IV SA/Wa 2557/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-07
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną i niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca M. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku z koniecznością uiszczenia opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku. W urzędowym formularzu podała swoje dochody i posiadany majątek. Referendarz sądowy wezwał ją do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i wysokość ponoszonych wydatków. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i nie przedstawiła żądanych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 7 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. i W. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków postanawia: - odmówić skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych.
M. G. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych.
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z dochodu w miesięcznej wysokości 2760,17 zł, jest współwłaścicielką domu oraz działek rolnych.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 7 lipca 2015 r. wezwał wnioskodawczynię do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca została zobowiązana do przedłożenia:
a) oświadczenia, czy gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie czy wspólnie z W. G. lub innymi osobami,
b) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą i osoby z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne – z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji (ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunku bankowego),
c) informacji o wykonywaniu przez osoby z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jakiejkolwiek pracy zarobkowej (także o charakterze dorywczym) oraz udokumentowanie wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu,
d) dokumentów (rachunki, faktury, dowody wpłaty itp.) wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie stałych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącej (wyżywienie, leczenie, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i inne wydatki ponoszone w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych).
M. G. nie odpowiedziała na to wezwanie.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez M. G. nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ nie wykazała ona należycie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Trzeba podkreślić, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Ciężar udowodnienia trudnej sytuacji, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, bowiem to strona ubiega się o przyznanie tego prawa. Owo "wykazanie" polega na należytym uzasadnieniu i uprawdopodobnieniu okoliczności podanych we wniosku.
Oświadczenie skarżącej zawarte w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stanowiło wystarczającej podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie przedstawiła bowiem jakichkolwiek dowodów potwierdzających niemożność poniesienia kosztów sądowych. W szczególności nie wykazała aby ponosiła wydatki które uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów (niezbędne potrzeby życiowe) czy, że nie może dysponować swobodnie swoim majątkiem. W tej sytuacji na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano skarżącą do przedstawienia dokumentów wyczerpująco obrazujących sytuację jej rodziny. Pomimo upływu terminu wskazanego w wezwaniu, skarżąca nie złożyła żądanych dokumentów.
Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy musi się liczyć z określonym stopniem ingerencji w sferę swojej prywatności. Ma oczywiście prawo do odmowy udzielenia wnioskowanych informacji (dokumentów), niemniej skutkuje to niekorzystnym dla niej załatwieniem wniosku, a brak wykonania wezwania wystosowanego na podstawie przepisu art. 255 p.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 182/12 dostępne na stronie: www.orzecznia.nsa.gov.pl).
Skarżąca nie współpracując z Sądem w wyjaśnianiu swej pozycji majątkowej i osobistej nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy).
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło