IV SA/Wa 2556/18

WyrokWSA w Warszawie2019-06-11

Skład orzekający: Alina Balicka, Joanna Borkowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie pracy przez cudzoziemca na podstawie umowy zlecenia, w której wskazano inny zawód niż ten określony w oświadczeniu pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, stanowi podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozbieżność między zawodem wskazanym w oświadczeniu pracodawcy a faktycznie wykonywaną pracą, potwierdzona wyrokiem skazującym za wykroczenie nielegalnego zatrudnienia, stanowi podstawę do zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Sąd podzielił stanowisko organu, że klasyfikacja zawodów ma zastosowanie w ocenie legalności pobytu cudzoziemców, a niezgodność ta prowadzi do nielegalnego wykonywania pracy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obywatela O.R., który wjechał do Polski na podstawie wizy i uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. W trakcie kontroli legalności zatrudnienia stwierdzono, że wykonywał pracę na innych warunkach niż wskazano w oświadczeniu pracodawcy (zawód "szlifierz" zamiast "pozostali malarze i pokrewni"). W związku z tym wszczęto postępowanie o zobowiązanie do powrotu. Decyzje organów obu instancji nakładały obowiązek powrotu i zakaz wjazdu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących zezwoleń na pracę i błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant spec. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi O. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej organ), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] O.R.(dalej skarżący), od decyzji Komendanta [...]-[...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr[...] orzekającej o zobowiązaniu Cudzoziemca do powrotu w terminie 30 dni, od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu oraz orzekającą o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji nie opuści on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stan sprawy był następujący: O.R. wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 13 grudnia 2015 r. na podstawie polskiej wizy krajowej wielokrotnego wjazdu z terminem ważności do dnia 27 kwietnia 2016 r. w celu podjęcia pracy w firmie "[...] Sp. z o.o. w [...]. W dniu 25 kwietnia 2016 r. Skarżący wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, które zostało mu udzielone w dniu 6 lipca 2017 r. z terminem ważności do dnia 5 lipca 2018 r. W dniach od 20 kwietnia 2016 r. do 8 lipca 201 6r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] przeprowadzili w firmie "[...] Sp. z o.o. kontrolę m.in. legalności zatrudnienia cudzoziemców podczas której stwierdzili, że w okresie od dnia 19 stycznia 2016 r. do dnia rozpoczęcia kontroli, tj. do dnia 20 kwietnia 2016 r. skarżący wykonywał pracę na rzecz ww. firmy bez stosownego zezwolenia, to jest na innych warunkach niż zostało to określone w oświadczeniu pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy. W związku z powyższym, w dniu 10 października 2016 r. przed Komendantem Placówki Straży Granicznej w [...] zostało wszczęte postępowanie w sprawie zobowiązania Cudzoziemca do powrotu. W wyniku przeprowadzenia ponownego postępowania Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 30 dni, od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu mi terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że uzyskane w toku postępowania dowody nie budzą wątpliwości, co do spełniania przez Skarżącego przesłanek z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Następnie powołując się na stosowne przepisy ustawy o cudzoziemcach oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dokonał oceny prawnej ustalonych faktów, dochodząc ostatecznie do przekonania, iż wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki, które umożliwiają udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. Z powyższym stanowiskiem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie zgodził się O.R. zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy cudzoziemcach w zw. z § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę w brzmieniu obowiązujący w czasie kontroli legalności zatrudnienia poprzez błędną wykładnię ww. rozporządzenia i w konsekwencji uznanie, iż pojęcia "nazwa zawodu" oraz "klasyfikacja zawodów" wynikająca z załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy są sobie tożsame, jak również błędne uznanie, iż rozporządzenie to ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Szefa UDSC oraz poprzedzającej tę decyzję - decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Badając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd doszedł do przekonania że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do uwzględnia skargi. Przede wszystkim Sąd zauważył, iż sprawa o zobowiązanie skarżącego do powrotu została wszczęta z urzędu w dniu 10 października 2016 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, 12 lutego 2018 r. Zgodnie z art. 12 powyższej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ostatnio wskazanej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 [tj. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach] oraz przepis art. 88j ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4 [tj. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.)] stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Powołany w skarżonej decyzji art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach do dnia 31 grudnia 2017 r. stanowił, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się i cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Z dniem 1 stycznia 2018 r. powyższy przepis na mocy art. 7 pkt 20 ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw z dnia 20 lipca 2017 r. (D/..U. z 2017 r. poz. 1543) uzyskał brzmienie: "decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub w dniu wszczęcia kontroli legalności wykonywania pracy prowadzonej przez uprawniony do tego organ wykonywał pracę bez odpowiedniego zezwolenia im pracę lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń." Pośród przepisów przejściowych powołanej ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw z dnia 20 lipca 2017 r. brak jest takich przepisów, które do trwających postępowań w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu nakazywałyby stosować przepis art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu dotychczasowym. W takim stanie prawnym, Sąd podziela stanowisko organu, że mając na uwadze zasadę praworządności prowadzącą do stosowania przepisów ustawy obowiązującej w dacie orzekania w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, należało stwierdzić, że w postępowaniach w sprawach zobowiązania cudzoziemca do powrotu, w których rozważana jest okoliczność stypizowana w art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, wszczętych przed dniem 1 stycznia 2018 r. i niezakończonych do tego dnia decyzją ostateczną, powinny być stosowane przepisy prawa materialnego w brzmieniu, jakim nadała ustawa nowelizująca. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r. poz. 1065) nielegalnym wykonywaniu pracy przez cudzoziemca w myśl obowiązujących aktualnie przepisów - jest wykonywanie pracy przez cudzoziemca, który nie jest uprawniony do wykonywania pracy w rozumieniu art. 87 ust. 1 lub nie posiada odpowiedniego zezwolenia na pracę, nie będąc zwolnionym na podstawie przepisów szczególnych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, lub którego podstawa pobytu nie uprawnia do wykonywania pracy. Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2016r. poz. 645 z późn. zmianami) cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, z wyjątkiem wizy wydanej w celu turystycznym, korzystania z ochrony czasowej lub przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe. Zarzucane w skardze rażące naruszenie art. 302 ust.1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach polega na dokonaniu przez organy błędnej oceny stanu faktycznego sprawy co doprowadziło do uznania, że skarżący w okresie od dnia 19 stycznia 2016 r. do dnia 20 kwietnia 2016 r., tj. do dnia rozpoczęcia kontroli legalności zatrudnienia wykonywał pracę bez wymaganych zezwoleń. Podstawą oceny była niezgodność informacji zawartych w oświadczeniu o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi, w którym wskazano - w części zawód - "pozostali malarze i pokrewni", z treścią umowy zlecenie, w której wskazano, że skarżący zobowiązuje się wykonać pracę "szlifierz". W tej kwestii Sąd podzielił stanowisko organu, że – wbrew argumentacji skarżącego – nie można uznać, że klasyfikacja zawodów i specjalności zawarta w rozporządzeniu Ministra pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania nie ma zastosowania w sprawie. Zawód szlifierz wg. klasyfikacji zawodów i specjalności jest przypisany do grupy elementarnej oznaczonej numerem 72 Robotnicy obróbki metali, mechanicy maszyn i urządzeń, natomiast zawód pozostali malarze i pokrewni został skodyfikowany w grupie 71 Robotnicy budowlani i pokrewni. Chociaż – jak to słusznie zauważył organ - klasyfikacja ta mimo braku bezpośredniego wskazania w treści w/w rozporządzenia, ma również zastosowanie w przypadku badania legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy mieć na uwadze, iż uznanie legalności wykonywanej przez cudzoziemców pracy wymaga zbadania, czy spełniają oni wszystkie przesłanki wskazane w konkretnej odnoszącej się do nich normie prawnej. W przypadku cudzoziemców wykonujących pracę na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi musi występować zgodność pomiędzy warunkami wskazanymi w tymże oświadczeniu z warunkami określonymi w umowie o pracę lub umowie cywilnoprawnej kształtującej stosunek prawny pomiędzy stronami. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie występuje rozbieżność pomiędzy wskazanym w oświadczeniu zawodem "pozostali malarze i zawody pokrewne " sklasyfikowanym zgodnie z ww. rozporządzeniem w 71 grupie elementarnej, która odnosi się do pracowników budowlanych, czynności związanych z malowaniem ścian czy sufitów oraz zawodem "szlifierz" sklasyfikowanym w odrębnej grupie zawodowej, dotyczącej pracowników zajmujących się obróbką metali oznaczonej numerem 72, z którym związane są czynności polegające na szlifowaniu stanowiące zakres powierzonego skarżącemu zlecenia zgodnie z treścią zawartej w dniu 19 stycznia 2016 r. umowy zlecenia. Tym samym niewątpliwie występowała niezgodność pomiędzy wskazanym w świadczeniu a umowie zlecenie stanowiskiem i zakresem wykonywanych przez skarżącego obowiązków, czego konsekwencją było nielegalne wykonywanie przez niego pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Za słusznością takiej oceny przemawia również treść wyroku nakazowego Sądu Rejonowego [...] Północ w [...], Wydział [...] Karny z dnia 21 listopada 2016 r. sygn. akt [...], prawomocnego od dnia 24 grudnia 2016 r., na podstawie którego skarżący został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a zatem winnego wykonywania nielegalnej pracy. Tym samym została wyczerpana przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Reasumując, w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. W ocenie Sądu, nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcia organu I i II instancji nie są zatem obarczone żadną z wad uzasadniających ich uchylenie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. ----------------------- 3

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło