IV SA/Wa 2562/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-10
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Joanna Borkowska, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, oparte na uchwale Sejmiku Województwa wprowadzającej zakaz budowy w pasie 100 m od zbiorników wodnych, jest zgodne z prawem, mimo nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, która ograniczyła ten zakaz do zbiorników naturalnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest zgodne z prawem. Pomimo nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, która ograniczyła zakaz budowy w pasie 100 m od zbiorników wodnych do zbiorników naturalnych, uchwała Sejmiku Województwa wprowadzająca taki zakaz dla zbiorników naturalnych i sztucznych, wydana na podstawie poprzednich przepisów, zachowała moc obowiązującą do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych. Organ uzgadniający był zobowiązany do stosowania obowiązującej uchwały.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce i budowie budynku mieszkalnego. Odmowa uzgodnienia wynikała z faktu, że planowana inwestycja znajdowała się w 100-metrowym pasie ochronnym od zbiornika wodnego, co było sprzeczne z uchwałą Sejmiku Województwa. Skarżący podniósł, że nowelizacja ustawy o ochronie przyrody ograniczyła zakaz do zbiorników naturalnych, a analizowany zbiornik był sztuczny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2017r. Nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) - dalej Kpa, oraz art, 60 ust. 1 w zw. z art, 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073) - dalej ustawa o planowaniu, po rozpatrzeniu zażalenia W. S. utrzymał
w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji
o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w [...], gmina [...], wraz z budową urządzeń budowlanych z tym związanych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2017 r., Wójt Gminy [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]
o uzgodnienie projektu decyzji"," o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w [...], gmina [...], wraz z budową urządzeń budowlanych z tym związanych.
Odmawiając ww. postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. uzgodnienia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] podkreślił, że w przedmiotowej sprawie wymagane jest uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy (zgodnie z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu), w związku z lokalizacją planowanej inwestycji w granicach [...] na terenie którego obowiązują przepisy regulowane Uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r. poz. [...]).
Organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa inwestycja stoi w sprzeczności
z § 3 pkt 7 ww. Uchwały tj. z zakazem budowania nowych obiektów budowlanych
w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych oraz obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej,
z wyłączeniem terenów określonych w załącznikach nr [...] i [...] do niniejszej Uchwały.
Na wyżej oznaczone postanowienie zażalenie z dnia [...] czerwca 2017 r. wniósł W. S.. Inwestor wskazał, że zgodnie z treścią znowelizowanej ustawy
o ochronie przyrody w parku krajobrazowym mogą być wprowadzone następujące zakazy budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, a Organ I instancji opiera się na przepisach uchwały Sejmiku [...]. Jednocześnie z protokołu z wizji terenowej wynika, że analizowany zbiornik zlokalizowany na działkach [...] i [...] jest pochodzenia antropogenicznego, a więc zgodnie z nowym brzmieniem ustawy
o ochronie przyrody omawiany zakaz nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Po przeanalizowaniu akt sprawy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że ww. zakaz (§ 3 pkt 7 ww. Uchwały) ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Planowana na działce nr [...] inwestycja zlokalizowana jest prawie w całości w pasie szerokości 100 metrów od zbiornika wodnego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...]. Powyższe wynika bezpośrednio z załączonej do projektu decyzji
o warunkach zabudowy mapy zasadniczej w skali 1:1000, gdzie teren objęty wnioskiem znajduje się w części w 100 metrowej strefie ochronnej od omawianego zbiornika wodnego. Zostało to także potwierdzone w trakcie przeprowadzonej wizji terenowej, oraz w treści zażalenia. Natomiast jak wynika z wyjaśnień Wójta Gminy [...] (pismo z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...]) analizowany zbiornik jest zbiornikiem sztucznym, stanowiącym element aranżacji ogrodu.
W ocenie Organu II instancji (na podstawie dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w aktach sprawy) analizowany zbiornik wodny nie może stanowić elementu aranżacji ogrodu. Jest on zlokalizowany. w naturalnym zagłębieniu terenu, wśród pól i łąk, z występującym zadrzewieniem olszowym. Również najbliższy teren wokół zbiornika stanowią skoszone łąki. W związku z powyższym analizowany zbiornik nie stanowi elementu aranżacji ogrodu. Działka nie jest zagospodarowana
w sposób charakterystyczny dla ogrodu, brak jest zieleni urządzonej, czy wyznaczonych ścieżek, nie ma też obiektów małej architektury (ławki, pergole, altanka itp.).
Organ odwoławczy podkreślił, że nie ma w tym przypadku możliwości zastosowania odstępstw zawartych w treści zakazu, ponieważ nie są to obiekty służące turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że załącznik nr [...] do ww. Uchwały zawiera wykaz obszarów, na których nie obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, natomiast załącznik nr [...] stanowi mapę poglądową przedstawiającą ww. obszary. Niemniej jednak Organ odwoławczy podkreślił, że analizowana działka zlokalizowana jest poza wyznaczonymi w załącznikach nr [...]
i [...] do ww. Uchwały obszarami, które zostały wyłączone spod omawianego zakazu zabudowy.
Organ II instancji podkreślił także, iż w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości zastosowania odstępstw zawartych wart. 17 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody ponieważ nie jest to inwestycja celu publicznego, nie jest zadaniem wykonywanym na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, jak
i prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, ani też planowana inwestycja nie jest związana z wykonywaniem zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie się wiązać z naruszeniem pozostałych zakazów obowiązujących na terenie [...] wyrażonych w § [...] pkt. [...],[...] ww. Uchwały.
Odnosząc się do zarzutu Inwestora, iż zgodnie z nowym brzmieniem ustawy
o ochronie przyrody, omawiany zakaz dotyczy jedynie zbiorników naturalnych, a nie sztucznych Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że omawiany zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 metrów od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, został wprowadzony, ww. uchwałą, na postawie art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody. Wskazany przepis ustawy
z dniem 11 września 2015 r. został zmieniony przez art. 9 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r., poz. 774) zmieniającej m.in, ustawę o ochronie przyrody. Obecnie, zgodnie z nowym brzemieniem, możliwe jest wprowadzenie zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od: linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych oraz zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa wart. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Jednakże o wprowadzeniu zakazu na terenie parku krajobrazowego decyduje prawodawca lokalny (czyli w tym przypadku Sejmik [...]), nie może go natomiast zastępować organ stosujący prawo i uchylać wciąż obowiązującego zakazu, nawet gdy zakaz ten jest niezgodny z ustawą.
Zgodnie z treścią art. 12 ust. 4 ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu, dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane przez wojewodów lub sejmiki województwa na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 9 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy o. ochronie przyrody w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Wskazać należy, że tut. Organ nie orzeka w sprawie skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Oznacza to, że uchwała Sejmiku Województwa nie może być przedmiotem kontroli Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w niniejszym postępowaniu.
Tym samym Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska jako organ uzgadniający zobowiązany jest do stosowania przepisów ww. uchwały Sejmiku Województwa [...], zgodnie z którymi zakaz zabudowy w 100 metrowej strefie dotyczy zarówno zbiorników naturalnych, jak i sztucznych.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan W. S.. W skardze podobnie jak w zażaleniu podniósł, że Organ II instancji wydał zaskarżone postanowienie, z pominięciem faktu, że ustawa o ochronie przyrody została znowelizowana, i omawiany zakaz dotyczy jedynie zbiorników naturalnych. Natomiast zbiornik wodny położony na działkach
nr [...] i [...] jest zbiornikiem pochodzenia antropogenicznego. Skarżący wyjaśnił także, iż nowa zabudowa będzie zlokalizowana w odległości około 86 metrów od zbiornika wodnego, a więc w znacznej odległości. Jak również podkreślił, że dzięki planowanej inwestycji poprawią się warunki krajobrazowe okolicy, a przesunięcie nowej zabudowy bliżej granicy działki w stronę zbiornika wodnego nie spowoduje praktycznie żadnych zmian w ekosystemie.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie uznając że jest niezasadna. Jednocześnie organ podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia, czy też stwierdzenia nieważności.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie wydane w oparciu o art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta
(z zastrzeżeniem ust. 3), po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych na podstawie odrębnych przepisów. W przedmiotowej sprawie uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska wymagane było na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 ww. ustawy, zgodnie z którym ww. organ uzgadnia warunki zabudowy w odniesieniu do innych niż parki narodowe obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Uzgodnień, o których mowa powyżej, dokonuje się w trybie art. 106 Kpa.
W rozpoznawanej sprawie, jak ustaliły organy, planowana przez skarżącego inwestycja polegająca na rozbiórce budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w [...], gmina [...], wraz z budową urządzeń budowlanych z tym związanych, jak wynika z akt sprawy zlokalizowana jest w granicach [...] na terenie którego obowiązują przepisy regulowane Uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r. poz. [...]. Rozpoznające sprawę organy odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji, wobec stwierdzenia, że stoi ona w sprzeczności z § [...] pkt [...] ww. Uchwały tj. z zakazem budowania nowych obiektów budowlanych
w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych oraz obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej,
z wyłączeniem terenów określonych w załącznikach nr [...] i [...] do niniejszej Uchwały. W sprawie wywiedziono że planowana na działce nr [...] inwestycja zlokalizowana jest prawie w całości w pasie szerokości 100 metrów od zbiornika wodnego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...]. Powyższe wynika bezpośrednio z załączonej do projektu decyzji o warunkach zabudowy mapy zasadniczej w skali 1:1000, gdzie teren objęty wnioskiem znajduje się w części w 100 metrowej strefie ochronnej od omawianego zbiornika wodnego.
Należy wskazać, że dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy w zakresie konieczności zastosowania w sprawie w/w przepisów Uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r..
Odnosząc się tym samym do zarzutu podniesionego w skardze, iż zgodnie
z nowym brzmieniem ustawy o ochronie przyrody, omawiany zakaz dotyczy jedynie zbiorników naturalnych, a nie sztucznych należy wskazać, że jak zasadnie wyjaśnił organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, omawiany zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 metrów od linii brzegów rzek, jezior
i innych zbiorników wodnych, został wprowadzony, ww. uchwałą, na postawie art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody. Wskazany przepis ustawy co słusznie podnosi skarżący, z dniem [...] września 2015 r. (tj. po wejściu w życie w/w Uchwały) został zmieniony przez art. 9 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U.
z 2015 r., poz. 774) zmieniającej m.in. ustawę o ochronie przyrody. Obecnie zgodnie z nowym brzemieniem, możliwe jest wprowadzenie zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od: linii brzegów rzek, jezior
i innych naturalnych zbiorników wodnych oraz zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
Jednakże o wprowadzeniu takiego zakazu na terenie parku decyduje nadal prawodawca lokalny (czyli w tym przypadku Sejmik Województwa [...]). Na mocy ustawa nie obowiązujące "stare" uchwały wydanych na podstawie wcześniejszych przepisów nie utraciły mocy. Ustawodawca zdecydował bowiem -zgodnie z art. 12 ust. 4 w/w ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane przez wojewodów lub sejmiki województwa na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy zmienianej
w art. 9 ustawy zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Oznacza to, że wolą ustawodawcy, do czasu dokonania zmiany przepisów przez w/w organy, zachowały moc przepisy dotychczas obowiązujące, w tym przywołany przez organy § 3 pkt 7 ww. Uchwały. Tym samym orzekające w sprawie organy uzgadniające słusznie uznały, że zobowiązane były do stosowania przepisów ww. uchwały Sejmiku Województwa [...], zgodnie z którymi zakaz zabudowy w 100 metrowej strefie dotyczy zarówno zbiorników naturalnych, jak i sztucznych.
Wbrew zatem zarzutom skargi zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło