IV SA/Wa 2560/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o zawieszeniu postępowania oddala skargę. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] lipca 2017r. znak [...] Główny Geodeta Kraju, po rozpatrzeniu zażalenia D. W., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], wydanego w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] - utrzymał ww postanowienie Wojewódzkiego Inspektora w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2017r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017r., mocą którego zawieszone zostało postępowanie prowadzone na wniosek K. K. z dnia [...] kwietnia 2016 r., w sprawie dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta [...], a dotyczącej działek ewidencyjnych [...] i [...] (dawne [...], [...] i [...]) położonych w obrębie [...], do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. D. W., uczestniczący na prawach strony, w postępowaniu zainicjowanym ww wnioskiem K. K., zwrócił się bowiem w piśmie z dnia 9 stycznia 2017 r. do Starosty [...] o zawieszenie tego postępowania wskazując, że pod sygnaturą akt [...] przed Sądem Rejonowym w [...] w I-wszym Wydziałem Cywilnym toczy się postępowanie o ustalenie stanu prawnego (prawa własności) poszczególnych działek oznaczonych obecnie numerami [...] oraz [...]. Odnosząc się do treści powyższego wniosku, Starosta [...] stwierdził, iż ewentualne rozstrzygnięcie w ww postępowaniu sądowym należy potraktować jako zagadnienie wstępne, w odniesieniu do postępowania administracyjnego, w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków i na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. zawiesił powyższe postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], działając z urzędu, stwierdził nieważność ww postanowienia Starosty [...]. Organ I instancji uznał, iż w świetle przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym w [...] a dotyczące ustalenia stanu prawnego powyższych działek, nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia postępowania zainicjowanego wnioskiem K. K., dotyczącego wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Tym samym zawieszenie ww postępowania administracyjnego uznał za bezpodstawne. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł D. W., reprezentowany przez Ww pełnomocnika. Rozpoznając zażalenie Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., utrzymał ww postanowienie w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że ewidencja gruntów i budynków ma jedynie charakter rejestrowy i podlega aktualizacji w celu odzwierciedlenia danych wnikających z przedłożonych dokumentów będących podstawą zmian. Zatem okoliczność toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowania o ustalenie stanu prawnego (prawa własności) poszczególnych działek oznaczonych obecnie numerami [...] oraz [...] (mimo nieudokumentowania w żaden sposób przez organ), nie stanowi bezwzględnej przeszkody do wydania decyzji kończącej postępowanie wszczęte na wniosek K. K. Ewentualne zmiany, w tym wynikające z prawomocnego rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zostaną na bieżąco wprowadzone do systemu. W skardze wniesionej na powyższe postanowienie skarżący D. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o o stwierdzenie nieważności postanowienia Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2017r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2017r., o wstrzymanie wykonalności ww postanowień, o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzania rozprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego; - § 12, § 44 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38 poz. 454 ze zm.). W uzasadnieniu skargi skarżący min. podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy zawieszenie postępowania przed Starostą było w pełni uprawnione. Zdaniem Skarżącego, wbrew stanowisku organów, wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy organ administracji posiadał informację o toczącym się postępowaniu przed sądem powszechnym w sprawie o ustalenie stanu prawnego (prawa własności) poszczególnych działek stanowić będzie naruszenie prawa. Powołując się na przepisy § 12, § 44 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazał, iż do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie jej w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Ujawniony zaś w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach jak prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności. Stąd dokonywane wpisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Z powyższego wywiódł, iż dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów przed wydaniem prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w [...], będzie stanowiło rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Wydanie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego będzie miało bowiem bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wpisu w ewidencji gruntów. A zatem zasadne było zawieszenie przez Starostę [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2017r. postępowania w prowadzonej przez Starostą sprawie. W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ani zaskarżone postanowienie ani utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] marca 2017 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia. Dokonując oceny prawidłowości (w kontekście przepisów art. 156 § 1 k.p.a.) powołanego postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r., należy zauważyć, że zawieszenie postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ma miejsce w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przy czym pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, którego organ nie może sam rozwiązać w ramach własnych kompetencji. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego, które zostało zawieszone badanym, w trybie art. 156 § 1 k.p.a., ww postanowieniem Starosty [...] jest kwestia ewentualnego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Postępowanie te prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.). W świetle ww. przepisów, ewidencja gruntów i budynków, jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy), ma charakter wyłącznie informacyjno-techniczny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ewidencja gruntów i budynków podlega stałej aktualizacji dokonywanej przez starostę (jako organ właściwy do prowadzenia tej ewidencji) z urzędu lub na wniosek uprawnionych podmiotów, na podstawie dostępnych dla tego organu dokumentów i materiałów źródłowych (§ 44 pkt 2, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 rozporządzenia). Z uwagi na rejestrowy charakter tej ewidencji, starosta nie może samodzielnie rozstrzygać kwestii będących podstawą wpisu, jak również ustalać w postępowaniu "ewidencyjnym" stanu prawnego danej nieruchomości. Co więcej, dokonując aktualizacji ewidencji organ nie jest uprawniony do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2008r., sygn. akt II SA/GL 643/07). Zatem należy stwierdzić, że okoliczność toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowania o ustalenie stanu prawnego (prawa własności) poszczególnych działek oznaczonych obecnie numerami [...] oraz [...], nie stanowi bezwzględnej przeszkody do wydania decyzji kończącej postępowanie wszczęte na wniosek K. K. Mając na uwadze wskazany wyżej charakter ewidencji gruntów i budynków, która podlega ciągłej aktualizacji i jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów, wpisu dokonuje się właśnie na ich podstawie, co oczywiście nie wyklucza możliwości wprowadzenia kolejnej zmiany na podstawie innych aktualnie przedkładanych organowi dokumentów. Natomiast nie można uzależnić dokonania wpisu od zdarzenia przyszłego (jak w sprawie niniejszej- rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu sądowym). Zmiana stosunków prawnych, stwierdzonych prawomocnym postanowieniem, będzie ewentualnie rodziła konieczność modyfikacji danych zawartych w tym operacie. Natomiast hipotetyczne przypuszczenie, iż zostanie wydane w przyszłości bliżej nieokreślonej, postanowienie regulujące prawo własności przedmiotowych działek gruntu, nie może zdaniem Sądu, być traktowana w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem K. K., jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., całkowicie uniemożliwiającym organowi załatwienie tej sprawy. W tych okolicznościach zatem, zarzuty zawarte w skardze należało uznać za niezasadne. W ocenie Sądu, zgodnie ze stanowiskiem organów obu instancji, postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w rażący sposób narusza zasady dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Zawieszenie ww postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nastąpiło z rażącym naruszeniem tego przepisu, co wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z 126 k.p.a. uprawniającą organ administracyjny do wyeliminowania wskazanego postanowienia z obrotu prawnego. Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. A taka sytuacja miała miejsce w okolicznościach badanej sprawy. W ocenie Sądu brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do zawieszenia postępowania w oczekiwaniu na hipotetyczne rozstrzygnięcie stwierdzające inny stan prawny działek, niż wynikający z przedłożonych aktualnie organowi dokumentów. Sąd działając z urzędu nie dostrzegł natomiast innych naruszeń prawa, które pozwalałyby na uwzględnienie skargi. Mając natomiast na uwadze treść przepisu art. 119 ppsa. Sąd skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzania rozprawy. Z tych wszystkich względów, mając na względzie przedstawioną wyżej regulację prawną i prawidłowo poczynione ustalenia w sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji ww wyroku.