynika, iż miejscem pobytu stałego jest lokal mieszkalny, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, tam gdzie się przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe. Warunkom tym nie odpowiadają sporadyczne wizyty T. K. w lokalu przy ul. (...) T. K. powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie zajmując stanowisko jak w decyzji. Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn.akt IV SA/Wa 382/06 oddalił skargę T. K. na powyżej opisaną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) grudnia 2005 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 67 § 5 i art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i wskazał, że Sąd całkowicie pominął nakaz zawiadomienia i wezwania na termin rozprawy pełnomocnika skarżącego, co doprowadziło do braku udziału w sprawie osoby reprezentującej prawa skarżącego. Tym samym strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, mimo wcześniejszego ustanowienia pełnomocnika. Wyrokiem, sygn.akt II OSK 1943/06 z dnia 25 stycznia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie przed Sądem pierwszej instancji było dotknięte wadą wskazaną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. bowiem skarżący został pozbawiony możliwości obrony swych sprawi wbrew swej woli faktycznie pozbawiono go możliwości działania. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie badał merytorycznego rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji bowiem zaskarżony wyrok uległ uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 185 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Rozprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie odbyła się w dniu 2 kwietnia 2008 r. Na rozprawę zawiadomiony został pełnomocnik skarżącego T. K.. Sąd rozpoznawał skargę T. K. z dnia (...) stycznia 2006 r. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) grudnia 2005 r. ((...)) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) listopada 2005 r. w części dotyczącej wymeldowania T. K. pobytu stałego z lokalu nr (..) przy ul. (...) w W.. Sytuację prawną skarżącego należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku K. K.. Podstawą wniosku K. K. wskazaną również podczas pierwszego przesłuchania była okoliczność, że T. K. kilka lat temu wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Tam mieszka z rodziną i tam pracuje. Okoliczności te potwierdził również w przesłuchaniu ojciec T. K. –J. podkreślając, że T. K.mieszka w USA, tam nostryfikował dyplom i tam pracuje. W Nowym Jorku urodziła się jego córka N.. Istotne okoliczności podała w przesłuchaniu babcia skarżącego mieszkająca właśnie w lokalu, w którym zameldowany jest skarżący. Wskazała, że T. K. mieszka w USA, ma dom z ogrodem, a do Polski przyjeżdża w odwiedziny. Nie wiedziała, że w przedmiotowym mieszkaniu zameldowana jest też córka T.K. – N.. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych - na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem dla wydania decyzji o wymeldowaniu muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: * opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz * nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że przesłanki te zostały spełnione. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że T. K.opuścił przedmiotowy lokal. W tym zakresie organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Prawidłowo i bezsprzecznie z regułami postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy wyczerpuje normę art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych normuje sprawy ewidencji ludności, ta natomiast polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art.1 ust.2 w/w ustawy). Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności (tak m.in. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. V SA 3657/02 Wspólnota 2004/8/55). Skoro T. K. opuścił lokal przy ul. (...)- należało uznać, że organ administracji prawidłowo orzekł wymeldowaniu jego z przedmiotowego lokalu. Z przeprowadzonego postępowania dowodnego nie wynika, aby skarżący był zmuszony do opuszczenia lokalu. T. K. zamieszkuje w USA, tam koncentruje się jego życie rodzinne i zawodowe, a pobyty w Polsce mają charakter okazjonalny. Istotne jest również rozważenie czy po wyjeździe osoba taka przejawia wyraźną, wolę powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu oraz czy realnie taką możliwość przewiduje. O tymczasowości pobytu skarżącego w USA mogłoby świadczyć zgłoszenie wyjazdu za granicę. Stosownie bowiem do art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej, osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 2 miesiące, obowiązana jest zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi meldunkowemu. Tymczasem jak przeanalizowały organy, skarżący nie dokonał stosownych zgłoszeń , które uzasadniałyby przyjęcie tezy, iż pobyt poza granicami kraju ma charakter tymczasowy. Charakter pobytu skarżącego w USA jest jednoznaczny. Tam skarżący związany jest pracą, tam urodziło się jego dwoje dzieci. Taki charakter pobytu nie nosi cech tymczasowości. Gdyby skarżący wrócił do kraju będzie mógł się zameldować bez przeszkód w lokalu, w którym będzie wówczas mieszkał. Obecna sytuacja jest fikcją meldunkową, a sama wola zameldowania wyrażana przez skarżącego jest niewystarczająca. W konsekwencji powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrzył się również tego rodzaju naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia i prowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skargę należało oddalić. Mając powyższe okoliczności na względzie - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło