IV SA/Wa 2571/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.127 § 3 i art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 400) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], którą umorzono postępowanie z wniosku A. K. o rozpatrzenie sprawy w trybie art. 154 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wniosku A. K. prowadzone było postępowanie administracyjne w sprawie przyznania mu uprawnień kombatanckich określonych w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, które zostało zakończone decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] utrzymaną w mocy ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] o odmowie przyznania przedmiotowych uprawnień. Następnie A. K. złożył wniosek w trybie art. 154 k.p.a. o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2005 r. W wyniku rozpoznania tego wniosku organ decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] października 2005 r. odmówił uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r. oddalił skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2005 r. W dniu 5 sierpnia 2013 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynął kolejny wniosek A. K. w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich doprecyzowany pismem z dnia 16 sierpnia 2013 r. jako wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 154 k.p.a. Organ uznał, że kolejna decyzja podjęta w trybie art. 154 § 1 k.p.a. w niniejszej sprawie byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Powołując się na orzecznictwo organ wskazał, że nie jest możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji, gdy sprawa była już przedmiotem rozpoznania, gdyż byłoby to w istocie wydanie drugiej decyzji w sprawie. W przypadku zakwalifikowania wniosku strony jako kolejnego podania o podjęcie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. należy podjąć rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2013 r. wniósł A. K. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że dokumenty przedstawione przez niego na przestrzeni lat oraz treść skargi powinny doprowadzić do przyznania mu uprawnień kombatanckich. Wskazał, że inne osoby przebywające w obozie w D. takie uprawnienia otrzymały i władza publiczna zobowiązana jest do równego traktowania wszystkich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 ww. ustawy. Mając na względzie powyższe unormowania Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarżący wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2013 r., doprecyzowanym w piśmie z dnia 16 sierpnia 2013 r., wniósł ponownie o przyznanie uprawnień kombatanckich z racji przebywania w obozie przejściowym w D. w 1940 roku. Wskazał, że wniosek jego należy rozpatrzeć w trybie art. 154 § 1 k.p.a., co w przedmiotowej sprawie należy rozumieć jako wniosek o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego zakończonego decyzją ostateczną - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz zweryfikowanie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Rozstrzygnięcie, jakie wydaje organ orzekając na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. oparte jest na uznaniu administracyjnym. Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 kpa pozwala zweryfikować decyzję, która formalnie obowiązuje, ale obiektywnie jest nieprawidłowa. Celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe, nie jest zgodne z prawem, możliwe jest jego wzruszenie. W przypadku, gdy decyzja dotknięta jest ciężkimi wadami można stwierdzić jej nieważność, a gdy określone wady dotyczą postępowania można zweryfikować decyzję ostateczną w postępowaniu wznowieniowym. W sytuacji, gdy wadliwości rozstrzygnięcia nie uzasadniają ani stwierdzenia nieważności decyzji, ani wznowienia postępowania, ocena tych wadliwości może być przedmiotem postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Interes społeczny i słuszny interes strony z pewnością przemawia za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, która jest prawnie wadliwa, jeżeli wadliwość ta nie stanowi uzasadnionej podstawy do stwierdzenia jej nieważności albo do wznowienia postępowania zakończonego taką decyzją. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej ma za przedmiot ustalenie przesłanek wzruszenia także obowiązującej decyzji, która może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006 r., str. 696). Za niewzruszalnością takiej decyzji nie może przemawiać zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), ponieważ nie ma wystarczających racji, aby przedkładać dalsze formalne obowiązywanie decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem. Oznacza to, że jeżeli strona wystąpi z wnioskiem o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., twierdząc, iż decyzja ta jest wadliwa (narusza prawo), organ powinien rozważyć, czy decyzja jest rzeczywiście wadliwa prawnie, a w razie istnienia takiej wadliwości powinien ocenić, czy są to wady kwalifikowane wymienione w art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 k.p.a., co uzasadnia wszczęcie postępowania wznowieniowego albo o stwierdzenie nieważności decyzji, a jeżeli nie są to wady tego rodzaju, powinien rozstrzygnąć, czy z uwagi na stwierdzone wadliwości (naruszenia prawa) interes społeczny i słuszny interes strony przemawia za tym, że decyzja ostateczna podlega uchyleniu lub zmianie. Innymi słowy, interes społeczny lub słuszny interes strony, o którym mowa w art. 154 § 1 k.p.a. może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, a brak jest podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji, z powodu tego naruszenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagając się zmiany decyzji, powołuje się na nowe dowody w postaci zeznań świadków. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zatem nowe dowody w postaci zeznań świadków H. K. i F. M. stanowią przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, a nie zmiany decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie dodatkowo należy wziąć pod uwagę fakt, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpoznawał już wniosek skarżącego o uchylenie w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2005 r., którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2005 r. o odmowie przyznania A. K. uprawnień kombatanckich. Ponowne merytoryczne rozpatrzenie wniosku w sprawie, która była już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, stanowi przesłankę skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W tej sytuacji słusznie organ uznał, że bezprzedmiotowym jest prowadzenie postępowania w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją administracyjną w sytuacji gdy w ponownym postępowaniu mogłaby być wydana decyzja identyczna z istniejącą już w obrocie prawnym. Wobec powyższego, okoliczności podniesione w skardze nie mogą przynieść spodziewanego przez skarżącego rezultatu, gdyż organ administracji rozpoznając sprawę musi brać pod uwagę nie tylko interes strony, ale zobowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa, w tym przepisów regulujących zasady i tryb prowadzenia postępowania administracyjnego wyrażone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy.