IV SA/Wa 2575/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant spec. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki z tytułu zaległej opłaty oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Minister Środowiska (dalej: Minister, organ) utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: Prezes Zarządu NFOŚiGW) z [...] kwietnia 2019 r. o ustaleniu odpowiedzialności M. P. (dalej: skarżąca) za zaległości Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej: PEC [...] sp. z o.o., spółka) z tytułu zaległej opłaty za wprowadzanie dwutlenku węgla do powietrza w wysokości 3.246 zł wraz z odsetkami za zwłokę od kwoty 1.623 zł od 9 maja 2014 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.623 zł od 11 listopada 2014 r. do dnia zapłaty. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: W dniu 8 kwietnia 2014 r. Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami wydał Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] uprawnienia do emisji na instalację PL-0545-05, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 marca 2014 roku w sprawie wykazu instalacji innych niż wytwarzające energię elektryczną, objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się od dnia 1 stycznia 2013 r., wraz z przyznaną i liczbą uprawnień do emisji (Dz. U. 2014, poz. 439). Spółka zobowiązana była uiścić opłatę za wprowadzanie dwutlenku węgla (CO2) do powietrza w wysokości równej iloczynowi liczby uprawnień do emisji przyznanych na pierwszy rok okresu rozliczeniowego w krajowym planie albo w wykazach i obowiązującej w roku poprzednim jednostkowej stawki opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza dotyczącej dwutlenku węgla (CO2). Opłata powinna być wniesiona na rachunek bankowy NFOŚIGW w dwóch równych ratach - odpowiednio w terminie 30 dni i 7 miesięcy od dnia wydania uprawnień do emisji na rachunek instalacji. Termin płatności opłat wynikających z udzielonych przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami uprawnień do emisji upłynął odpowiednio 8 maja 2014 r. oraz 10 listopada 2014 r. PEC [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie uiściła należności w terminach. W dniach 14 kwietnia 2014 r. i 6 listopada 2014 r. zostały wysłane na ogólnodostępny adres elektroniczny spółki wiadomości przypominające o zbliżającym się terminach płatności rat opłaty za wprowadzanie dwutlenku węgla (CO2) do powietrza. Pomimo wysłania wiadomości, spółka nie uiściła opłaty. M. P. pełniła funkcję prezesa zarządu PEC [...] sp. z o.o. z siedzibą [...] od 25 marca 2008 r. do 3 sierpnia 2016 r. Prezes Zarządu Narodowego Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wystawił [...] marca 2017 r. wobec PEC [...] sp. z o.o. upomnienie. Następnie, wobec braku uregulowania zaległości, wystawił tytuły wykonawcze: nr [...] z [...] grudnia 2017 r. na kwotę 1.623 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 9 maja 2014 r. oraz nr [...] z [...] grudnia 2017 r. na kwotę 1.623 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 11 listopada 2014 r. Jednocześnie [...] grudnia 2017 r. skierował do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] grudnia 2017 r. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego [...] zawiadomieniem z 11 stycznia 2018 r. poinformował o nieprzystąpieniu do egzekucji z powodu braku możliwości uzyskania co najmniej kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu zawiadomienia organ egzekucyjny wskazał, że w toku prowadzonych postępowań organ egzekucyjny zajął wszystkie rachunki bankowe oraz wierzytelności, czynności doprowadziły jedynie do częściowego zaspokojenia kwoty kosztów postępowania, a spółka nie posiada żadnego czynnego rachunku bankowego. Organ egzekucyjny wskazał, że w miejscu prowadzenia działalności: [...], ul. [...], znajduje się lokal nieużytkowany od kilku miesięcy. Nie ma również oznak prowadzenia działalności gospodarczej (brak szyldów, reklam i brak nazwiska na domofonie). Organ egzekucyjny ustalił, że spółka nie jest właścicielem żadnej nieruchomości. Spółka była właścicielem pojazdów, które zostały sprzedane w 2013 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wydał decyzję o wykreśleniu podmiotu z rejestru VAT oraz decyzję o uchyleniu NIP. W dniu [...] listopada 2018 r. Prezes Zarządu NFOŚiGW skierował zapytanie do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] o informację o majątku lub dochodach spółki, celem ewentualnego ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] w odpowiedzi na ww. zapytanie poinformował, że nie posiada informacji na temat majątku lub dochodów spółki. W dniu 19 lutego 2019 r. Prezes Zarządu NFOŚiGW zawiadomił M. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu PEC [...] sp. z o.o. za zobowiązania spółki z tytułu opłaty za wprowadzanie dwutlenku węgla do powietrza. Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Prezes Zarządu NFOŚiGW orzekł o odpowiedzialności M. P. za zaległości Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej [...] sp. o.o. z siedzibą w [...]z tytułu zaległej opłaty za wprowadzenie dwutlenku węgla do powietrza w łącznej wysokości 3.246 zł wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowych, naliczanymi od kwoty 1.623 zł od 9 maja 2014 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.623 zł od dnia 11 listopada 2014 r. do dnia zapłaty. M. P. wniosła odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2019 r. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Środowiska decyzją z [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Prezes Zarządu NFOŚiGW z [...] kwietnia 2019 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Minister wskazał, że M. P. pełniła funkcję członka zarządu w spółce w okresie, w którym powstało zobowiązanie spółki. Spółka w ustawowym terminie nie uiściła opłaty za wprowadzanie dwutlenku węgla (CO2) do powietrza. Kwota z tytułu opłaty za wprowadzanie dwutlenku węgla do powietrza ma status zaległości podatkowej. W dniu upływu terminu do uiszczenia opłaty jedynym członkiem zarządu PEC [...] była M. P.. M. P. nie przedstawiła dowodów na okoliczność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenia układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Nie wykazała również, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy. Jednocześnie nie wskazała w postępowaniu mienia spółki, z którego mogłaby być zaspokojona wierzytelność. M. P., negując powyższą decyzję, wystąpiła do tut. Sądu ze skargą na decyzję Ministra Środowiska z [...] sierpnia 2019 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła, że jest ono dotknięte wadą nieważności wynikającą z art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. W ocenie skarżącej H. K. nie jest Ministrem Środowiska z uwagi na to, że jest on posłem wykonującym swój mandat. Skarżąca stanęła na stanowisku, że taka sytuacja jest bezpośrednio sprzeczna z art. 10 pkt 1 ustawy zasadniczej. Powołanie H. K. 9 stycznia 2018 r. na stanowisko ministra bez rezygnacji z mandatu posła leży bezpośrednio w sprzeczności z art. 7 Konstytucji RP. Ponadto skarżąca podniosła, że spółka płaciła opłaty za wprowadzanie CO2 do powietrza na rachunek Urzędu Marszałkowskiego co wyczerpało jej zobowiązanie. Roszczenie spółki z tytułu opłaty za wprowadzenie dwutlenku węgla do powietrza za rok 2013 uległo przedawnieniu z uwagi na upływ pięcioletniego okresu czasu. Ponadto w chwili wysłania pierwszego upomnienia przez NFOŚiGW 18 grudnia 2017 r. skarżąca nie była już członkiem zarządu spółki. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wskazując na bezzasadność sformułowanych zarzutów, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem decyzja Ministra odpowiada prawu. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U 2019, poz. 900 ze zm.) zwanej dalej "o.p." w przypadkach i w zakresie przewidzianym w rozdziale 15 za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. 2019, poz. 243 i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy oraz nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu wymaga wykazania zarówno istnienia przesłanek pozytywnych odpowiedzialności, jak również wykazania, że nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Przesłankami pozytywnymi są: pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, gdy powstała zaległość spółki oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Przesłankami uwalniającymi członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki są zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego bądź brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków oraz wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości. Na podstawie zgromadzone w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, w tym w szczególności na podstawie odpisu pełnego KRS PEC [...] sp. z o.o., Minister prawidłowo ustalił, że skarżąca pełniła funkcję członka zarządu spółki w okresie, w którym powstały zobowiązania spółki. Wydanie PEC [...] sp. z o.o. uprawnień do emisji na rachunek instalacji nastąpiło [...] kwietnia 2014 r. Zgodnie z art. 27 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. Nr 122, poz. 695) dalej "ustawa o systemie handlu" spółka zobowiązana była uiścić opłatę za wprowadzanie dwutlenku węgla (CO2) do powietrza w wysokości równej iloczynowi liczby uprawnień do emisji przyznanych na pierwszy rok okresu rozliczeniowego w krajowym planie albo w wykazach, o których mowa w art. 21 ust. 2 i 3, i obowiązującej w roku poprzednim jednostkowej stawki opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, dotyczącej dwutlenku węgla (CO2). Opłata za wprowadzanie dwutlenku węgla (CO2) do powietrza powinna być wniesiona na rachunek bankowy NFOŚIGW w dwóch równych ratach odpowiednio w terminie 30 dni i 7 miesięcy od dnia wydania uprawnień do emisji na rachunek instalacji. W odniesieniu do spółki PEC [...] sp. z o.o. trzydziestodniowy i siedmiomiesięczny termin do uiszczenia opłaty za wprowadzanie dwutlenku węgla do powietrza upłynął odpowiednio 8 maja 2014 r. oraz 10 listopada 2014 r. Zobowiązanie z tytułu opłaty, o której mowa w art. 27 ustawy o systemie handlu, powstało z dniem wydania uprawnień do emisji na rachunek spółki. Zobowiązanie z tytułu opłaty za wprowadzenie dwutlenku węgla do powietrza powstało z mocy prawa na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiązała powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.). Skarżąca nie kwestionowała, że w dniach upływu terminu do uiszczenia opłat za wprowadzanie dwutlenku węgla do powietrza była członkiem zarządu spółki PEC [...]. Poniosła, że w momencie skierowania do spółki pierwszego upomnienia przez NFOŚiGW [...] grudnia 2017 r. nie była już członkiem zarządu spółki. W ocenie składu orzekającego zarzut skarżącej nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Zgodnie z art. 116 ust. 2 o.p. członek zarządu ponosi odpowiedzialność za zaległe zobowiązania spółki, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu. O odpowiedzialności członka zarządu nie decyduje data wysłania przez organ administracji publicznej upomnienia czy też jego doręczenia dłużnikowi. Minister, zgodnie z regulacją art. 116 ust. 2 o.p. ustalił, że skarżąca pełniła funkcję członka zarządu w okresie wymagalności rat za wprowadzanie dwutlenku węgla do powietrza. Wobec czego skarżąca ponosi odpowiedzialność za zaległe zobowiązania PEC [...]. Sąd podziela stanowisko Ministra, że została również spełniona druga pozytywna przesłanka odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania spółki w postaci bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko dłużnej spółce. Złożenie wniosku przez wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec dłużnej spółki i nieprzystąpienie do egzekucji przez naczelnika urzędu skarbowego, z uwagi na umorzenie wcześniej prowadzonych postępowań egzekucyjnych wobec dłużnika, spełniło przesłankę bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 o.p. Wobec kumulatywnego spełnienia przesłanek pozytywnych odpowiedzialności skarżącej za zaległe zobowiązania spółki Minister ustalił, czy w stosunki do skarżącej nie występują przesłanki wyłączające jej odpowiedzialność. Zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również przed Sądem skarżąca nie podnosiła, aby zgłaszała wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu w odniesieniu do dłużnej spółki. Nie podnosiła również, aby niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy. Skarżąca nie wskazała również, aby istniało mienie spółki, z którego mogłaby być zaspokojona wierzytelność. Skarżąca podniosła zarzut wywiązania się przez PEC [...] z obowiązku uiszczenia rat opłat za wprowadzanie dwutlenku węgla do środowiska poprzez uiszczenie stosownych opłat na rachunek Urzędu Marszałkowskiego. Wbrew stanowisku skarżącej nie można przyjąć, że opłaty uiszczane przez spółkę na rachunek Urzędu Marszałkowskiego należy zaliczyć na poczet opłat za wprowadzanie dwutlenku węgla do środowiska. Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o systemie handlu spółka była zobowiązana do uiszczenia rat opłata za wprowadzanie dwutlenku węgla do powietrza na rachunek bankowy NFOŚIGW. Uiszczenie opłaty na rachunek innego organu nie zwalniało spółki z obowiązku wniesienia jej na rachunek bankowy właściwego organu. W konsekwencji nieuiszczenie opłaty na rachunek właściwego organu powoduje brak wywiązania się dłużnika z ciążącego na nim obowiązku. Należy jednocześnie wskazać, że skarżąca podnosząc zarzut uiszczenia przez spółkę opłat na rzecz niewłaściwego organu nie wykazała, aby spółka zwróciła się do Urzędu Marszałkowskiego o zwrot nienależnie uiszczonej opłaty lub aby wnosiła o jej przekazanie na rachunek właściwego organu. Skład orzekający nie podzielił stanowiska skarżącej w zakresie zaistnienia przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w postaci wydania rozstrzygnięcia przez podmiot nieuprawniony. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącą Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997, Nr 78, poz. 483) nie zakazuje łączenia funkcji posła na Sejm RP i ministra. Art. 103 ust. 1 Konstytucji RP zawiera enumeratywny katalog funkcji, których nie można łączyć z funkcją posła. Wśród tego katalogu znajduje się zakaz wykonywania mandatu posła i zatrudnienia w administracji rządowej. Jednocześnie z treści wskazanego przepisu wynika, że zakaz ten nie dotyczy członków Rady Ministrów. Oznacza to, że osoba sprawująca jednocześnie funkcję posła i konstytucyjnego ministra jest uprawniona do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie swoich kompetencji. Zaskarżona decyzja została wydana przez Ministra Środowiska, zatem nie można uznać, jak twierdzi skarżąca, że decyzja została wydana przez posła, który nie jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych. W ocenie składu orzekającego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przedawnienia roszczenia. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o systemie handlu do opłat za wprowadzanie dwutlenku węgla (CO2) stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wierzycielowi, którym jest NFOŚiGW. Zgodnie z art. 70 ust. 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o systemie handlu prowadzący instalację objętą systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych był zobowiązany do uiszczenia opłaty w dwóch równych ratach, tj. w terminie 30 dni od dnia wydania uprawnień do emisji na rachunek instalacji oraz w terminie 7 miesięcy od dnia wydania uprawnień do emisji na rachunek instalacji. Biorąc pod uwagę, iż uprawnienia do emisji zostały wydane na rachunek instalacji eksploatowanej przez PEC [...] 8 kwietnia 2014 r., termin płatności poszczególnych rat opłaty upłynął odpowiednio 8 maja 2014 r. i 10 listopada 2014 r. Zatem, biorąc pod uwagę normę zawartą w art. 70 ust. 1 o.p. oraz upływ terminu płatności rat opłaty za wprowadzanie dwutlenku węgla bieg terminu przedawnienia rozpoczął się odpowiednio 9 maja 2014 r. oraz 11 listopada 2014 r. Zobowiązanie podatkowe w przedmiotowym stanie faktycznym przedawniłyby się 31 grudnia 2019 r. Jednak w bieg terminu przedawnienia został przerwany na skutek wydania decyzji przez Prezesa Zarządu NFOŚiGW w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej. Decyzja o odpowiedzialności skarżącej za zaległości PEC [...] z tytułu zaległej opłaty za wprowadzenie dwutlenku węgla do powietrza została wydana i doręczona przed upływem okresu przedawnienia. Reasumując, Sąd stwierdził, że nie zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Zostały natomiast spełnione przesłanki odpowiedzialności skarżącej - byłego członka zarządu spółki na podstawie art. 116 § 1 o.p., zatem zasadne było oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.